In dit artikel

• Gemiddelde lengte per leeftijd kind
• Dit bepaalt de lengte van je kind
• Toekomstige lengte kind berekenen
• De lengte van je kind berekenen met de skeletleeftijd
• Hoe meet je je kind op?
• Wanneer moet ik me zorgen maken over de groei van mijn kind?
• Wat zijn de oorzaken van lengteverschillen?
• Factoren die de lengte kunnen beïnvloeden
• Tot welke leeftijd groei je?

Gemiddelde lengte per leeftijd kind

In onderstaande tabel kun je de gemiddelde lengte van een kind bij een bepaalde leeftijd zien.

Bron: Vijfde Landelijke Groeistudie (TNO)

Dit bepaalt de lengte van je kind

Hoe lang je kind wordt, hangt voor een groot deel af van erfelijkheid. Zijn jij en je partner lang? Dan is de kans groter dat je kind ook lang wordt. Maar ook voeding, gezondheid en de puberteit spelen een rol bij de groei. Ook zijn jongens gemiddeld groter dan meisjes. Het feit dat het hier om gemiddelden gaat, geeft aan dat er veel variaties mogelijk zijn. Er zijn maar weinig kinderen die precies voldoen aan het profiel van het gemiddelde kind. Maak je dus geen zorgen als je kind groter of juist kleiner is dan de waarden in de groeigrafiek. Is je kind langer of kleiner dan het gemiddelde? Dat hoeft niets te betekenen. Kinderen verschillen nu eenmaal in lengte. De jeugdarts of jeugdverpleegkundige kijkt daarom niet alleen naar de lengte van je kind, maar ook naar hoe je kind groeit en hoe lang de ouders zijn.

De meeste kinderen volgen wel de stijging van de lijn. Als je kind met anderhalf jaar iets kleiner is dan het gemiddelde kind, zal hij als hij ouder wordt in verhouding waarschijnlijk telkens iets kleiner blijven. De meeste kinderen volgen hun eigen groeicurve. Groeit je kind opeens veel langzamer of sneller? Of twijfel je over de lengte van je kind? Bespreek dit dan met het consultatiebureau, de jeugdarts of de jeugdverpleegkundige. Zij kunnen beoordelen of verder onderzoek nodig is.

» Lees ook

Het gewicht van je kind

Toekomstige lengte kind berekenen

Er zijn veel verschillende methoden ontwikkeld om de volwassen lengte van een kind te voorspellen, sommige nauwkeuriger dan andere. Hoe nauwkeurig de methode ook is, het voorspellen van de lengte is geen exacte wetenschap. Het is mogelijk dat de lengte van een kind aanzienlijk afwijkt van de voorspelling.

Target Height (TH)

Hieronder vind je de formule die TNO en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) hanteren volgens de methode Hermanussen en Cole. Hiermee kun je de vermoedelijke uiteindelijke lengte, ook wel Target Height (TH) genoemd, van je zoon of dochter voorspellen. Bedenk wel dat het hier gaat om een schatting. Je kind kan ook heel goed net iets langer worden of kleiner blijven dan het berekende getal. Anders zouden broertjes of zusjes immers altijd even lang zijn.

Formule jongen

44,5 + 0,376 x lengte vader + 0,411 x lengte moeder = verwachte lengte

Formule Meisje

47,1 + 0,334 x lengte vader + 0,364 x lengte moeder = verwachte lengte

Goed om te weten:

• Het gaat het dus om een grove indicatie. TNO houdt een onzekerheidsmarge van ongeveer 11 cm bij jongens en 10 cm bij meisjes aan. Dit kan zowel boven als onder de uitkomst zijn. Uit cijfers van TNO blijkt dat 95% van de kinderen binnen de berekende marge valt.

• Bij jongens weegt de lengte van de moeder relatief iets zwaarder mee dan die van de vader.

• Bij meisjes weegt de lengte van de moeder juist iets minder zwaar mee dan die van de vader hoewel het verschil hier kleiner is.

• De formule is gebaseerd op de Vijfde Landelijke Groeistudie van TNO. Onderzoekers hebben toen de lengte van duizenden Nederlandse kinderen en hun ouders geanalyseerd om te zien hoe erfelijkheid in de praktijk uitpakt. De specifieke cijfers (0,411 en 0,376) zijn de resultaten van een regressieanalyse. Dat is een statistische methode om te bepalen welke factor de grootste voorspellende waarde heeft.

Groeicalculator

Er zijn verschillende formules die je kunt hanteren voor het voorspellen van de lengte van je kind. Onafhankelijk onderzoeksbureau TNO maakte op basis van jarenlange onderzoeksresultaten deze Groeicalculator voor Ouders.

