22 wekenprik: de vaccinatie tegen kinkhoest als je zwanger bent
De bacteriële ziekte kinkhoest komt weer steeds vaker voor. In het buitenland, maar ook in Nederland en vooral bij pasgeborenen. Zij lopen meteen ook het grootste risico op langdurige ziekenhuisopname en soms overlijden ze aan deze bacterie.
Samen met RIVM
In dit artikel
- Wat is de 22 wekenprik?
- Wat is kinkhoest en hoe gevaarlijk is het voor je baby?
- Wanneer kun je de 22 wekenprik halen?
- Kun je de 22 wekenprik combineren met de griepprik?
- Wat zijn de bijwerkingen van de 22 wekenprik?
- Is de 22 wekenprik wel wel veilig?
- Wat als je de 22 wekenprik niet haalt?
- Hoe vaak komt kinkhoest voor in Nederland?
Wat is de 22 wekenprik?
Als je zwanger bent, kun je je met 22 weken laten inenten tegen kinkhoest. Deze kinkhoestvaccinatie wordt ook wel de 22 wekenprik genoemd. Kinkhoest is een ernstige ziekte die voor baby’s dodelijk kan zijn. Door de vaccinatie is je baby in de eerste twee maanden beschermt tegen deze ziekte. De 22 wekenprik, de vaccinatie tegen kinkhoest, zorgt ervoor dat jij antistoffen aanmaakt. Via de placenta komen deze bij je baby. Je kunt zelf een afspraak maken bij het consultatiebureau. Alle zwangere vrouwen krijgen deze kinkhoestvaccinatie gratis aangeboden. De vaccinatie voor zwangere vrouwen valt binnen het Rijksvaccinatieprogramma.
Daarbij bescherm je niet alleen je baby. Je kunt anderen in je omgeving ook niet besmetten. Na de geboorte hoeft jouw baby in de meeste gevallen een prik minder. Met de 22 wekenprik is hij in elk geval beschermt tegen kinkhoest tot hij drie maanden oud is. Zonder 22 wekenprik krijgt je baby de uitnodiging voor het Rijksvaccinatieprogramma al met twee maanden. Met 22 wekenprik hoeven baby’s pas met 3 maanden een vaccinatie.
Wat is kinkhoest en hoe gevaarlijk is het voor je baby?
Kinkhoest is een erg besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie. De bacterie maakt een gifstof aan. De bacterie maakt een gifstof aan. Kinkhoest is overdraagbaar van mens op mens. De tijd tussen besmetting en de eerste verschijnselen is meestal zeven tot tien dagen. Kinkhoest begint vaak met klachten die lijken op een gewone neusverkoudheid. Daarna begint het hoesten. Dit kan uitlopen op lange hoestbuien, waarbij taai slijm wordt opgehoest. Het lange hoesten kan gevolgd worden door een piepende inademing. Kinkhoest kan ook leiden tot longontsteking. Het kan wel 3 tot 4 maanden duren voordat het hoesten helemaal gestopt is. Kinkhoest wordt daarom ook wel de ‘100-dagenhoest’ genoemd.
Ook baby’s kunnen kinkhoest krijgen en dat kan gevaarlijk zijn. Ze kunnen het erg benauwd krijgen en moeite hebben met ademhalen. Ook kunnen ze longontsteking krijgen of hersenschade oplopen. Elk jaar komen er tientallen baby’s met kinkhoest in het ziekenhuis terecht. Vooral bij pasgeboren baby’s kan de ziekte heel ernstig verlopen. Ze kunnen stoppen met ademhalen of blauw verkleuren, zonder daarbij veel te hoesten. Ze kunnen ook zuurstoftekort of hersenbloedingen krijgen, waardoor hersenbeschadiging kan optreden. In uitzonderlijke gevallen kan een baby overlijden.
Wanneer kun je de 22 wekenprik halen?
Jij kunt je laten vaccineren als je 22 weken zwanger bent. Vandaar de naam 22 wekenprik. In deze weken worden de meeste antistoffen via de placenta aan het ongeboren kind gegeven. Ook kunnen te vroeg geboren baby’s er zo nog voordeel van hebben. Je kind is meestal voldoende beschermd als je de prik minimaal 2 weken voor de geboorte hebt gehad. Je kunt daarom de inenting halen tot 38 weken van je zwangerschap. Je baby heeft dan voldoende antistoffen voor de eerste maanden van zijn leven.
