Beoordeeld door

Anouk Bolhaar & Sanne Phaff

Lactatiekundigen van House of Milk

Je lichaam bereidt zich voor op het geven van borstvoeding

Tijdens de zwangerschap gebeurt er van alles in je lichaam om je voor te bereiden op het voeden van je baby. Onder invloed van zwangerschapshormonen veranderen je borsten stap voor stap, ongeacht of je uiteindelijk borstvoeding wilt geven of niet.

Al vanaf ongeveer halverwege de zwangerschap beginnen je borsten met het aanmaken van kleine hoeveelheden moedermelk, ook wel colostrum genoemd. Je lichaam is als het ware alvast aan het oefenen. Toch blijft de daadwerkelijke melkproductie nog geremd door de zwangerschapshormonen progesteron en oestrogeen. Deze hormonen zorgen ervoor dat prolactine, het hormoon dat verantwoordelijk is voor de melkproductie, nog niet goed kan functioneren.

Pas nadat zowel je baby als de placenta geboren zijn, verandert die hormonale balans. Dan verdwijnt de rem op de melkproductie en kan de melkproductie echt op gang komen. Prenataal kolven zorgt dus niet voor ‘meer melk’ vóór de bevalling, maar het kan wel helpen om je goed voor te bereiden op de periode daarna.

Waarom prenataal kolven tóch een goed idee kan zijn

Hoewel kolven in de zwangerschap niet zorgt dat je melkproductie alvast op gang komt, zien we in de praktijk wel dat het voor veel vrouwen vertrouwen en rust geeft. Bovendien is het fijn om deze praktische vaardigheden alvast in je rugzak te hebben voor na de geboorte.

1. Je leert alvast hoe het kolven met de hand werkt

Prenataal kolven doe je met de hand, dus niet met een elektrische kolf en ook niet met een handkolf. Colostrum is namelijk wat dikker en plakkeriger van structuur, waardoor het minder makkelijk stroomt. Juist door met je handen zachte druk en massage te geven, kun je het colostrum vaak het beste op gang brengen. Door te kolven met je handen kun je heel gericht druk geven op het melkklierweefsel, waardoor kleine druppeltjes colostrum makkelijker vrijkomen.

Omdat dit voor veel zwangeren een nieuwe vaardigheid is, en kost het vaak even tijd om deze techniek onder de knie te krijgen. Daarom kan het fijn zijn om hier tijdens de zwangerschap ontspannen mee te oefenen, op een moment waarop er nog meer rust is. Als je baby straks geboren is, komt er namelijk over het algemeen nogal veel op je af.

Na de geboorte kan de techniek van het kolven met de hand ontzettend handig zijn. Bijvoorbeeld als je baby nog moeite heeft met aanhappen, als je baby wat extra melk nodig heeft of als je borsten erg gespannen aanvoelen en je geen kolf bij de hand hebt. Vrouwen die de techniek al kennen, durven deze vaak sneller zelfstandig in te zetten.

2. Het geeft vertrouwen in je lichaam

Het is zo bijzonder om te ontdekken dat je lichaam al tijdens je zwangerschap kleine druppeltjes melk kan aanmaken. Veel vrouwen vragen zich tijdens de zwangerschap af of hun lichaam straks wel genoeg melk zal kunnen aanmaken. Hoe bijzonder is het dan om te zien dat er écht al melk is. Zelfs als het maar een enkele druppel is, kan dat veel vertrouwen geven. Je lichaam kan dit gewoon, nu al!

Daarbij is prenataal kolven hiervoor niet altijd nodig. Sommige zwangeren merken tijdens de zwangerschap al dat er spontaan wat melk uit de borst komt. Bijvoorbeeld doordat ze wat opgedroogde melk in hun bh zien zitten of merken dat na een nacht slapen hun pyjama soms een beetje nat is geworden. Ook dat kan een fijne bevestiging zijn dat je lichaam zich voorbereidt op het geven van borstvoeding.

3. De overgang naar borstvoeding voelt soms minder groot

Normaal gesproken zijn je borsten ‘gewoon’ een onderdeel van je lichaam. Na de geboorte veranderen ze ineens in een belangrijk onderdeel van de voeding van je baby. Ineens is er een baby die de hele dag door aan de borst wil drinken. Sommige vrouwen ervaren die overgang als behoorlijk intens. Door tijdens de zwangerschap al wat bewuster met je borsten bezig te zijn, kan die overgang na de bevalling natuurlijker en minder overweldigend voelen.

4. Je kunt mogelijk een klein voorraadje moedermelk verzamelen

Soms lukt het om tijdens de zwangerschap al wat druppeltjes melk op te vangen en in te vriezen. Meestal gaat het om kleine hoeveelheden, maar juist die kleine beetjes kunnen na de geboorte heel waardevol zijn. Bijvoorbeeld wanneer je baby tijdelijk wat extra voeding nodig heeft. Het kan dan prettig zijn als er al wat eigen moedermelk beschikbaar is. Al is het mogelijk dat je dat kleine voorraadje uiteindelijk niet eens nodig hebt, omdat je op dat moment live wat melk voor je baby kunt kolven. Je hebt de techniek dan immers al geleerd.

Wel is het belangrijk om realistische verwachtingen te hebben: prenataal kolven levert meestal geen grote hoeveelheden melk op. Vaak gaat het om enkele druppels of kleine spuitjes met colostrum. En bij sommige vrouwen lukt het tijdens de zwangerschap nog helemaal niet om melk te kolven. Dat zegt helemaal niets over hoe de borstvoeding en het op gang komen van de melkproductie straks zal verlopen. Het betekent vooral dat jouw lichaam nog sterk reageert op de zwangerschapshormonen, waardoor er op dat moment nog geen melk vrijkomt.

Prenataal kolven: het mag, het hoeft niet

Prenataal kolven is absoluut geen verplichting of ‘must’ voor een succesvolle start van je borstvoedingsperiode. Het is vooral iets dat ondersteunend kán zijn. Doe het daarom alleen als het bij je past en als het goed voelt voor jou. Merk je dat het idee je juist onrust geeft? Of voelt het als nóg iets dat moet tijdens de zwangerschap? Dan is het helemaal prima om het niet te doen. Je lichaam zal na de geboorte vanzelf starten met het op gang brengen van de melkproductie.

Wanneer kun je starten?

Ben je enthousiast geworden? Wacht dan nog heel even. Wanneer je prenataal wilt kolven, is het advies om hier niet vóór 36 weken zwangerschap mee te beginnen. Overleg daarnaast altijd eerst met je verloskundige of gynaecoloog. Zij kunnen beoordelen of het in jouw situatie veilig is.

Online is veel informatie te vinden over prenataal kolven, maar helaas is niet alle informatie even betrouwbaar. Kijk daarom goed of de informatie die je leest geschreven of gecontroleerd is door een deskundige, zoals een lactatiekundige IBCLC.

Bron: House of Milk

Ontdek meer tips en adviezen van deskundige Anouk Bolhaar & Sanne Phaff.