Beoordeeld door

Stefan van Rooijen

Huisarts

Wat zegt kinderpoep over je kind?

De ontlasting van je kind kan veel vragen oproepen. De ene dag is de poep zacht, de andere dag wat harder. Soms is de kleur donkerbruin, soms wat groener of geler. Vaak heeft dat te maken met voeding, drinken, beweging of spanning.

De ontlasting zegt niet alles over de gezondheid van je kind. Kijk ook hoe je kind zich voelt. Een kind dat vrolijk speelt en goed groeit, heeft meestal geen ernstige darmziekte. Kijk daarom ook niet alleen naar één losse poepluier of één keer poepen op de wc. Let vooral op het patroon. Hoe vaak poept je kind normaal? Is de poep opeens veel harder of juist waterdun? Heeft je kind buikpijn, pijn bij het poepen of bloed bij de ontlasting? Dan is het goed om extra alert te zijn.

In het kort

• Normale kinderpoep verschilt per kind.
• Kinderen poepen meestal tussen drie keer per week en drie keer per dag.
• Lichtbruine tot donkerbruine poep is meestal normaal.
• Groene, gele, rode of oranje poep kan soms door eten komen.
• Harde, droge poep kan wijzen op verstopping.
• Waterdunne poep die veel vaker komt dan normaal is diarree.
• Dunne poep of bruine vegen in de onderbroek kunnen ook bij verstopping passen. -De kleur van poep verandert vaak door voeding
• Bel de huisarts bij bloed in de poep, sufheid, uitdrogingssignalen, buikpijn die blijft of als je kind ziek is.

Wat is normale ontlasting bij kinderen?

Normale ontlasting bij kinderen kan verschillen in kleur, vorm en hoe vaak het komt. Bij peuters en jonge kinderen is de poep meestal lichtbruin tot donkerbruin. De structuur is vaak soepel en smeuïg, dus niet hard en droog.

Toch is het normaal dat poep soms anders is. Wat je kind eet en drinkt, hoeveel hij beweegt en of er spanning is, kan invloed hebben op de stoelgang. De poep van je kind hoeft dus niet elke dag hetzelfde te zijn.

Hoe vaak moet een kind poepen?

Er is geen vast poepritme dat voor elk kind geldt. Het ene kind poept meerdere keren per dag. Het andere kind poept om de dag of een paar keer per week. Over het algemeen poepen kinderen tussen drie keer per week en drie keer per dag. Vaker of minder vaak hoeft niet meteen erg te zijn, zolang je kind zich goed voelt en geen andere klachten heeft.

Krijgt je kind buikpijn, pijn bij het poepen, harde ontlasting of juist heel dunne ontlasting? Dan is het verstandig om beter te kijken wat er aan de hand kan zijn.

Welke kleur poep is normaal?

Bij kinderen die vaste voeding eten, is poep meestal lichtbruin tot donkerbruin. Soms kan de ontlasting wat groener, geler, roder of oranje zijn door wat je kind heeft gegeten. Denk bijvoorbeeld aan bepaalde groente of bietjes.

Soms is een andere kleur wél een reden om de huisarts te bellen. Witte of stopverfkleurige ontlasting is nooit normaal en is altijd een reden om dezelfde dag contact op te nemen met de huisarts.

Bel dus bij:

• grijze of witte ontlasting; vette, bleekgele, glanzende ontlasting die moeilijk weg te spoelen is, zonder duidelijke oorzaak in voeding;
• rode of zwarte poep, als je denkt dat er bloed bij zit
• ontlasting die vreemd ruikt en waarbij je bloed vermoedt.

Soorten poep: wat zie je in de wc of luier?

Poep kan er bij kinderen elke dag anders uitzien. Soms is de ontlasting hard en droog, soms juist zacht of dun. Dat heeft vaak te maken met eten, drinken, bewegen of hoe lang de poep in de darmen blijft zitten.

Onderstaande afbeelding kan helpen om beter te kijken naar de vorm en structuur van de poep van je kind. Zie het vooral als hulpmiddel. Het is geen diagnose.

Soorten poep bij kinderen. Bron: dokterpeer.nl

Wat zegt de vorm van de poep?

