Zwanger: wat mag je wel en niet eten?

Zwanger: wat mag je wel en niet eten?

Zodra je zwanger bent is het verstandig om te letten op je eetgewoonten. Met een aantal voedingsmiddelen moet je oppassen of kun je beter niet eten. Deze kunnen namelijk schadelijk zijn voor je baby. We hebben alle productsoorten die je beter NIET kunt eten op een rij gezet. Maak je niet gelijk ongerust als je iets toch een keer gegeten hebt. De kans dat je baby daadwerkelijk schade ondervindt is klein, maar neem het in het vervolg liever niet meer.

Samen met het Voedingscentrum

Mag je rauw vlees eten tijdens je zwangerschap?

Neem geen rauw vlees of vleeswaren gemaakt van rauw vlees. Als je rauw vlees klaarmaakt, verhit het dan door en door. Zo dood je eventuele ziekmakers als de parasiet die toxoplasmose veroorzaakt. Dit is een infectieziekte die tot aangeboren afwijkingen kan leiden. Producten met rauw vlees zijn onder andere carpaccio, tartaar, filet americain, chorizo, rauwe ham, ossenworst, rosbief en salami. Je kunt deze soorten vlees wel eten als je ze door en door verhit.

Welke vissoorten mag je wel en niet eten tijdens je zwangerschap?

Regelmatig vis eten tijdens je zwangerschap is heel gezond, maar er zijn vissoorten die zware metalen bevatten. Let daarom goed op welke vis je wel kunt eten. Eet twee keer per week een portie vis, waarvan een keer per week vette vis (o.a. zalm, forel) en een keer per week magere (o.a. tilapia, schol). Een portie is 100 gram. Eet geen rauwe of gerookte kant-en-klare vis uit de koeling die vacu├╝m voorverpakt is geweest. Dit kan de listeriabacterie bevatten. Wees extra voorzichtig met sushi.

Mag je rauwmelkse kaas & rauwe eieren eten tijdens je zwangerschap?

Je kan in Nederland alle kaassoorten eten. Laat alleen alle zachte kazen die gemaakt zijn met rauwmelkse kaas (‘au lait cru’) staan. Rauwe melk kan de gevaarlijke listeriabacterie bevatten. Dit is bijvoorbeeld schimmelkaas, sommige soorten brie en mozzarella en zachte boerenkaas. Als kaas gepasteuriseerd en/of hard is, kun je het met een gerust hart eten. Rauwe eieren zijn niet geschikt nu je zwanger bent. Maar een goed verhit ei kun je prima eten.

Mag je leverproducten eten tijdens je zwangerschap?

In lever en ander orgaanvlees zit veel vitamine A. Te veel vitamine A kan schadelijke gevolgen hebben voor je ongeboren baby. Af en toe (een keer per week) een boterham met een dun laagje smeerleverworst of pat├ę kan geen kwaad.

Hoe zit het met sojaproducten als je zwanger bent?

Soja is een populair plantaardig alternatief voor zuivel en/of vlees. In sojaproducten zitten zogenaamde isoflavonen. Als je hier tijdens de zwangerschap hoge doseringen van binnenkrijgt, kan dit mogelijk invloed hebben op de ontwikkeling van de geslachtsorganen van de baby. Uit voorzorg geldt er het advies om een hoge inname te beperken. Neem dan niet meer dan 4 glaasjes/schaaltjes (van 150 ml) sojadrink/yoghurt per dag. Eet daarnaast maximaal twee keer per week andere sojaproducten zoals tofu, temp├ę of sojabonen. Neem geen supplementen met isoflavonen als je zwanger bent.

Cafeïne tijdens je zwangerschap

Beperk je koffie-inname. Drink maximaal 2 kopjes koffie per dag, ofwel 200 mg cafeïne per dag.

Dit mag je wel en niet eten als je zwanger bent

Onderstaande tabel van het Voedingscentrum laat precies zien welke producten je beter kunt laten staan of heel minimaal van mag eten.

