Beoordeeld door

Stephanie Molenaar

Slaap- en onrustdeskundige

In dit artikel

• Wat zijn night terrors?
• Mogelijk oorzaken van night terrors
• Verschil nachtmerrie en nighterror
• Wat kun je doen als je kind dit heeft?
• Hoe vaak komen ze voor?

Wat zijn night terrors?

Night terrors (nachtangsten), ook wel pavor nocturnus of slaappaniekaanvallen genoemd, komen regelmatig voor bij jonge kinderen. Je ziet het vooraf niet aankomen. Je kind is op een normale manier gaan slapen en dan twee tot drie uur later begint hij plots te gillen van angst, huilt en kan wild om zich heen schoppen. Ook kan je kind tijdens een ‘aanval’ gaan zweten en een hoge hartslag hebben. Hij lijkt daarnaast dwars door je heen te kijken en is lastig te bereiken. Deze plotselinge omslag en je kind zo hysterisch zien, kan best beangstigend zijn voor jou als ouder.

Hoe intens een night terror ook lijkt, weet dat je kind zich er de volgende dag niets meer van kan herinneren. Het is daarom vaak angstiger voor jou als ouder dan voor je kind zelf. Night terrors zijn daarbij niet schadelijk voor je kind. Misschien toch een fijne gedachte, als je het heftig vindt om je kind zo te zien.

Je kind slaapt eigenlijk heel diep

Tijdens een night terror lijkt je kind wakker, maar eigenlijk slaapt hij heel diep. Night terrors komen alleen voor tijdens de diepe slaap en daardoor vinden ze vooral gedurende de eerste helft van de nacht plaats. Ze duren ongeveer 5-10 minuten, kunnen meerdere keren voorkomen per nacht en komen vaak op vaste tijdstippen.

Mogelijke oorzaken van night terrors

Night terrors ontstaan vaak bij slaaptekort. Ook als je kind ‘genoeg’ lijkt te slapen, kunnen deze nachtelijke paniekaanvallen ontstaan. Het gaat namelijk ook om de kwaliteit van de slaap. Is die minder goed? Dan kan je kind (over)vermoeid raken. Daarbij kan ook genetische aanleg een rol spelen.

Night terrors worden uitgelokt door:

• Vermoeidheid door slaaptekort of slechte slaapkwaliteit
• Een onregelmatig ritme
• Een ander slaapprobleem
• Ziekte
• Medicatie
• Slapen op een volle blaas
• Slapen in een nieuwe of lawaaiige omgeving
• Stress

Nachtmerrie of night terror?

Als ouder is het soms lastig om een nachtmerrie en een night terror van elkaar te onderscheiden. Niet zo gek, want bij allebei wordt je kind huilend of angstig wakker. Toch zijn er duidelijke verschillen. In de tabel hieronder zie je snel wat het verschil is tussen een nachtmerrie en een night terror. Zo weet je beter wat er speelt in de nacht.

Bron: Droomritme

Wat doe je als je kind een night terror heeft?

• Zorg allereerst voor veiligheid. Je kind kan zich bezeren als hij om zich heen gaat slaan of uit bed komt.

• Maak je kind niet wakker. Dat helpt niet en kan de verwarring juist groter maken.

• Laat het gebeuren. Als je je ermee gaat ‘bemoeien’ komt er vaak meer gedoe. Het beste is om in de buurt te zijn en na de night terror je kind weer in bed te leggen en in te stoppen. Natuurlijk ben je er wel voor responsieve troost: laat merken dat je er bent en dat je kind veilig is.

• Let op de slaaphoeveelheid. Lijkt je kind moe in de ochtend? Dan kan dit betekenen dat er een slaaptekort is. Een kind wordt niet moe door een night terror (want ze slapen dan) maar het ontstaat wel eerder als een kind oververmoeid is. Probeer eventueel de bedtijd iets te vervroegen.

• Vast ritme. Night terrors komen vaker voor als er op afwijkende tijden (of plaats) wordt geslapen.

• Praat er de volgende dag niet over. Je kind kan zich de night terror niet herinneren en door erover te praten kan er juist schaamte of angst ontstaan.

• Let ook op de co-regulatie. Je kind heeft je echt nodig, ook als hij al wat groter is, om indrukken, prikkels of stress te verwerken. Zo kan het geen trigger meer zijn. Is je kind gevoelig? Dan is de kans op overprikkeling (en daarmee ook op night terrors) wat groter.

• Schakel hulp in. Komen night terrors vaker voor en houden ze aan? Dan kan gerichte hulp fijn zijn. Een kinderslaapcoach kan met je meekijken naar het hele plaatje. Ga liever niet zelf experimenteren, want voor een goede aanpak is het belangrijk om de volledige situatie te bekijken. Wat je wél alvast kunt doen: bijhouden hoe en wanneer je kind slaapt en wanneer en hoe lang de night terrors er zijn.

• Zorg voor genoeg slaap en let hierbij op de timing. Laat de dagslaap niet te snel vervallen. Let er ook op dat bij minder slaap overdag, de bedtijd ook eerder op de avond mag zijn. Zorg voor een bedtijdritueel die past bij de leeftijd en behoeften van je kind.

• Ontdek een vast patroon. Night terrors komen meestal op vaste tijden voor. Zie je een patroon? Dan kun je je kind een kwartier eerder wakker maken om hem zo uit de slaapcyclus te halen. Doe dit zachtjes, zodat je kind weer makkelijk opnieuw kan inslapen. Doordat hij dan opnieuw begint aan zijn slaapcyclus, is er geen diepe slaap op het gekwelde tijdstip (zo ontwen je de tijd). Komt de night terror later en is dit een vast patroon? Dan doe je hier hetzelfde. Wennen kost altijd even tijd. Je lost dit dus niet binnen een paar dagen op.

• Probeer eventueel de lengte van de slaap te verlengen. Dit kun je doen door je kind iets eerder naar bed te brengen, een kwartiertje. Of, als je een uitslaper hebt, een kwartier later de dag starten. Dat lijkt niet veel, maar hiermee schuift wel het ritme op (en daarmee wanneer je kind in diepe slaap zit). Zo boek je (7x15=105) 1,75 uren per week extra slaap. Aangezien night terrors voortkomen uit vermoeidheid, kan een beetje extra slaap in dit geval dus heel veel doen.

Hoe vaak komen night terrors voor?

Night terrors komen vaak voor bij kinderen, omdat ze simpelweg meer slapen én meer diepe slaap hebben. Ongeveer 1 tot 6,5% van de kinderen heeft last van night terrors, met name als ze kleuter of in de kinderleeftijd zitten. Night terrors beginnen meestal als kinderen rond de vier jaar oud zijn en komen voor tot ze ongeveer 12 jaar oud zijn.

Sommige kinderen hebben elke nacht last van nachtangsten. Dit zijn periodes die weken kunnen duren en daarna weer verdwijnen. Ze kunnen later wel weer terugkomen. Andere kinderen hebben alleen af en toe last van nachtangsten of helemaal niet.

Bron: Droomritme

Ontdek meer tips en adviezen van deskundige Stephanie Molenaar.