Beoordeeld door

Marion van Bommel

Deskundige opvoeden & ouderschap Triple P

Waarom vervelen kinderen zich in de zomervakantie?

Na een druk een jaar valt de dagelijkse structuur van school, opvang of oppas ineens weg. De eerste dagen genieten veel kinderen daarvan, maar daarna ontstaat er ruimte. Er zijn misschien geen vriendjes in de buurt, er staan weinig activiteiten gepland of het weer zit tegen. Dan lijkt even tv-kijken of een spelletje spelen op de tablet al snel de makkelijkste oplossing.

Schermtijd als oplossing?

En ja, schermtijd kan het geklaag over verveling tijdelijk stoppen en jij hebt als ouder even je handen vrij. Met een filmpje kijken is op zich niets mis, maar (uren)lang achter een scherm zitten is niet goed voor de lichamelijke en mentale gezondheid van kinderen. Bij het kijken naar een scherm krijgt je kind veel prikkels te verwerken en dat kan ervoor zorgen dat je kind juist onrustiger wordt of sneller een driftbui krijgt. Plus dat hij daarna gewoon weer zal roepen: “Ik verveel me!”

TIP! Spreek liever samen af wanneer en hoe lang je kind een scherm gebruikt. Zet desnoods een wekker, zodat je kind duidelijk hoort dat de tijd voorbij is. Wissel schermtijd altijd af met buitenspelen, lezen, knutselen of bewegen. Zo kan je kind alle prikkels weer kwijt raken. Geef daarbij zelf ook het goede voorbeeld door regelmatig je telefoon weg te leggen. Goed voorbeeld doet volgen.

Moet je als ouder steeds een oplossing bedenken als je kind zich verveelt?

Eigenlijk is het antwoord: ja én nee.

Sommige kinderen vinden het lastig om zelf iets te bedenken. Dan kun je ze op weg helpen door materialen aan te bieden of samen ideeën te verzamelen. De zomervakantie is juist een mooie periode om dingen te doen waar tijdens een schoolweek weinig tijd voor is. Denk aan een hut bouwen van een stuk karton of zelf krijtverf maken, om daar vervolgens mooie tekeningen op de stoep of in de achtertuin van te maken. Inspiratie nodig? Ontdek leuke spelletjes voor peuters en kleuters.

Tegelijkertijd hoef je niet de hele vakantie de rol van entertainer op je te nemen. Ook dure uitjes zijn niet nodig om verveling te voorkomen. Juist door niet steeds direct met een oplossing te komen, geef je je kind de kans om zelf creatief na te denken en zelfstandiger te worden.

Waarom is jezelf kunnen vermaken zo belangrijk?

Jezelf kunnen vermaken is een belangrijke levensvaardigheid. Kinderen leren daardoor creatief denken, problemen oplossen en zelfstandig keuzes maken. Ook leren genieten van alleen zijn is waardevol. Een kind dat zich prettig voelt in zijn eigen gezelschap, leert dat plezier niet altijd afhankelijk is van anderen. Die zelfstandigheid kan later ook helpen bij het aangaan van gezonde vriendschappen en relaties.

Wat kun je doen als je kind zegt: ‘Ik verveel me’?

Verveling hoeft niet meteen opgelost te worden. Sterker nog: juist die momenten kunnen ervoor zorgen dat kinderen creatief worden en zelf nieuwe ideeën bedenken. Met een beetje begeleiding help je je kind om steeds zelfstandiger oplossingen te vinden. Hoe? We delen een paar tips.

1. Begin de vakantie goed

De eerste vakantiedagen zijn een mooi moment om alvast inspiratie in huis te halen. Ga samen naar de bibliotheek en laat je kind een paar boeken uitzoeken. Of kijk bij een tweedehandswinkel voor knutselspullen, puzzels of spelletjes. Dat hoeft niet veel te kosten, maar nieuwe materialen zorgen vaak wel voor nieuwe ideeën.