VleesWelNietLet op
Rauw vlees (tartaar, carpaccio, halfdoorbakken biefstuk)XKan wel als je het goed verhit
Rauwe vleeswaren (filet am├ęricain, ossenworst, theeworst, boerenmetworst, chorizo, rosbief, rauwe ham, salami, cervelaat)XKan wel als je het goed verhit
LeverXLees meer over lever en leverproducten
Leversmeerworst of leverpat├ęKan af en toe (een keer per week)
VisWelNietLet op
Vis is heel gezond. Sommige vissoorten zoals makreel, sardines of garnalen kun je beter niet eten. Lees welke vissen je nog meer beter niet kunt eten. Verhit vis altijd goed.XLees waarom je sommige vissen beter niet kunt eten.
Gerookte kant-en- klare vis uit de koeling (zoals gerookte zalm), zowel vacu├╝mverpakt als andere soort verpakkingXKan wel als je het goed verhit
Rauwe schaal- en schelpdieren)XKan wel als je het goed verhit
ZuivelWelNietLet op
Zachte kaas gemaakt van rauwe melk. Op het het etiket staat dan ÔÇśau lait cruÔÇÖ. De meeste zachte kazen zijn gemaakt van verhitte melkXKan wel als je het goed verhit
Harde kaas gemaakt van rauwe melkX
Rauwe melk. Melk uit de supermarkt is gepasteuriseerd of gesteriliseerd en kan geen kwaad.X
OverigWelNietLet op
SojaproductenNeem niet te veel sojaproducten, lees waarom
Rauwe eierenXGoed doorbakken kan wel
Cafeïne houdende dranken (koffie of energiedrankjes)Maximaal 2 kopjes koffie per dag, maximaal 200 mg cafeïne per dag
Venkelthee, borstvoedingsthee met venkel of anijs, kaneeltheeX
DropMaximaal 8 dropjes per dag. Neem geen drop bij hoge bloeddruk
Zoethoutthee of sterrenmix1 tot 2 glazen per dag. Neem geen zoethoutthee of sterrenmix bij hoge bloeddruk
Keukenkruiden: venkel, salie, dragon, anijs, basilicum, pesto en kaneelNormaal gebruik bij het op smaak maken van gerechten kan geen kwaad
Pimba ofwel kalebaskalk tegen misselijkheidX
Zoetstoffen, zoals aspartaam in light frisdranken. Stoffen met een E-nummer zijn veilig.X
LeefstijlWelNietBeperkt
Eten en drinken voor 2X
Lijnen en afvallenX
AlcoholX
RokenX

TIP! Met de gratis app ZwangerHap van het Voedingscentrum kun je simpel en snel opzoeken of je een product kunt eten. Zo niet, dan laat de app zien wat je allemaal nog w├ęl kunt nemen. Je kunt de app gratis downloaden via de Play Store of de App Store.

Welke extra vitamines heb je nodig tijdens je zwangerschap?

Het advies is om via voeding te zorgen voor voldoende voedingsstoffen. Als dit voor jodium, calcium en omega-3 vetzuren niet lukt, slik dit dan als supplement bij. IJzer is ook belangrijk, maar dit houdt de verloskundige in de gaten. Mocht ijzersuppletie nodig zijn dan adviseert de verloskundige je hierin.

Foliumzuur en vitamine D zijn voor elke zwangere altijd nodig om bij te slikken. Eet ook voldoende vis om aan je omega 3 vetzuren te komen. Lukt dat niet, dan heb je een omega-3 (vis)oliecapsule nodig met 250-450 milligram DHA. Calcium en jodium zijn tijdens de zwangerschap ook belangrijke voedingsstoffen voor je ongeboren kind.

Twijfel je of je hiervan genoeg binnenkrijgt? Vul enkele dagen de Eetmeter in van het Voedingscentrum en beslis aan de hand hiervan of het nodig is om extra supplementen bij te slikken.

Heb je extra jodium, calcium of DHA nodig? Het kan praktisch zijn om een multivitamine-supplement speciaal voor zwangere vrouwen te gebruiken, als je voor meer dan ├ę├ęn van deze voedingsstoffen het advies krijgt om een supplement te slikken. Maar veel van de multivitamines voor zwangeren bevatten niet genoeg jodium, calcium of DHA. Kijk dus goed op het etiket of er genoeg in zit van de voedingsstof die jij nodig hebt.

Waar let je op als je voedsel klaarmaakt tijdens je zwangerschap?

Niet alleen de producten die je wel of niet kunt eten zijn van belang, maar ook de manier waarop je het voedsel klaarmaakt. Zorg ervoor dat je vlees en vis door en door verwarmd, zodat eventuele bacteri├źn worden uitgeschakeld. Let hierbij extra goed op dat het bestek en ander keukengerei dat je gebruikt bij rauw vlees of vis, niet in aanraking komt met gaar vlees of andere voedingsmiddelen. Voor rauwe groenten geldt dat je het goed schoonmaakt onder stromend water, v├│├│rdat je het eet. Let er daarnaast op dat je vleeswaren, salades en rauwkosten niet te lang bewaard. Eet koelverse producten uiterlijk binnen de houdbaarheidsdatum op of na het openen binnen 2 dagen.

Extra voedingstips

  • Eet alleen vlees als het door en door gaar is, of ingevroren is geweest bij een temperatuur van -20┬░C.
  • Was je groente goed of verzeker je ervan dat het goed gewassen wordt, want er kan besmette aarde in zitten. Neem in een restaurant ook liever geen rauwe groente.
  • Ga je uiteten in een restaurant, let dan extra goed op. Het is verstandig om nog eens extra duidelijk te maken dat je zwanger bent en geen rauw vlees wilt eten.

Lees ook de tips van het Voedingscentrum over veilig eten tijdens je zwangerschap.