Beoordeeld door

Sanne Aquino

Specialist keizersnede nazorg

Veelvoorkomende operatie

Een keizersnede is een van de meest voorkomende operaties. Tijdens de operatie worden meerdere lagen ‘geopend’ om je baby ter wereld te brengen, waaronder; de huid, vetweefsel, bindweefsel (fascie), de buikspieren, de buikwand, de baarmoederwand en de vruchtvliezen. Een deel van deze lagen wordt geopend middels een incisie, maar het is echter goed om te weten dat de buikspieren opzij worden gelegd en niet worden ingesneden.

Ondanks het feit dat een keizersnede een zware buikoperatie is, blijft de nazorg tijdens het herstel vaak onderbelicht. Veel vrouwen zijn zich niet bewust van de mogelijkheden om hun herstel te ondersteunen en blijven daardoor vaak onnodig lang met klachten rondlopen.

Wat zijn de klachten na een keizersnede?

Vrouwen die een keizersnede hebben ondergaan, kunnen te maken krijgen met verschillende klachten.

Denk aan:

• Pijnklachten in het littekengebied
• Een doof gevoel rondom het littekengebied
• Lage rugklachten
• Menstruatieklachten
• Darmklachten
• Een trekkend gevoel in de buik/ verminderde mobiliteit
• Roodheid of verdikking van het litteken
• Jeuk aan het litteken
• Een verdikt randje ‘afdakje’ boven het litteken.

Deze klachten komen regelmatig voor, maar dit betekent niet dat je ermee hoeft te blijven rondlopen. Met de juiste behandeling en nazorg kun je deze klachten flink verminderen of zelfs volledig laten verdwijnen.

De periode van herstel na een keizersnede

Na een keizersnede is het standaard advies dat je de eerste zes weken rustig aan moet doen. Na deze periode volgt een controle, steeds vaker telefonisch, waarbij voornamelijk wordt besproken of de wond aan de buitenkant goed genezen is en geen tekenen van infectie vertoont. Indien de wond op de huid goed gesloten is, wordt aangenomen dat je alles weer ‘mag en kan’ en dus weer kan gaan opbouwen in je fysieke inspanningen.

Echter ontstaan hier vaak de meeste onzekerheden over het verloop van het herstel door aanhoudende klachten en ongemakken. Vrouwen vragen zich af of klachten normaal zijn, of het nog wel goedkomt en beginnen dan vaak te twijfelen of het aan hen ligt. Deze onzekerheid ontstaat door de beperkte informatie over wat het herstel na een keizersnede precies inhoudt en dat het volledige herstelproces na een keizersnede veel langer kan duren dan enkel die eerste zes weken.

Elke laag die tijdens de keizersnede is geopend, heeft namelijk zijn eigen hersteltijd. Vanaf het moment dat de huid gesloten is, is het inwendige herstelproces nog in volle gang. Het kan tot twee jaar duren voordat het lichaam volledig is hersteld, en zelfs dan is nazorg nog cruciaal voor een duurzaam herstel. Maar wat maakt nou dat die nazorg zo cruciaal is? Een van de belangrijkste factoren in dit proces is het littekenweefsel.

Waardoor worden deze klachten veroorzaakt?

Tijdens de keizersnede wordt het bindweefsel doorgesneden. Bindweefsel is een van de belangrijkste weefsels die zich in het menselijk lichaam bevinden en zorgen voor stabiliteit en mobiliteit van de organen, zenuwen en spieren. Tijdens het herstel na de keizersnede ontwikkelt je lichaam littekenweefsel op de plekken waar het bindweefsel beschadigd is geraakt. Littekenweefsel is een stuggere vorm van bindweefsel, wat ervoor zorgt dat de stevigheid van het beschadigde weefsel zich kan herstellen. Dit is dus een belangrijk proces, en littekenweefsel is dan ook geen ‘slecht’ weefsel, ondanks dat dit vaak wel zo overkomt.

Doordat het littekenweefsel zich tussen alle lagen vormt die tijdens de keizersnede geopend zijn, kan het zich met elkaar gaan verkleven. Deze verklevingen vormen een stugge ‘’lijm’’ wat ervoor zorgt dat deze lagen dus aan elkaar hechten, maar ook hechten de verklevingen zich aan organen, zenuwen en spieren in het buikgebied. Deze verklevingen belemmeren de stabiliteit en mobiliteit in het buikgebied en zorgen hierdoor dus voor de klachten die bovenstaand al benoemd werden.

Hoe lang duurt het herstel van bindweefsel?

