Zwanger: wat mag je wel en niet eten?

Zwanger: wat mag je wel en niet eten?

Zodra je zwanger bent is het verstandig om te letten op je eetgewoonten. Met een aantal voedingsmiddelen moet je oppassen of kun je beter niet eten. Deze kunnen namelijk schadelijk zijn voor je baby. We hebben alle productsoorten die je beter NIET kunt eten op een rij gezet. Maak je niet gelijk ongerust als je iets toch een keer gegeten hebt. De kans dat je baby daadwerkelijk schade ondervindt is klein.

Mag je rauw vlees eten tijdens je zwangerschap?

Neem geen rauw vlees of vleeswaren gemaakt van rauw vlees. Als je rauw vlees klaarmaakt, verhit het dan door en door. Zo dood je eventuele ziekmakers als de parasiet die toxoplasmose veroorzaakt. Dit is een infectieziekte die tot aangeboren afwijkingen kan leiden. Producten met rauw vlees zijn onder andere carpaccio, tartaar, filet americain, chorizo, rauwe ham, ossenworst, rosbief en salami.

Welke vissoorten mag je wel en niet eten tijdens je zwangerschap?

Regelmatig vis eten tijdens je zwangerschap is heel gezond, maar er zijn vissoorten die zware metalen bevatten. Eet daarom geen roofvissen en eet maximaal twee keer per week vette vis, waarbij je varieert met vissoorten. Eet geen rauwe of gerookte kant-en-klare vis uit de koeling die vacuüm voorverpakt is geweest. Dit kan de listeriabacterie bevatten. Wees ook extra voorzichtig met sushi. Er is geen bewezen verschil tussen verse vis en vis uit blik.

Mag je rauwmelkse kaas & rauwe eieren eten tijdens je zwangerschap?

Je kan in Nederland alle kaassoorten eten, zolang er geen 'au lait cru' op de verpakking staat. Au lait cru verwijst naar de bereiding met rauwe melk, ook dit kan de gevaarlijke listeriabacterie bevatten. Eet dus geen kaas gemaakt van rauwe melk en geen rauwe eieren. Dit is bijvoorbeeld schimmelkaas, sommige soorten brie en mozzarella en boerenkaas. Als kaas gepasteuriseerd is, kun je het met een gerust hart eten. Ook een goed verhit ei kun je prima eten.

Mag je leverproducten eten tijdens je zwangerschap?

In lever en ander orgaanvlees zit veel vitamine A. Te veel vitamine A kan schadelijke gevolgen hebben voor je ongeboren baby. Eet daarom liever niet meer dan eenmaal per dag een leverproduct, zoals leverworst of leverpastei.

Onderstaande tabel van het Voedingscentrum laat precies zien welke producten je beter kunt laten staan of heel minimaal van mag eten.

Vlees

Neem niet

Rauw vlees* (tartaar, carpaccio, halfdoorbakken biefstuk)

 X

Rauwe, gedroogde en gefermenteerde vleeswaren* (theeworst, filet américain, ossenworst, boerenmetworst, chorizo, rosbief, rauwe ham, parmaham, salami, cervelaat)

 X

Leverproducten

 

Lever, leversmeerworst of leverpaté

 X

Vis

 

Gerookte kant-en-klare vis uit de koeling* (gerookte zalm, makreel), zowel vacuümverpakt als andere soort verpakking

 X

Sushi met rauwe vis

 X

Rauwe schaal- en schelpdieren* (kreeft, garnalen, krab, mosselen, oesters, coquilles, kokkels)

 X

Roofvissen (zwaardvis, tonijn, haai, koningsmakreel).

 X

Wilde paling en wolhandkrab uit Nederlandse wateren. De meeste paling in de supermarkt is kweekpaling en is veilig.

 X

Vette vis (makreel, haring, zalm, paling, heilbot, bokking, sardines, forel). Verhit deze vis altijd door en door, ook haring.

Max. 2x p.w.

Zuivel en eieren

 

Kaas gemaakt van rauwe melk*. Op het etiket staat dan ‘au lait cru’ of ‘gemaakt van rauwe melk.’ De meeste kazen zijn gemaakt van verhitte melk, zoals veel harde kazen, mozzarella en feta. Deze kun je wel gewoon eten.

 X

Rauwe eieren* en producten met rauwe eieren, zoals zelf-gemaakte mayonaise of tiramisu (uit de supermarkt zijn deze producten wel veilig, let bij tiramisu op dat er geen alcohol in zit)

 X

Rauwe melk*. Melk uit de supermarkt is gepasteuriseerd of gesteriliseerd en kan geen kwaad.

 X

Dranken

 

Alcohol

 X

Dranken met veel cafeïne (koffie of energiedrankjes)

Max. 1x p.d.

Venkelthee, anijsthee en zoethoutthee

1 à 2 glazen p.d.

Kruiden

 

Kruidenpreparaten (pillen) en etherische olie van kruiden

 X

Keukenkruiden: anijs, dragon, venkel, basilicum, piment, nootmuskaat, kaneel, sassafras, dong quai, foelie en peper

Niet te veel

Overig

 

Kalebaskalk (pimba)

 X

Dropjes

Max. 2-3 per dag

Gojibessen

 X

Rauwe kiemgroenten* (bijv. taugé)

 X

* De producten met een * kun je wel eten als je ze goed verhit.

TIP Met de gratis app ZwangerHap van het Voedingscentrum kun je simpel en snel opzoeken of je een product kunt eten. Zo niet, dan laat de app zien wat je allemaal nog wél kunt nemen. Je kunt de app gratis downloaden via de Play Store of de App Store.

Welke extra vitamines heb je nodig tijdens je zwangerschap?

Als je gezond eet, krijg je in principe alle noodzakelijke voedingsstoffen binnen. Alleen vitamine D en foliumzuur heb je tijdens je zwangerschap extra nodig. Er zijn speciale supplementen op de markt die de juiste hoeveelheden vitamines voor zwangere vrouwen bevatten.

Waar let je op als je voedsel klaarmaakt tijdens je zwangerschap?

Niet alleen de producten die je wel of niet kunt eten zijn van belang, maar ook de manier waarop je het voedsel klaarmaakt. Zorg ervoor dat je vlees en vis door en door verwarmd, zodat eventuele bacteriën worden uitgeschakeld. Let hierbij extra goed op dat het bestek en ander keukengerei dat je gebruikt bij rauw vlees of vis, niet in aanraking komt met gaar vlees of andere voedingsmiddelen. Voor rauwe groenten geldt dat je het goed schoonmaakt voordat je het eet. Let er daarnaast op dat je vleeswaren, salades en rauwkosten niet te lang bewaard.

Extra voedingstips

  • Eet alleen vlees als het door en door gaar is, of ingevroren is geweest bij een temperatuur van -20°C.
  • Was je groente goed of verzeker je ervan dat het goed gewassen wordt, want er kan besmette aarde in zitten. Neem in een restaurant ook liever geen rauwe groente.
  • Ga je naar een restaurant, let dan extra goed op. Het is verstandig om nog eens extra duidelijk te maken dat je zwanger bent en geen rauw vlees wilt eten.

Lees ook de tips van het Voedingscentrum over veilig eten tijdens je zwangerschap.