In dit artikel

• Wat zijn luizen?
• Zo herken je luizen
• Het verschil tussen een luis en een neet
• Zo krijgt je kind luizen
• Luizen kun je niet voorkomen
• Zo behandel je luizen

Wat zijn luizen?

Krijg je al kriebels bij het woord? Je bent niet de enige. Dat is vaak het eerste waar je aan denkt bij luizen: jeuk, jeuk en nog eens jeuk. Maar wat zijn die beestjes eigenlijk?

Luizen zijn kleine insecten die leven van bloed. Ze kruipen langzaam over de huid en tussen de haren op het hoofd. De beestjes houden van warme, harige plekjes en klemmen zich graag vast aan je haar. Op andere plekken kunnen luizen niet lang overleven. De beestjes kunnen goed klimmen en verspreiden zich snel. Daarom zijn ze ook erg besmettelijk, maar niet gevaarlijk. Vooral heel irritant. Je hoeft er dus niet mee naar de dokter.

Zo ontstaat die (rot) jeuk

Luizen zuigen bloed uit de huid. Daarbij maken ze speeksel. Dat zorgt ervoor dat het bloed dunner wordt. De jeuk komt door kleine wondjes in de huid en door het speeksel van de luis. Het kan ook dat je kind geen jeuk heeft. Niet iedereen reageert namelijk hetzelfde op de beet van een luis.

Zo herken je luizen

Denk je dat je kind luizen heeft? Tijd om de verdachte onder de loep te nemen (letterlijk en figuurlijk). Je herkent ze aan het volgende:

• Twee tot vier millimeter groot
• Grijsblauw van kleur, roodbruin als ze net bloed hebben gedronken
• Zitten dicht bij de hoofdhuid, vooral achter de oren en in de nek
• Moeilijk te zien, maar als je goed kijkt, zie je ze kruipen
• Ze bewegen langzaam en kruipen door het haar

Links zie je een grijsblauwe luis, rechts een roodbruine luis

Het verschil tussen een luis en een neet (eitje)

Als je luizen hebt, is de kans groot dat je ook neten vindt. Dat zijn de eitjes van de luis. Je herkent neten aan kleine bruine of zwarte puntjes. Ze zijn nog kleiner dan luizen: ongeveer 1 millimeter groot. De moederluis plakt haar eitjes vast aan het haar, vlak bij de hoofdhuid. Na een week komen de eitjes uit.

Neten lijken op huidschilfers of roos. Maar ze gaan niet makkelijk uit het haar, zoals schilfers dat wel doen. De eitjes zitten stevig vast aan het haar. Daardoor zijn ze lastig te verwijderen.

Zo krijgt je kind luizen

Luizen zijn snel. Voor je het weet, kruipen ze via het haar van de één naar het hoofd van een ander. Even met de hoofden bij elkaar tijdens het spelen en hop, daar zijn ze. Daarom zie je luizen vooral bij kinderen. Op plekken waar veel kinderen samen zijn, zoals school, de opvang of de sportclub, hebben ze vrij spel.

Je hoeft trouwens niet bang te zijn dat je kind luizen krijgt via sjaals, mutsen of jassen aan de kapstok. Die kans is heel klein.

Luizen kun je niet voorkomen

De bewering: ‘Luizen houden van schoon haar’ klopt niet. Dit is een fabel. Je kunt luizen niet voorkomen. Dus hoe vaak je het haar van je kind ook wast: het maakt geen verschil. Luizen kijken niet of haar schoon of vies is. Ze gaan vooral van het ene hoofd naar het andere. Je kunt bij de drogist middelen kopen om luizen te voorkomen, maar die kun je beter laten staan. Het is namelijk niet zeker of ze werken en ook niet of ze veilig zijn.

Wat je wél kunt doen, is regelmatig controleren. Kijk tussen de haren én kam het haar goed door. Alleen kijken is niet genoeg, dan mis je ze makkelijk. Doe daarom altijd allebei. Kijk vooral op plekken waar het vaak jeukt: achter de oren, onder de pony en in de nek. Is er een luizenuitbraak in de klas van je kind? Controleer dan wat vaker. Of als je merkt dat je kind vaak op zijn hoofd krabt.

Het RIVM heeft een duidelijke video over hoe je het haar van je kind controleert op luizen.

Zo behandel je luizen

Je kind heeft luizen, tijd voor actie! Want hoe sneller je erbij bent, hoe beter. Licht de school, kinderopvang en andere plekken waar je kind komt in. Want hoe zuur is het als je net luisvrij bent en weer opnieuw kunt beginnen? Controleer ook alle gezinsleden.