Je kunt zelf een afspraak maken bij het consultatiebureau. Kijk op 22wekenprik.nl waar je terecht kunt. De prik is gratis en je krijgt meteen uitleg over de vaccinaties die je baby straks krijgt aangeboden. De vaccinatie tegen kinkhoest is onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma. Door de invoering van de 22 wekenprik is het vaccinatieschema voor kinderen veranderd. Als jij je laat vaccineren tijdens je zwangerschap, heeft je baby zelf straks 1 prik minder nodig. De eerste prik start dan bij 3 maanden in plaats van 2 maanden.
Kun je de 22 wekenprik combineren met de griepprik?
Ben je tussen 15 oktober en 1 maart 22 weken of langer zwanger? Dan kun je ook de gratis griepprik voor zwangeren halen. Je kunt beide prikken tijdens dezelfde afspraak bij het consultatiebureau krijgen. Dat is veilig en de prikken werken even goed als wanneer je ze apart haalt. Ook neemt de kans op bijwerkingen niet toe.
Heb je de 22 wekenprik al gehad? Dan kun je in deze periode een aparte afspraak maken voor de griepprik.
Wat zijn de bijwerkingen van de 22 wekenprik?
Na de kinkhoestvaccinatie kun je wat last hebben van hangerigheid, hoofdpijn en/of een dikke arm. Deze bijwerkingen zijn meestal vrij mild en gaan vanzelf binnen enkele dagen weer over. Ernstige bijwerkingen zijn zeer zeldzaam.
Met borstvoeding geef je toch antistoffen door?
Dat klopt. Maar die zijn niet voldoende om je baby goed te beschermen tegen kinkhoest. De antistoffen vanuit de 22 wekenprik wél en de antistoffen in de moedermelk bieden extra bescherming. Daarom is het voor een goede bescherming ook belangrijk dat je je bij elke zwangerschap opnieuw laat vaccineren tegen kinkhoest. Zo komen er zoveel mogelijk antistoffen bij de ongeboren baby terecht.
Is de 22 wekenprik wel veilig?
Ja, de 22 wekenprik is niet gevaarlijk voor jou of je baby. Een vaccinatie wordt pas opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma als deze uitgebreid onderzocht en getest is. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de kinkhoestvaccinatie tijdens de zwangerschap veilig is voor jou als zwangere en je (ongeboren) baby.
Wat als je de 22 wekenprik niet haalt?
Heb je geen 22 wekenprik gehaald? Dan wordt je baby ingeënt tegen kinkhoest als ze 2 maanden oud zijn. De eerste maanden zijn ze dus nog niet beschermd, en juist dan zijn ze extra kwetsbaar. Veel baby’s die kinkhoest oplopen, krijgen de ziekte juist ook in de eerste weken na de geboorte. Er is veel onderzoek gedaan naar hoe jonge baby’s goed kunnen worden beschermd. De bovengenoemde 22 wekenprik is hiervoor de oplossing. De antistoffen gaan via de navelstreng naar de ongeboren baby. De baby is dan vanaf de geboorte al beschermd tegen de ziekte en hoeft zelf één prik minder.
Hoe vaak komt kinkhoest voor in Nederland?
Kinkhoest komt voor bij baby’s, kinderen en volwassenen. Sinds 1996 komt de ziekte in Nederland vaker voor dan daarvoor. Het aantal meldingen verschilt sterk per jaar. Ongeveer elke twee tot vier jaar is er een piek. Niet alle besmettingen worden herkend en gemeld. Sommige mensen hebben namelijk weinig of geen klachten. Vooral jonge baby’s kunnen dus ernstig ziek worden door kinkhoest en in het ziekenhuis terechtkomen. Zij hebben hun vaccinaties nog niet allemaal gehad. Met de 22 wekenprik geef je als moeder antistoffen door aan je baby. Die helpen je kleintje vanaf de geboorte te beschermen tegen kinkhoest.
Bron: RIVM
