Peuterpuberteit

Peuterpuberteit peuter kleuter

Je dreumes doorloopt na zijn 1e verjaardag een opstandige fase in zijn ontwikkeling. Deze fase wordt vooral gekenmerkt door het woordje "Nee!", waarmee je kind te pas en te onpas reageert op jouw verzoeken en opdrachten. Tussen zijn 2e en 3e verjaardag breekt er opnieuw een periode van verzet aan: de peuterpuberteit

Een dreumes die voor het eerst zijn eigen willetje en onafhankelijkheid ontdekt, verzet zich tegen zijn ouders. Hij wordt puur geleid door de drang om tegen zijn ouders in te gaan, maar is zich nog niet bewust van de gevolgen van dit gedrag. Bij een peuter is dit besef wel aanwezig. Net als een jaar daarvoor voelt hij sterk de behoefte om onafhankelijk en zelfstandig te zijn. Maar tegelijkertijd is hij ook bang om zich op die manier los te maken van zijn ouders. Een deel van hem zou het liefst nog even veilig klein blijven. Een peuter voert dus niet alleen strijd met zijn ouders, maar ook met zichzelf.

Het ontwikkelen van een persoonlijkheid

De perioden waarin je kind opstandig is, zijn cruciaal voor de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid. Hij leert dan dat hij een zelfstandig en onafhankelijk individu is, met een duidelijk ego en een eigen wil. Hij realiseert zich dat hij zich los moet maken van jullie, zijn ouders, en zijn eigen beslissingen moet nemen. Deze ontwikkeling verloopt stapje voor stapje en gaat door totdat je kind volwassen is. In een aantal afzonderlijke perioden treedt deze ontwikkeling extra sterk op de voorgrond.

Drang naar zelfstandigheid en onafhankelijkheid

Je peuter wil zelf beslissen wat hij doet en wanneer hij iets doet. Hij komt in opstand zodra jij hem het gevoel geeft dat hij iets moet. Dat wil hij immers zelf bepalen. Bovendien wil je kind alles zelfstandig doen, zonder jouw hulp. Hij protesteert als je hem iets uit handen neemt of op jouw manier wil laten doen. Deze aandrang leidt dus telkens opnieuw tot een conflictsituatie.

Egocentrisme

Nu hij zijn eigen ego heeft ontdekt, is dat het enige wat telt voor je peuter. Hij is zo sterk met zichzelf bezig dat hij niet in staat is om zich in een ander te verplaatsen. Dit kan hem tot een echt tirannetje maken. Alles moet op zijn manier en alles is van hem. Hij ziet dit gedrag niet als iets verkeerds. Toch komt hij onmiddellijk in opstand als de rollen een keer zijn omgedraaid en jij je (volgens hem) tiranniek gedraagt.

Frustratie en angst

Veel van wat je peuter zelf wil doen en beslissen, kan hij nog helemaal niet. Dat frustreert hem. Je kind raakt bovendien verward door al die tegenstrijdige emoties en neigingen die hij voelt. Hij wordt boos op zichzelf omdat hij graag zelfstandig wil zijn, maar dat tegelijkertijd nog niet goed durft. Daarnaast maakt deze wervelstorm van gevoelens hem onzeker en bang.

Stampvoeten en gillen

Als je peuter zijn zin niet krijgt, of de dingen gaan niet helemaal zoals hij wil, zou het kunnen zijn dat hij dit uit in een driftbui. Dit is logisch, omdat hij te klein is zich in woorden uit te drukken en zijn ongenoegen toch wil uiten. In onderstaand stappenplan leer je hoe je hier het beste mee omgaat.

  1. Het belangrijkste is dat jij rustig blijft. Je gaat op je hurken voor hem zitten, op ooghoogte en kijkt hem aan. Vertel hem duidelijk dat hij dat niet mag doen (schreeuwen, slaan, niet luisteren, etc.). Geef hem een waarschuwing, dat als hij er mee doorgaat, hij dan naar de gang moet. Het mag ook een ander plekje zijn, maar wel altijd dezelfde plek gebruiken. Dat wordt dan het plekje om even af te koelen en tot rust te komen (time-out plek).
  2. In het begin zal hij hier zeker mee doorgaan. Blijf nog steeds rustig. Je pakt je kind op en zet hem op de time-out plek. Je laat hem daar, afhankelijk van zijn leeftijd, een paar minuten zitten (drie jaar – drie minuten). Als hij van de plek afkomt, of doorgaat met schreeuwen, zet je hem terug en vertel je dat hij moet blijven zitten tot hij weer rustig is.
  3. Als de tijd om is en je kind weer rustig is, zeg dan dat hij van zijn plek af mag komen. Herhaal heel even wat hij niet meer mag doen. Het is weer goed en je komt er niet meer op terug.