2. Maak samen een vakantie-doe-lijst

Maak samen een vakantie-doe-lijst met minstens twintig ideeën. Probeer ervoor te zorgen dat minimaal de helft van de activiteiten niets kost. Betrek je kind bij het bedenken van de lijst. Als kinderen zelf meedenken, kiezen ze later ook sneller iets uit.

Zet bijvoorbeeld op de lijst:

• buitenspelen of sporten;
• iets lekkers koken of bakken;
• een hut bouwen;
• een wandeling maken in de natuur of op zoek gaan naar insecten;
• knutselen;
• een boek lezen;
• een speurtocht bedenken;
• foto’s uitzoeken of een vakantiealbum maken;
• de auto wassen;
• ramen schoonmaken, plantjes water geven of een ander klusje in huis.

Hang de lijst op een plek waar iedereen hem ziet, bijvoorbeeld op de koelkast.

3. Verwijs naar de lijst als je kind zich verveelt

Hoor je de woorden: “Ik verveel me!” Vraag je kind dan eerst om op de vakantie-doe-lijst te kijken en zelf één of twee activiteiten uit te kiezen. Lukt dat niet, dan kun jij een activiteit aanwijzen of een klusje voorstellen. Opvallend genoeg verdwijnt de verveling dan soms ineens.

Door dit steeds op dezelfde manier aan te pakken, leert je kind dat verveling niet iets is wat jij hoeft op te lossen. Het ontdekt stap voor stap dat het zelf kan bedenken wat het daarna gaat doen. Dat is waardevoller dan iedere dag een nieuw uitje organiseren.

Vergeet de quality time niet

Zelfstandig spelen is goed en belangrijk voor je kind, maar de zomervakantie is ook een mooie kans om de band binnen je gezin te versterken. Maak tijd vrij om samen iets te doen. Speel samen een spelletje, ga samen tekenen, maak een wandeling, ga picknicken of maak een leuk uitstapje samen. Je hoeft daarvoor geen grote of dure activiteit te bedenken. Juist de gewone momenten samen zorgen vaak voor de mooiste herinneringen en versterkt de onderlinge band met je kind enorm. Probeer onverdeelde aandacht te geven, dat geeft je kind echt vertrouwen en heeft ook een positieve uitwerking op jou als ouder. Samen genieten van quality time!

Checklist: zo help je je kind bij verveling

Dus samengevat: verveling hoort erbij en hoeft helemaal niet negatief te zijn. Zie het als een kans om je kind iets te leren en verder te groeien.

Dus in het kort:

• Geef verveling de ruimte; het hoeft niet meteen opgelost te worden.
• Help je kind op weg als dat nodig is, maar neem het niet over.
• Maak samen een vakantie-doe-lijst met minstens twintig ideeën.
• Zorg dat minimaal de helft van de activiteiten niets kost.
• Betrek je kind bij het bedenken van de activiteiten.
• Hang de vakantie-doe-lijst zichtbaar op, bijvoorbeeld op de koelkast.
• Verwijs naar de lijst als je kind zich verveelt en laat het eerst zelf kiezen.
• Maak duidelijke afspraken over schermtijd.
• Plan ook regelmatig quality time als gezin.
• Geef onverdeelde aandacht.

Verveling hoort bij een periode als de zomervakantie en is niet iets om bang voor te zijn. Juist die rustige momenten kunnen ervoor zorgen dat je kind creatiever, zelfstandiger en vindingrijker wordt. Door af en toe te helpen, maar niet alles over te nemen, leert je kind stap voor stap om zelf oplossingen te bedenken. En vergeet vooral niet om ook samen te genieten. Voor je het weet, zit de zomervakantie er alweer op en breekt er weer een drukke tijd aan.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Triple P, Positief Opvoeden. Copyright © of Triple P International P/L.

Ontdek meer tips en adviezen van deskundige Marion van Bommel.