Update: 13 wekenecho stopt per 2028

Vanaf 1 januari 2028 wordt de 13 wekenecho niet meer aangeboden aan zwangeren. Dat heeft minister Hermans van Volksgezondheid besloten. De Gezondheidsraad concludeerde eerder dat de voordelen van de echo niet opwegen tegen de nadelen. Zo worden sommige afwijkingen gemist, terwijl andere uitslagen onnodig voor ongerustheid zorgen. De minister heeft daarom besloten om het huidige onderzoek naar de 13 wekenecho niet voort te zetten. Tot eind 2027 kun je de 13 wekenecho nog wel laten uitvoeren. De 20 wekenecho blijft gewoon bestaan.

13 wekenecho: wat is er te zien?

Waarom zou je een 13 wekenecho doen? De echo wordt sinds 2021 tijdelijk aangeboden binnen wetenschappelijk onderzoek en is dus geen vast onderdeel van de prenatale screening. De echo wordt uitgevoerd door speciaal opgeleide echoscopisten, meestal in een echocentrum.

Tijdens de echo kijkt de echoscopist naar verschillende delen van het lichaam van je baby. Sommige ernstige lichamelijke afwijkingen kunnen rond 13 weken al worden gezien. Maar je baby is nog klein, waardoor niet alle afwijkingen op dit moment goed zichtbaar zijn.

Er wordt bijvoorbeeld gekeken naar de schedel, het hart, de buik, de armen en benen en de wervelkolom van je baby. Ook kijkt de echoscopist naar de placenta en of het vruchtwater normaal is.

Kun je het geslacht al zien?

Bij de 13 wekenecho krijg je niet te horen of je baby een jongen of meisje is. Bij de 20 wekenecho kan de echoscopist dit meestal wel zien. Je krijgt het alleen te horen als je er zelf naar vraagt. Je kunt er ook voor kiezen om een extra geslachtsecho in te plannen rond 16 weken. Voor deze echo moet je zelf betalen.

Wat kun je verwachten van de 13 wekenecho?

De 13 wekenecho is een uitgebreide echo. De echoscopist beweegt een echokop over je buik en bekijkt zo je baby. Het onderzoek duurt ongeveer 30 minuten.

De 13 wekenecho vindt eerder plaats dan de 20 wekenecho. Daardoor kunnen sommige ernstige lichamelijke afwijkingen al vroeg in de zwangerschap worden gezien. Dat geeft meer tijd voor aanvullend onderzoek en om na te denken over wat de uitslag voor jullie betekent. Tegelijk is je baby rond 13 weken nog klein. Daardoor zijn niet alle afwijkingen goed te zien en kan een vermoeden bij vervolgonderzoek soms toch geen afwijking blijken te zijn.

Wat zijn de voor- en nadelen van de 13 wekenecho?

Een voordeel van de 13 wekenecho is dat sommige ernstige lichamelijke afwijkingen al vroeg kunnen worden ontdekt. Als er iets wordt gezien, is er meer tijd voor vervolgonderzoek en om rustig te bespreken wat de uitslag betekent.

Er zijn ook nadelen. Uit onderzoek naar de 13 wekenecho blijkt dat zwangeren soms worden doorverwezen omdat op de echo iets afwijkends lijkt te zien, terwijl bij vervolgonderzoek niets aan de hand blijkt te zijn. Dat kan voor spanning en onzekerheid zorgen. Andersom worden sommige afwijkingen bij 13 weken nog niet gezien. Daarom adviseerde de Gezondheidsraad in september 2026 om de 13 wekenecho niet zonder aanpassingen vast onderdeel te maken van de prenatale screening. Inmiddels is besloten om de echo per 2028 niet meer aan te bieden.

Verschil 13 wekenecho en NIPT

De NIPT en de 13 wekenecho onderzoeken verschillende dingen. De NIPT is een bloedonderzoek waarmee, via jouw bloed, wordt gekeken of er aanwijzingen zijn voor bepaalde chromosoomafwijkingen. Bij de 13 wekenecho kijkt een echoscopist naar ernstige lichamelijke afwijkingen bij je baby.

Wat zijn de kosten voor de 13 wekenecho?

De 13 wekenecho wordt vergoed via een speciale regeling van de overheid. Je hoeft er dus niet voor te betalen. Dit betekent overigens niet dat de echo verplicht is, je mag ’m ook overslaan. Als je voor de 13 wekenecho kiest, dan doe je mee aan wetenschappelijk onderzoek (IMITAS studie). De resultaten van deze studie zijn gebruikt voor het advies van de Gezondheidsraad over de toekomst van de 13 wekenecho. Inmiddels is door de overheid besloten dat de echo per 2028 stopt en vanaf dan niet meer wordt aangeboden.

Bronnen: PNS, Gezondheidsraad