Kammen is de basis

Bij de drogist, apotheek of online kun je een luizenkam (of stofkam) kopen. Die heb je nodig voor de komende twee weken. Kam het haar van je kind in die periode elke dag. Zo haal je de luizen eruit voordat ze zich verder verspreiden.

• Maak het haar nat en doe er wat crèmespoeling in. Zo glijdt de kam makkelijker door het haar.
• Kam vanaf de hoofdhuid tot aan de punten.
• Werk pluk voor pluk, zodat je geen plek overslaat.
• Veeg de kam na elke haal schoon op een wit papiertje of in een witte wasbak.
• Maak de kam na afloop goed schoon met water en zeep.

Nog steeds luizen na twee weken?

Dan is het tijd voor de volgende stap. Leg de kam niet weg, want die heb je nog steeds nodig. Alleen gebruik je die deze keer samen met een lotion. Bij de drogist of apotheek kun je een anti-hoofdluismiddel met dimeticon kopen. Dimeticon is een olie die luizen verstikt. Precies wat je nodig hebt. Je hoeft niet meteen met een anti-hoofdluismiddel te beginnen, want twee weken goed kammen werkt net zo goed. Bovendien kan het jeuk of irritatie van de hoofdhuid geven. Merk je dat je kind er niet goed op reageert? Stop dan met het gebruik.

Als je start met een anti-hoofdluismiddel, blijf dan goed doorkammen. Alleen smeren is niet genoeg.

Zo gebruik je het anti-hoofdluismiddel:

1. Smeer de lotion één keer in het haar.
2. Kam daarna zeven dagen lang elke dag.
3. Na zeven dagen smeer je de lotion opnieuw.
4. Daarna kam je weer zeven dagen elke dag.

Let op! Gebruik geen anti-hoofdluismiddelen bij baby’s jonger dan 6 maanden. Ben je zwanger of geef je borstvoeding? Dan kun je het middel beter niet gebruiken. Overleg bij twijfel met je huisarts wat in jouw situatie het beste is.

Luizen bestrijden met warme lucht

Je kunt luizen ook behandelen met warme lucht. Door hitte drogen de beestjes uit en laten ze los van het haar. Deze behandeling doet een professional, dus je kunt dit niet zelf doen.

Zo bestrijd je neten

Luizen haal je met kammen er zo uit, maar neten … die zijn een stuk lastiger. Ze zijn kleiner en zitten stevig vast aan het haar. Even eruit kammen lukt dus niet. Wat je kunt doen is ze voorzichtig losschuiven met je nagels. Lukt dat niet? Dep dan een beetje azijn op de plek. Dat helpt om ze los te weken, zodat je ze makkelijker kunt verwijderen.

Niet alles in één keer weg? Geen stress. Blijf het haar van je kind twee weken lang goed kammen. Zo pak je ook de neten aan die later uitkomen.

Feiten en fabels over luizen

Er gaan veel verhalen rond over luizen. Maar wat klopt wel en wat niet? We zetten de belangrijkste voor je op een rij:

• Luizen overleven niet buiten de hoofdhuid. Extra wassen of invriezen van kleding, beddengoed of knuffels is dus niet nodig.
• Met lang haar heb je iets meer kans op luizen. Niet omdat ze een voorkeur hebben, maar omdat haren sneller in contact komen met die van anderen.
• Luizen leven alleen op mensen. Je krijgt ze dus niet van je huisdier en geeft ze ook niet door aan je dier.
• Luizen verspreiden zich niet via water. Ze kunnen niet zwemmen en overleven niet buiten het haar.
• Luizen kunnen niet springen of vliegen. Ze kruipen van haar naar haar. Je krijgt ze dus alleen via direct contact.

‘Gek word ik ervan. Die jeuk op mijn hoofd’

Zo’n beetje ieder gezin met kinderen krijgt ermee te maken: luizen. Zo ook mama Nathalie. Alleen dan niet alleen bij haar kinderen … “Snel pak ik het luizenkammetje van mijn zoon en concludeer dat mijn hele hoofd onder zit met eitjes en een paar volwassen luizen.” Wil je weten hoe zij ermee omging? Je leest hier Nathalie’s verhaal over de luizenplaag.

Bron: Thuisarts.nl

Deze pagina bevat affiliate links. Als je via deze links iets koopt, ontvangen wij een kleine commissie - zonder extra kosten voor jou.