De eerste paar keer zal dit moeilijk zijn. Je kind zal keer op keer van de plek afkomen en je moet hem misschien wel tien keer terugzetten. Blijf heel consequent in wat wel en niet mag. Rustig blijven, en altijd eerst een keer waarschuwen, want de bedoeling is natuurlijk dat hij uiteindelijk reageert op alleen de waarschuwing.

Reacties (7)

afbeelding van TamaraRoo
17 november 2015
Wordt er eerst in het artikel gezegd dat t hele overweldigende gevoelens zijn waar peuters doorheengaan, staat er verderop dat ze daar maar zelf in hun eentje moeten mee zien te dealen; op de zogenaamde time-out plek. Is die er echt voor de peuters welzijn of is t vooral voor de ouder die t ff allemaal niet meer kan aanzien en dan een time out nodig heeft?
afbeelding van Milluc
11 september 2015
En daar is de time out weer. Elk kind is anders en elke opvoeding is anders. In 2015 hoor je er niet bij als je je kind geen time out geeft? Ik geef mijn peuter geen time out, bewust niet. Geef de ouders ook eens andere tips ipv de time out.
afbeelding van MammievanJames
6 januari 2015
Ik ben het met de vorige persoon eens. Mijn zoontje van net 2 heeft ook een sterke eigen wil. Als hij iets niet mag doen, dan waarschuw ik hem inderdaad en als hij door blijft gaan, volgt er een time-out (op dit moment gebruiken wij hiervoor de kinderstoel). Maar als mijn zoontje een driftbui krijgt, dan gaat hij krijsen, laat hij zich op de grond vallen en slaat hij heel wild met zijn armen en schopt met zijn benen. Hij is dan ook niet aanspreekbaar. Wij negeren hem dan. Pas als hij uitgeraasd is, bespreken we datgene wat de driftbui veroorzaakt heeft.
afbeelding van alie-649768
21 oktober 2013
Hoi Emmy en Summy,

In het artikel word straf als middel ingezet tegen het gillen. Ik heb een mannetje van 15 maanden met een zeer sterke eigen wil, die gaat gillen of op de grond liggen als het hem niet zint of het niet gaat zoals hij wil. Wat wij doen is negeren. En alleen een time-out als hij echt iets doet wat niet mag zoals gooien met blokken etc. als hij alleen maar gilt omdat het niet lukt is negeren effectiever want wat een kind daarmee alleen maar wil bereiken is aandacht krijgen en een time-out is aandacht ook al is het negatief.
afbeelding van syta-114932
19 oktober 2013
Hoi emmy_j.

Onze oudste dochter is 2 jaar en 3 maand maar die staat al een hele tijd(ongeveer 18 mnd) in de hoek als ze wat doet dat niet mag. In het begin snappen ze het misschien nog niet zo goed maar na een aantal keer gaan ze wel begrijpen dat wanneer ze wat stouts doen...ze straf krijgen. En daar komt bij dat de aanhouder wint. Hoe zielig het soms ook lijkt en hoe rot het ook voelt voor je. En blijf vooral duidelijk tegen je kind zeggen wat hij doet en waarom jij wat doet. Succes ermee!
afbeelding van Summy
19 oktober 2013
mijn zoontje is pas 18 mnd en hij is twee weken terug begonnen met gillen als hij iets niet mag gaat i op de grond liggen en maar door schreeuwen heb een paar keer time out geprobeerd maar hij begrijpt het nog niet zo goed wanneer kan ik er mee beginnen
afbeelding van emmy_j
19 oktober 2013
Vanaf welke leeftijd heeft het zin om de time-outs in te zetten? Mijn zoontje is nu 18mnd en ik vraag me af of hij het gevolg van een time out al begrijpt. Een kleine week geleden is hij begonnen met gillen als hij z'n zin niet krijgt of er iets niet gaat zoals hij wil, erg vervelend.