Boomstampoep= best goed, omdat de darm goed werkt
Superpoep = perfect, optimale hoeveelheid vocht en vezels
Knikkerpoep = niet zo goed, omdat de poep te lang in de darmen heeft gezeten (oorzaken: te weinig vezels, vocht, bewegen of ophouden)
Kleipoep = niet zo goed, beginnende verstopping
Toefjespoep = nog acceptabel zonder buikpijn of koorts
Spetterpoep = niet zo goed, meestal een buikgriep, virus of door antibiotica
Plaspoep = niet zo goed, buikgriep, bacterie of parasiet, belangrijkste risico is uitdroging

Wat betekent het als je harde poep heeft?

Als je kind harde, droge poep heeft, kan dit wijzen op verstopping (obstipatie). Bij verstopping lukt poepen niet goed. Je kind poept dan vaak minder dan drie keer per week. De ontlasting kan hard en droog zijn en poepen kan pijn doen. Soms heeft je kind ook buikpijn. Je kunt verstopping herkennen als je kind twee of meer van onderstaande klachten heeft:

• minder dan drie keer per week ontlasting
• grote harde keutels;
• pijn bij het poepen;
• buikpijn of buikkrampen;
• een veeg ontlasting in de onderbroek;
• na enkele dagen ophouden kan ineens een grote hoeveelheid ontlasting komen.
• scheurtjes bij de anus;
• moeite met plas ophouden.

Goed om te weten: die poepveeg in de onderbroek kan verwarrend zijn. Het lijkt dan soms alsof je kind diarree heeft. Toch kan het komen doordat dunne ontlasting langs harde poep naar buiten lekt.

Wat betekent dunne poep of diarree?

Diarree betekent dat de poep dun en waterig is en veel vaker komt dan normaal. Bij kinderen komt diarree meestal door buikgriep. Het kan ook komen door iets verkeerds eten of drinken. Je kind kan daarbij buikpijn, misselijkheid, overgeven, koorts of een slap gevoel hebben. Diarree is meestal niet erg en gaat vaak binnen een week vanzelf over. Het belangrijkste is dat je kind genoeg drinkt. Geef vaak kleine slokjes water of thee. Borstvoeding of flesvoeding gewoon blijven geven. Medicijnen die diarree stoppen zijn voor jonge kinderen niet geschikt. Kinderen jonger dan 8 jaar mogen geen loperamide gebruiken. Bij uitdrogingsverschijnselen kan ORS nodig zijn.

Peuterdiarree

Peuterdiarree is iets anders dan gewone, plotselinge diarree. Veel kinderen tussen 1 en 4 jaar hebben hier last van. De ontlasting kan eruitzien als brij, soms waterdun zijn en sterker ruiken dan normaal. Je kind is verder niet ziek, eet goed en groeit normaal.

De oorzaak van peuterdiarree is meestal voeding. Bij peuterdiarree krijgt een kind vaak te veel suikers binnen, bijvoorbeeld uit vruchtensap, en soms te weinig vet en vezels. Daardoor blijft de ontlasting dun.

Wat als je kind zijn poep ophoudt?

Sommige kinderen houden hun poep op. Bijvoorbeeld omdat ze druk aan het spelen zijn, niet op het potje durven of poepen spannend vinden. Ook pijn bij het poepen kan ervoor zorgen dat je kind de poep ophoudt. Daardoor blijft de poep langer in de darmen, wordt hij harder en kan poepen nog meer pijn doen. Zo kan het probleem groter worden.

Probeer poepen rustig en normaal te maken. Word niet boos als het niet lukt. Dat werkt vaak juist averechts. Het kan helpen om vaste wc-momenten te kiezen, bijvoorbeeld na de maaltijden.

Wat als je kind in zijn broek poept?

Ook zindelijke kinderen kunnen soms in hun broek poepen. Een ongelukje kan gebeuren. Gebeurt het vaak of dagelijks, dan is het goed om verder te kijken. Kinderen doen dit meestal niet expres.

Een veelvoorkomende oorzaak is verstopping. Door harde poep in de darmen kan dunne ontlasting langs de verstopping naar buiten lekken. Je kind kan dit niet altijd tegenhouden. Ook spanning, angst of niet durven poepen op de wc of het potje kan meespelen.

Poept je kind regelmatig in zijn broek of lukt zindelijk worden niet? Neem dan contact op met het consultatiebureau of je huisarts.