Bindweefsel herstelt zich geleidelijk. Tijdens het herstelproces zoals hierboven beschreven, is het bindweefsel erg kwetsbaar. Dit betekent dat de draagkracht van het bindweefsel niet direct volledig hersteld is. Het is belangrijk om het bindweefsel de tijd te geven om goed te kunnen herstellen, zodat langdurige klachten zoals bekkenklachten en lage rugklachten kunnen worden voorkomen.

Na drie maanden is het bindweefsel voor ongeveer 50% hersteld. Na negen maanden is dit 75% en een volledig herstel van het bindweefsel kan tot wel 12 maanden duren. Om deze reden is het belangrijk dat er rustig wordt opgebouwd in fysieke inspanningen, omdat het bindweefsel de eerste maanden nog niet voldoende draagkracht heeft voor zware fysieke inspanning.

Diastase

Tijdens de zwangerschap gaan de rechte buikspieren openstaan om ruimte te maken voor de groei van je buik en baby. Na de bevalling trekt dit meestal geleidelijk weer bij en sluiten de buikspieren weer mooi aan. Merk je dat je last krijgt van bekkenpijn of blijft het gevoel van een verminderde spierspanning in het buikgebied aanwezig op de lange termijn? Neem dan contact op met een fysio om uit te sluiten of er sprake is van een diastase (openstaande buikspieren). Door de aanmaak van littekenweefsel kunnen de buikspieren namelijk belemmerd worden om weer goed te sluiten na de bevalling. Dit maakt de kans op een langdurige diastase groter na een keizersnede bevalling dan na een vaginale bevalling.

Gerichte nazorg is nodig voor een duurzaam herstel

De verklevingen die ontstaan in het littekenweefsel na de keizersnede, verdwijnen niet vanzelf. Het is daarom belangrijk om gerichte nazorg te ondergaan. Ook als je keizersnede bevalling al jaren geleden is, en je nu pas ontdekt dat deze gerichte nazorg bestaat, is behandelen nog zinvol. Dit komt omdat de verklevingen dus pas verholpen kunnen worden als je je litteken laat behandelen.

Wat houdt de nazorg van je litteken in?

Je kunt het litteken door middel van gerichte nazorg behandelingen laten behandelen. Deze behandelingen bestaan uit technieken die het littekenweefsel versoepelen, en de verklevingen losmaken waardoor spanning in het littekengebied verholpen wordt en de doorbloeding wordt gestimuleerd. Het resultaat is dat klachten verminderen of helemaal verdwijnen.

Belangrijk om te weten is dat er vaak meerdere behandelingen nodig zijn voor een blijvend resultaat. Dit komt doordat het littekenweefsel soepel moet worden gemaakt, waarna verklevingen behandelbaar zijn. Als verklevingen eenmaal behandeld zijn, komen deze niet meer vanzelf terug. Tenzij er sprake is van een nieuwe operatie, dan vormt het lichaam nieuw littekenweefsel en kunnen er dus ook nieuwe verklevingen ontstaan. Het littekenweefsel blijft echter wel aanwezig, dit heeft een belangrijke functie. Het is van belang dat het littekenweefsel gemobiliseerd blijft worden door zelf massage of terugkerend onderhoud bij een specialist.

Voordat je aan de behandelingen begint, vindt eerst een intake gesprek plaats. Hierbij wordt de conditie van de huid, de buik en het litteken beoordeeld. Op basis van deze intake wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld, omdat elk litteken uniek is en een eigen aanpak nodig heeft. In overleg wordt bepaald hoeveel behandelingen je nodig hebt om zo goed mogelijk te herstellen. Let op; de werkwijze kan per behandelaar verschillen.

Emotionele impact van een keizersnede

Een keizersnede heeft niet alleen fysieke, maar ook emotionele gevolgen. En dat is niet zo gek, er is ook veel gebeurd in een korte tijd. Veel vrouwen ervaren het gevoel dat ze gefaald hebben, vooral na een onverwachte of spoedkeizersnede. Daarnaast kunnen de klachten rondom je litteken ervoor zorgen dat je de verbinding met je lichaam of buik verliest. Tijdens het behandelen van je litteken, is er ook aandacht voor je emoties. Het doel is om ervoor te zorgen dat je uiteindelijk met trots en liefde naar je litteken kunt kijken. Het litteken laat de geboorteplek van je kind zien, het is een teken van kracht en moed.

Bron: De Keizersnede Treatment

Ontdek meer tips en adviezen van deskundige Sanne Aquino.