Zwangerschapsdiabetes: suikerziekte tijdens je zwangerschap

Zwangerschapsdiabetes: suikerziekte tijdens je zwangerschap

Tijdens je zwangerschap kun je last krijgen van suikerziekte. Dit is een tijdelijk soort diabetes, die in de meeste gevallen na je bevalling weer over gaat. Bij zwangerschapsdiabetes is je bloedsuiker gehalte te hoog, wat verschillende gezondheidsklachten met zich mee kan brengen. Ongeveer één op de veertien vrouwen krijgt zwangerschapsdiabetes en het kan ontstaan vanaf 24 weken zwangerschap. Uit onderzoek van het Diabetes Fonds blijkt dat het aantal vrouwen dat zwangerschapsdiabetes heeft de afgelopen jaren is gegroeid. Hieruit blijkt ook dat de kans op zwangerschapsdiabetes stijgt met de leeftijd. Van de vrouwen tussen de 40 tot 44 jaar had bijna 20 procent zwangerschapsdiabetes, ten opzichte van 7 procent van de vrouwen van 30 tot 34 jaar.

Hoe ontstaat zwangerschapsdiabetes?

Zwangerschapsdiabetes ontstaat onder invloed van de zwangerschapshormonen die tijdens je zwangerschap worden aangemaakt. Een aantal van deze hormonen remt de werking van het hormoon insuline. Je lichaam heeft insuline nodig om het suiker dat door voedsel in je bloed terechtkomt, af te breken. Wanneer je lichaam hiertoe niet in staat is, omdat het niet genoeg insuline aanmaakt, heb je suikerziekte.

Tijdens een ‘normale’ zwangerschap reageert je lichaam op de anti-insulinehormonen door meer insuline aan te maken. Als dat onvoldoende gebeurt, wordt het suikergehalte in je bloed te hoog en heb je zwangerschapsdiabetes. Zodra je hormoonhuishouding na de bevalling weer normaal is, gaat de diabetes meestal over.

Wat zijn de gevolgen van zwangerschapsdiabetes?

Wanneer zwangerschapsdiabetes niet wordt behandeld, kan dat zowel voor jezelf als voor je baby ernstige gevolgen hebben. Je baby krijgt een grote hoeveelheid suiker binnen waardoor hij zelf extra insuline zal produceren. Dit zorgt ervoor dat de glucose in zijn lichaam wordt omgezet in vet. Dit vet wordt opgeslagen in de weefsels en daardoor groeit je kind te snel en wordt het te zwaar. Dit heeft weer tot gevolg dat de bevalling aanzienlijk langer duurt en de kans op een keizersnee (omdat de baby te groot is) toeneemt. Een te hoge bloedsuikerspiegel zorgt bovendien voor een verhoogde infectiekans. Deze ontstaan meestal in nieren, blaas, baarmoederhals en in de baarmoeder zelf. Na de geboorte kan de bloedsuikerspiegel van je baby snel dalen, door het plotseling wegvallen van de grote toevoer van glucose. Hierdoor wordt het glucosegehalte van je baby extra gecontroleerd.

Tussen de 24e en 28e week van je zwangerschap wordt aan de hand van bloedonderzoek je bloedsuikerspiegel bepaald. Als je al eerder zwangerschapsdiabetes hebt gehad zal dit eerder in je zwangerschap gecontroleerd worden. Er zijn meerdere symptomen die op zwangerschapsdiabetes kunnen wijzen. Je verloskundige zal je waarschijnlijk laten onderzoeken wanneer:

  • je een grote hoeveelheid vruchtwater hebt
  • je te zwaar bent (BMI >30)
  • je baby erg groot is in verhouding tot de duur van je zwangerschap
  • je vorige kind zwaarder was dan acht pond
  • je ouder bent dan 35 jaar
  • er suikerziekte (diabetes type 2) voorkomt in je familie
  • je van Hindoestaanse, Arabische of Noord-Afrikaanse afkomst bent
  • je eerder een miskraam hebt gehad
  • je PCOS hebt (Polycysteus-ovariumsyndroom)

Glucose tolerantietest

Als je verloskundige vermoedt dat je zwangerschapsdiabetes hebt, moet je een glucose-tolerantietest (GTT) doen in het ziekenhuis. Je drinkt dan een suikerdrankje, waarna je bloed wordt gecontroleerd. Op basis van het bloedsuikergehalte wordt vervolgens vastgesteld of je zwangerschapsdiabetes hebt.

Hoe wordt zwangerschapsdiabetes behandeld?

Om zwangerschapsdiabetes te behandelen, krijg je adviezen van een diëtiste om met je voedingspatroon de glucosewaarden op normaal niveau te krijgen en te houden. Daarbij staat vast hoeveel koolhydraten je binnen mag krijgen. Deze vind je onder meer in brood, aardappelen en in voedingsmiddelen die suiker bevatten. Aanvullend krijg je het advies om voldoende te bewegen. Vaak is een dieet en beweegadvies genoeg om te voorkomen dat de aandoening zich verder ontwikkelt en jij of je baby schade oplopen. In dit geval blijft je bloedsuikerspiegel dankzij het dieet op een normaal niveau. Het gebeurt echter ook wel eens dat alleen een dieet niet voldoende is om het onder controle te houden. Dit is bij 20% van de vrouwen met zwangerschapsdiabetes. Wanneer dat zo is, krijg je tijdens je zwangerschap extra insuline toegediend. In de meeste gevallen beval je in het ziekenhuis op medische indicatie.

Als je eenmaal zwangerschapsdiabetes hebt gehad, is de kans 50% dat je binnen 5 tot 10 jaar diabetes type 2 krijgt. Daarbij maakt je lichaam zelf nog wel insuline aan, maar niet zo veel als je nodig hebt. Deze vorm van suikerziekte kun je bestrijden met een dieet, voldoende beweging en bloedsuikerverlagende tabletten. De kans dat de zwangerschapssuiker tijdens een volgende zwangerschap terugkeert, is ongeveer 90%. Verder heeft je kind een grotere kans om later zelf diabetes type 2 te krijgen. Wanneer de aandoening tijdens de zwangerschap echter op tijd is ontdekt en je goed behandeld bent, wordt de kans dat je kind het later ook krijgt weer kleiner. Gewichtsverlies, gezond eten en voldoende bewegen verkleinen de kans dat je nog een keer zwangerschapsdiabetes krijgt of later diabetes type 2.

Hoe kan je de kans dat je zwangerschapsdiabetes krijg verkleinen?

Aan je afkomst of diabetes in de familie kun je niets doen. Je kan wel letten op je gewicht, dat je gezond eet en voldoende beweegt. Zorg dat je een gezond gewicht hebt voordat je zwanger wordt. Ook een gezond voedingspatroon zonder snelle suikers en met gezonde koolhydraten (zoals volkorenproducten, groenten en fruit) en voldoende beweging helpen om je bloedsuikers lager te houden. Zo kan je het risico op zwangerschapsdiabetes verkleinen.

Onderzoek naar zwangerschapsdiabetes

Een gezonde leefstijl is de kern in de preventie en de behandeling van zwangerschapsdiabetes. Uit onderzoek van Dr. Romy Gaillard blijkt dat vooral overgewicht en obesitas voor aanvang van de zwangerschap nadelige gevolgen hebben voor moeder en kind. Ook zijn verhoogde bloedsuikerwaardes al vroeg in de zwangerschap, nog voor de ontwikkeling van zwangerschapsdiabetes, geassocieerd met de ontwikkeling van het nog ongeboren kind.

Lees ook: Wendy had zwangerschapsdiabetes en een extreem hoge bloeddruk