Lees ook: Niet zindelijk en naar school? Dit wil je weten

Wormpjes in de ontlasting, wat nu?

Soms zie je wormpjes in de poep van je kind. Bij kinderen komen aarswormen vaak voor. Dit zijn kleine witte wormpjes van ongeveer een centimeter. Je kind kan ook jeuk aan zijn billen hebben. Aarsmaden komen alleen bij mensen voor. Je kind raakt dus niet besmet door honden- of kattenpoep in de zandbak.

Aarswormen zijn meestal niet gevaarlijk en je hoeft niet altijd naar de huisarts. Met goede hygiëne verdwijnen ze vaak vanzelf binnen 4 tot 6 weken. Hygiëne is belangrijker dan medicatie. handen wassen, nagels kort, dagelijks ondergoed verschonen. Heeft je kind veel jeuk? Dan kun je bij de drogist of apotheek een wormenkuur halen. Bel de huisarts als je kind jonger is dan 2 jaar of als de wormpjes na twee kuren niet weg zijn.

Praktische tips voor een gezonde stoelgang

Je kunt veel doen om de stoelgang van je kind te helpen. Vooral bij harde poep of verstopping zijn deze adviezen belangrijk.

• Geef vezelrijke voeding, zoals volkorenbrood, roggebrood, volkoren pasta, zilvervliesrijst, groente, fruit, peulvruchten, zaden en noten.

• Laat je kind regelmatig drinken. Hoeveel precies nodig is hangt af van leeftijd, gewicht en activiteit. Lees meer in het artikel: Hoeveel moet je kind drinken per dag?

• Laat je kind elke dag bewegen. Bewegen helpt de darmen.

• Neem rustig de tijd voor poepen.

• Gebruik een wc-bril voor kinderen en eventueel een voetenbankje, zodat je kind stevig zit.

• Kies vaste wc-momenten, bijvoorbeeld na de maaltijd.

• Houd bij terugkerende klachten een poepdagboek bij. Noteer hoe vaak je kind poept, hoe de poep eruit ziet en of je kind buikpijn of pijn bij het poepen heeft.

Lees ook: Gezonde recepten voor je kind

Wanneer bel je de huisarts?

Vertrouw je het niet of wordt je kind snel zieker? Neem altijd contact op met de huisarts.

Bel je huisarts of de huisartsenpost direct als je kind:

• witte ontlasting heeft
• zwarte ontlasting heeft (zonder ijzer gebruik);
• last heeft van hevige buikpijn;
• een opgezette buik heeft en aanhoudend braakt.
• als je kind suf is, niet goed wakker te krijgen is, in de war is, anders reageert dan normaal of bijna flauwvalt;

Bel ook bij:

• Veel minder drinken, meer dan 12 uur niet plassen, drie dagen lang waterdunne diarree, steeds overgeven, erge buikpijn die blijft of bloed bij de poep.
• Is je kind jonger dan 2 jaar en heeft hij drie dagen lang vaak waterdunne diarree? Bel dan al na één dag.
• Vertrouw je het niet of wordt je kind snel zieker? Neem altijd contact op met de huisarts. -Zie je vaak grote stukken onverteerd eten in de poep van je kind? Of heeft je kind daarnaast vaak diarree, buikpijn of gewichtsverlies? Neem dan ook contact op met de huisarts.
• Bel ook als je al twee weken adviezen hebt geprobeerd en je kind nog steeds moeilijk kan poepen.

Bel de huisarts ook als je kind moeilijk kan poepen en één of meer van deze klachten heeft:

• buikpijn die niet weggaat;
• een vol of misselijk gevoel;
• overgeven;
• pijn bij het poepen;
• vaker bloed uit de anus; Heeft je kind rode biet, rode snoepjes of tomatensoep gegeten? Dan kan de ontlasting rood kleuren zonder dat er bloed aanwezig is.
• zich ziek voelen;
• koorts;
• weinig of geen zin in eten en drinken;
• afvallen.

Twijfel je over de voeding of stoelgang van je kind?

Heb je vragen over gezonde voeding, vezels, drinken of de ontlasting van je kind? Dan kun je niet alleen terecht bij de huisarts, maar ook bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Zij kunnen meedenken over voeding, zindelijkheid, verstopping en een gezonde stoelgang.

Ontdek meer tips en adviezen van deskundige Stefan van Rooijen.