De lengte van je kind berekenen met de skeletleeftijd

Soms onderzoekt een arts hoe ver de botten van je kind zijn ontwikkeld. Dit heet de skeletleeftijd. Hiervoor kan een röntgenfoto van de hand worden gemaakt. De uitslag helpt de arts om de groei te beoordelen, bijvoorbeeld als een kind veel kleiner is dan verwacht of langzamer groeit. Zo kan met behulp van de skeletleeftijd een eventuele behandeling worden bepaald.

Hoe meet je je kind op?

Wil je weten hoe lang je kind is? Bij baby’s en jonge peuters wordt de lengte meestal liggend gemeten. Op het consultatiebureau gebruiken ze hiervoor een speciale meetbak. Kan je kind goed zelfstandig staan? Dan kun je de lengte ook thuis meten. Laat je kind zonder schoenen recht tegen een muur staan, met de voeten plat op de grond en het hoofd recht vooruit. Leg een plat boek op het hoofd en markeer de onderkant op de muur. Meet daarna de afstand tot de vloer.

Wil je de groei goed volgen? Laat je kind dan meten bij de JGZ. Daar worden de metingen bijgehouden in een groeicurve.

Wanneer moet ik me zorgen maken over de groei van mijn kind?

Groeit je kind opeens veel minder snel dan eerst? Of wijkt de lengte duidelijk af van wat je op basis van jullie lengte zou verwachten? Bespreek dit met de jeugdarts of huisarts. Die kijkt naar de groeicurve en beoordeelt of verder onderzoek nodig is. Soms wordt je kind doorgestuurd naar een kinderarts.

Voorbeelden van factoren die de groei van je kind beïnvloeden zijn:

• Moeite met het opnemen van voedingsstoffen (het lichaam haalt niet genoeg uit het eten)
• Problemen met de nieren
• Te veel eten of een ongezond eetpatroon
• Een schildklier die niet goed werkt
• Te weinig of te veel groeihormoon
• Ziekten aan het hart of de longen

Een endocrinoloog kan het bloed van je kind onderzoeken en andere tests uitvoeren om vast te stellen welke factoren de groei van je kind kunnen beïnvloeden.

Wat zijn de oorzaken van lengteverschillen?

De verschillen in lengte worden allereerst veroorzaakt door erfelijke factoren. Als jij en je partner allebei tamelijk lang zijn, is het erg waarschijnlijk dat jullie kind ook langer is dan het gemiddelde kind. Deze erfelijke factoren worden beïnvloed door omgevingsfactoren, zoals voeding en ziekte.

Een kind dat goed te eten krijgt en tijdens zijn jeugd niet wordt getroffen door ernstige ziekten zal langer worden dan zijn ondervoede en zieke broertje met dezelfde genen. Hoe lang je kind wordt, heeft ook te maken met zijn geslacht. Jongens worden gemiddeld dertien centimeter langer dan meisjes. Dit verschil openbaart zich meestal pas na de groeispurt die je kind in zijn puberteit doormaakt. Maar ook als dreumes en peuter zijn jongetjes vaak iets langer dan meisjes. Tijdens de kleutertijd valt dit verschil vaak weer weg.

Factoren die de lengte kunnen beïnvloeden

Genen hebben de grootste invloed op de volwassen lengte van een kind. Naast genetica zijn er andere factoren zoals de algemene gezondheid die de lengte kunnen beïnvloeden.

Hier zijn vier dingen die de lengte van je kind in de toekomst kunnen beïnvloeden.

• Voeding - Zonder een goed dieet groeien kinderen niet normaal. Voldoende voedzame voeding tijdens het groeien heeft veel invloed op de groei.

• Medische aandoeningen - Sommige kinderen worden geboren met of ontwikkelen ernstige medische aandoeningen die de groei kunnen belemmeren als ze niet worden behandeld.

• Slaap - Zorg ervoor dat je kind elke nacht goed slaapt. Voldoende slaap is belangrijk voor de gezondheid en ontwikkeling van je kind. Groeihormonen spelen een belangrijke rol bij de lengtegroei.

• Emotioneel welzijn - Kinderen bereiken hun volledige groeipotentieel in een liefdevolle, verzorgende en ondersteunende gezinsomgeving. Emotionele verwaarlozing en overmatige spanning of angst kunnen de groei belemmeren.

Tot welke leeftijd groei je?

Kinderen groeien het snelst in hun eerste levensjaren. Daarna gaat de groei wat langzamer. Tijdens de puberteit volgt er opnieuw een groeispurt. Bij meisjes begint deze gemiddeld eerder dan bij jongens. Meisjes zijn gemiddeld rond hun zestiende uitgegroeid en jongens rond hun achttiende. Dit verschilt per persoon. Sommige kinderen beginnen eerder aan de puberteit en zijn daardoor ook eerder uitgegroeid. De lengtegroei stopt wanneer de groeischijven in de botten zijn gesloten.

Bronnen: TNO, Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ)