Koorts bij je kind: wat te doen

Naar de huisarts peuter kleuter

Koorts is op zichzelf geen ziekte. Een stijging in de lichaamstemperatuur geeft aan dat er ergens in het lichaam iets mis is, waardoor de temperatuur wordt verhoogd. Meestal wordt de temperatuurstijging veroorzaakt door een infectie. Je kind kan een infectie oplopen wanneer er bacteriën of een virus zijn lichaam binnendringen. Het lichaam van je kind zal zich tegen deze indringers verzetten door de temperatuur te verhogen. Hoge koorts (39º C of hoger) kan gevaarlijker als je kind jonger is. Treden er naast koorts nog meer ziekteverschijnselen op? Dan dien je contact op te nemen met je huisarts. Treden er geen ziekteverschijnselen op, dan is het nemen van onderstaande maatregelen voldoende.

Ziekteverschijnselen naast koorts

Bij braken en diarree als ziekteverschijnselen naast de koorts, moet je in ieder geval je huisarts raadplegen. Ook als je kind slap en lusteloos is, niet reageert tijdens de koortsaanvallen en geen behoefte heeft om te drinken, kun je beter je huisarts om advies vragen. Stuipen en huiduitslag vormen eveneens oorzaken voor alarm. Wanneer je kind naast de koorts echter alleen maar last heeft van een verkoudheid (met helder, waterig snot) en verder nog normaal drinkt en helder reageert, is er waarschijnlijk niet zo veel aan de hand.

Wat zijn koortsstuipen?

Sommige kinderen krijgen bij hoge koorts last van stuipen of koortsconvulsies. Dit lijkt op een epileptische aanval. De spieren van je kind verkrampen en trekken onregelmatig samen. Bovendien reageert je kind niet meer op prikkels uit zijn omgeving en lijkt het bewusteloos te zijn. Deze stuipen worden veroorzaakt door een plotselinge storing in de elektrische functie van de hersenen.

Stuipen komen het meest voor bij kinderen tussen de 6 maanden en de 5 jaar. Uit onderzoek is gebleken dat ongeveer 4% van alle kinderen in Nederland tenminste één keer last heeft van stuipen tijdens een koortsaanval. Als je kind eenmaal stuipen heeft gehad tijdens een koortsaanval, bestaat de kans dat dit zich de volgende keer herhaalt. De kans daarop is het grootst op de leeftijd van 12 tot 24 maanden. Wanneer er koortsstuipen of epilepsie in de familie zitten, is de kans op herhaling nog groter. Hoewel de meeste ouders vreselijk schrikken wanneer hun kind last heeft van stuipen, wijzen stuipen lang niet altijd op gevaar. Alleen bij kinderen jonger dan 6 maanden zijn koortsstuipen bijna nooit onschuldig. Wanneer een kind dat ouder is dan 6 maanden stuipen krijgt tijdens een koortsaanval, is dit in de meeste gevallen geen aanwijzing voor een ernstige ziekte.

Wat kun je doen als je kind koorts heeft?

  • Temperatuur opnemen
    Als je denkt dat je kind koorts heeft, kun je de temperatuur opnemen met een koortsthermometer. Tegenwoordig is er een oorthermometer verkrijgbaar die al na een paar seconden de lichaamstemperatuur van je kind weergeeft. Dit is een erg snelle en makkelijke manier voor het bepalen van de temperatuur. Natuurlijk kun je de temperatuur van je kind ook meten met behulp van een normale koortsthermometer. Je krijgt het meest betrouwbare resultaat wanneer je de thermometer ongeveer één centimeter in de anus steekt en vervolgens één minuut wacht, voordat je de temperatuur afleest. Daarnaast kun je de temperatuur van je kind ook onder zijn tong of onder zijn oksel meten. Deze metingen zijn echter minder betrouwbaar. Om toch een indicatie te krijgen van de temperatuur van je kind, moet je op deze plaatsen bovendien langer achter elkaar meten. Drie minuten zijn meestal wel genoeg. Als je de temperatuur van je kind onder zijn tong meet, bestaat overigens het gevaar dat je kind de thermometer kapotbijt.
     
  • Veel laten drinken

    Wanneer je kind koorts heeft, is het erg belangrijk om ervoor te zorgen dat hij genoeg drinkt. Omdat de lichaamstemperatuur van je kind hoger ligt dan normaal, zal hij tijdens een koortsaanval meer vocht verliezen. Je zult merken dat je kind zweet en klammer aanvoelt dan anders. Waarschijnlijk heeft je kind bij koorts, minder zin om te drinken. Dit komt omdat hij zich niet lekker voelt. Juist dan is het belangrijk om ervoor te zorgen dat je kind voldoende vocht binnenkrijgt. Daarmee voorkom je namelijk dat je kind uitdroogt.

    Het gevaar van uitdroging is nog groter wanneer je kind naast koorts ook last heeft van diarree of moet overgeven. Dan is het vochtverlies namelijk nog veel hoger. Wanneer je kind hoge koorts heeft (39° C of hoger), moet je er voor zorgen dat hij voor elke kilo die hij weegt minstens 50 mililiter per dag drinkt. Een kind van 16 kilo moet dus minimaal 800 ml. vocht binnenkrijgen. Je kunt je kind laten drinken door hem verspreid over de dag kleine beetjes gekookt, en vervolgens afgekoeld water te voeren met een lepeltje of een flesje.

    Heeft je kind naast koorts ook last van waterige diarree of geeft hij veel over, dan kun je hem bovendien een vloeistof toedienen die speciaal is ontwikkeld om uitdroging te voorkomen. Deze vloeistof heet orale rehydratievloeistof (ORS) en is verkrijgbaar bij de apotheek. Het drankje zorgt ervoor dat het vocht- en het zoutgehalte van het lichaam van je kind worden aangevuld. Neem in deze gevallen in ieder geval altijd contact op met je huisarts. Je kunt gemakkelijk zelf controleren of je kind lijdt aan uitdrogingsverschijnselen. Wanneer je de huid van je kind op een armpje of beentje of in een huidplooi oppakt en weer loslaat, hoort de huid van je kind meteen terug te glijden in de oorspronkelijke positie. Als dat niet zo is, is je kind ernstig uitgedroogd. In die gevallen moet je hem zo snel mogelijk naar de eerste hulp van een ziekenhuis brengen.

  • Luchtige kleding of beddengoed
    Vaak denken ouders dat het goed is om een kind met koorts zo warm mogelijk in te pakken met extra kleertjes en een dikke laag dekentjes. Toch is dat niet zo. Tijdens een koortsaanval heeft je kind last van overtollige lichaamswarmte die hij kwijt moet kunnen raken. Daarom is het beter om je kind bij koorts luchtig aan te kleden en onder een lakentje te leggen. Zo voorkom je dat je kind last krijgt van warmtestuwing. Probeer wel te voorkomen dat je kind te veel afkoelt. Dat gevaar bestaat vooral wanneer je kind veel zweet.

Medicijnen

Er is een grote hoeveelheid koortswerende middelen op de markt die vaak zonder recept verkrijgbaar zijn. Toch is het altijd verstandig, zeker bij jonge kinderen, om niet zomaar zelf te gaan dokteren. Informeer bij je huisarts of apotheek of deze middelen wel geschikt zijn. Jonge kinderen mogen in ieder geval nooit een pijnstiller krijgen die acetylsalicylzuur bevat. Dit zuur zit onder meer in aspirine, Aspro en Ascal. Bij jonge kinderen kan dit zuur namelijk lijden tot een ernstige aandoening die kan resulteren in een coma.

Reacties (2)

afbeelding van davyenjo
12 oktober 2015
Vorige week hebben wij een heftige ervaring gehad.
Onze kleine Johnny van 15 maanden had 2x een koortsstuip. We hadden er wel eens over gehoord en heb het zelfs al eens in een lichte vorm gezien maar dit was werkelijk vreselijk. Enorm schokken, schuimbekken en opeens draaide zijn ogen weg, stopte hij met ademen en hing als een dood slap vogeltje in mijn armen.
Paniek! Hij is dood! Wat moet ik doen!
Terwijl mijn 3 jarige zoontje stond toe te kijken heeft papa 112 gebeld.....na een kleine minuut kwam de ademhaling weer op gang en kruide hij wat...toen pas besefte ik dat dit wel eens een koortsstuip kon zijn. We konden weer een beetje helder denken en volge de aanwijzingen van de telefoniste . Johnny en ik zijn meegenomen door de ambulance. Aangekomen in het ziekenhuis herhaalde alles zich weer maar nu onder toezicht van de arts. Uit eindelijk is het allemaal goedgekomen en mochten wij ons ventje na 2 dagen observatie aan de monitor weer meenemen naar het fijne thuis. Niets afwijkend gevonden. Niet in zijn bloed en urine behalve dat hij wat gevlekt was wat leek op een virus die samen met enorme doorkomende kiezen voor zijn plotselinge koorts heeft gezorgd. De schrik zat er enorm in en vooral dat moment dat je denkt dat je kind dood is.. waarom was ik hier niet op voorbereid? waarom kon ik niet meer helder nadenken? waarom stond ik gillend met een slap kindje te zwaaien en heb ik niet rustig gehandeld... waarom heb ik geen rekening gehouden met zijn grote broer die juist heel kalm bleef. Graag zou ik mijn verhaal willen delen zodat andere ouders er beter op voorbereid zijn. Je hoort zo vaak dat het gebeurt maar waarom wist ik niet dat het zo heftig kon zijn.... Het belangrijkste is dat Johnny snel is opgeknapt en ons weer(op de dreumes buien na :-) ) flink toelacht.

jo

afbeelding van Divecouple
24 februari 2014
Bij 39 of hoger naar de huisarts. Tuurlijk maar dan moet je wel een huisarts hebben die er serieus naar kijkt en niet zegt dat de koorts van bijna 41 graden gerust 5 dagen aan mag houden.