Wat is een ’normale’ taalontwikkeling bij jonge kinderen?

De ene peuter babbelt erop los, de andere zegt nog niet zoveel. Er is veel variatie in hoe snel kinderen taal leren en dat is volkomen normaal. Sommige kinderen zeggen hun eerste woordjes vlak na hun eerste verjaardag. Anderen beginnen daar pas mee als zij bijna twee jaar zijn.

Ook bij combineren van twee woorden tot een zinnetje zie je vaak grote verschillen: sommige kinderen doen dat al met 15 maanden, anderen pas na hun tweede verjaardag. In beide gevallen spreken we van een normale taalontwikkeling.

Wat als je kind weinig zegt?

Taal leren is best ingewikkeld. Ook als een kind nog weinig zegt, is het al hard aan het leren. Baby’s moeten eerst ontdekken welke klanken bij hun moedertaal horen. Dat lijkt eenvoudig, maar is het niet!

Iedere spreker spreekt klanken net weer wat anders uit, en ook de context van een woord zorgt voor veel variatie in de uitspraak. Ga maar na hoe de ‘k’ klinkt in een woord als ‘kip’ en in een woord als ‘koe’. Klanken kunnen vervolgens op allerlei manieren gecombineerd worden tot lettergrepen en woorden.

Een jong kind moet ook nog leren waar een woord begint en eindigt. Want als we praten, klinkt taal als één lange stroom. We laten meestal geen stilte horen tussen elk woord. Bij geschreven taal is dat anders. Daar laten spaties zien waar een woord stopt en het volgende begint. In het eerste levensjaar leren kinderen al heel veel, ook al zeggen ze dan nog weinig. Daardoor is het soms lastig om te weten hoe het met hun taalontwikkeling gaat.

Taalontwikkeling stimuleren? Dit zijn de do’s en don’ts

Gelukkig kun je je kind helpen. Klets bijvoorbeeld veel met hem. Dat is niet alleen gezellig en goed voor jullie onderlinge band, ook geef je de taalontwikkeling hiermee echt een boost. Waar let je op en wat kun je beter niet doen? We delen een paar tips.

• Zorg dat je kind jouw gezicht goed kan zien als je tegen hem praat. Zo leert je kind veel over emoties en woorden. Praat daarbij in je eigen woorden en zinnen. Dat is goed voor de woordenschat van je kind.

• Vertel steeds wat jullie zien, horen en doen. Wijs dingen aan en zeg wat het is. Stel ook vragen over dingen die jullie zien en geef eventueel zelf antwoord als je kind dit nog niet kan.

• Doe samen spelletjes, zoals kleurendomino, memory of lotto om spelenderwijs nieuwe woordjes (kleuren, vormen) te leren.

• Ook voorlezen is een manier om je kind te helpen, maar let erop dat je bij een plaatje van een poes deze niet ‘mauw’ noemt, maar ‘poes’ of ‘kat’.

• Spreekt je kind je aan in een gebroken zin - “Ikke drinken” - antwoord dan in een volledige zin - “Ja, je krijgt wat drinken”.

• Zegt je kind een woordje verkeerd, verbeter hem dan niet direct, maar antwoord met het goede woord erin verwerkt. Je helpt je kind door hem te complimenteren, niet door steeds het gevoel te hebben dat hij het niet goed doet.

• Luister echt naar je kind als hij je iets wil vertellen. Stel de juiste vragen en neem de tijd voor zijn verhaal.

Lees ook: Tips om je peuter te leren praten

Signalen van een taalachterstand herkennen

Twijfel je of het wel goed gaat en of je kind misschien achterloopt in zijn taalontwikkeling? Er een paar signalen waar je als ouder op kunt letten.

• Reageert je kind voor zijn tweede verjaardag niet of nauwelijks op geluiden?
• Brabbelt je kind nauwelijks?
• Is het moeilijk om samen met je kind de aandacht te richten op iets, zoals een speeltje of een dier buiten?

Herken je één of meerdere signalen? Neem dan contact op met je huisarts of het consultatiebureau voor verder onderzoek.

Trek bij twijfels en zorgen aan de bel

Maak je je zorgen, maar past het gedrag van jouw kind niet helemaal in bovengenoemd lijstje? Neem dan ook contact op met de huisarts of het consultatiebureau. Hoe eerder een taalachterstand ontdekt wordt, hoe beter de begeleiding aansluit bij wat je kind nodig heeft. Maar onthoud: elk kind ontwikkelt op zijn eigen tempo. Vergelijk dus niet te veel met andere kinderen, maar vertrouw op je gevoel en vraag hulp als iets niet goed voelt.

Lees ook: Prinses Laurentien over het grote vergeten taalverhaal: ‘Ouders hebben het recht om dit te weten’

Bron: Taalschatten