Wanneer kom je in aanmerking voor een vruchtbaarheidsbehandeling?

Wanneer het na langere tijd proberen niet lukt om zwanger te worden, kun je een afspraak maken bij de huisarts. Ben je jonger dan 35 jaar? Dan is het advies meestal om dit te doen nadat je ongeveer een jaar geprobeerd hebt om zwanger te worden. Ben je 35 jaar of ouder, dan is het verstandig om na ongeveer zes maanden contact op te nemen.

De huisarts kan je doorverwijzen naar een gynaecoloog of fertiliteitsarts. Daar wordt eerst onderzocht, waardoor een zwangerschap uitblijft. Op basis van de uitkomsten bespreekt de arts welke behandeling het beste bij jouw situatie past. Wanneer er geen oorzaak wordt gevonden, kan de arts ook adviseren om het nog enkele maanden zelf te proberen, voordat je aan de behandelingen begint.

Welke vruchtbaarheidsbehandelingen zijn er, en worden deze vergoed?

Welke behandeling voor jou geschikt is, hangt af van de oorzaak van de verminderde vruchtbaarheid. Soms is het stimuleren van de eisprong voldoende, terwijl in andere gevallen een behandeling als IUI, IVF of ICSI nodig is. We vertellen je hieronder meer over alle behandelingen en of je hiervoor een vergoeding vanuit je zorgverzekering kunt krijgen.

Ovulatie-inductie

Bij sommige vrouwen vindt geen of een onregelmatige eisprong plaats, bijvoorbeeld door PMOS of een hormonale afwijking. In dat geval kan een arts kiezen voor ovulatie-inductie. Hierbij krijg je medicijnen die de rijping van follikels en de eisprong stimuleren. Tijdens de behandeling wordt er met echo’s gecontroleerd wanneer de eisprong (bijna) plaatsvindt. Op dat moment is de kans op een natuurlijke zwangerschap het grootst.

Als er een medische indicatie is, worden zowel de behandeling als de voorgeschreven medicijnen vergoed vanuit de basisverzekering. Hiervoor geldt wel het eigen risico (standaard € 385 per kalenderjaar in 2026).

IUI

IUI staat voor intra-uteriene inseminatie. Bij deze behandeling wordt het sperma eerst in het laboratorium bewerkt, zodat de meest beweeglijke en gezonde zaadcellen overblijven. Rond het moment van de eisprong worden de zaadcellen rechtstreeks in de baarmoeder gebracht met een dun slangetje. Hierdoor hoeven ze een kortere weg af te leggen, wat de kans op een bevruchting kan vergroten.

Soms wordt de behandeling gecombineerd met hormoonmedicatie bij de vrouw om de eisprong te stimuleren. Met behulp van echo’s controleert de arts hoe groot de follikels (met daarin eicellen) worden. Zodra een follikel voldoende is gerijpt, krijg je meestal een ovulatie-injectie (hCG) om de eisprong op te wekken. De inseminatie vindt vervolgens plaats op het moment dat de kans op een bevruchting het grootst is.

IUI wordt bijvoorbeeld toegepast bij een licht verminderde spermakwaliteit, problemen met het baarmoederhalsslijm of wanneer een zwangerschap na langere tijd onverklaarbaar uitblijft. Bij een medische indicatie wordt de behandeling vergoed vanuit het basispakket van je zorgverzekering. Wel geldt het verplichte eigen risico.

IVF

IVF (in-vitrofertilisatie) is een vruchtbaarheidsbehandeling waarbij de bevruchting buiten het lichaam plaatsvindt. Eerst stimuleren hormoonmedicijnen de eierstokken om meerdere follikels te laten rijpen. Met echo’s en soms bloedonderzoek wordt de ontwikkeling van de follikels nauwkeurig gevolgd. Zodra de follikels voldoende zijn gerijpt, krijg je een injectie om de laatste rijping in gang te zetten. Ongeveer 36 uur later worden de follikels tijdens een punctie uit de eierstokken gehaald.

In het laboratorium worden de eicellen samengebracht met zaadcellen. Ontstaan er één of meerdere embryo’s, dan wordt meestal (na enkele dagen) één embryo teruggeplaatst in de baarmoeder. Embryo’s van goede kwaliteit die niet direct worden teruggeplaatst, kunnen worden ingevroren voor een latere terugplaatsing. Daardoor is niet altijd opnieuw een hormoonstimulatie en eicelpunctie nodig bij een volgende poging.

Maar, wordt IVF vergoed? Het antwoord is ja: vanuit de basisverzekering worden, onder voorwaarden, drie IVF-pogingen vergoed voor vrouwen tot 43 jaar. Eén IVF-poging bestaat uit een eicelpunctie en alle terugplaatsingen van verse en ingevroren embryo’s die uit die punctie zijn ontstaan. Ook de medicijnen die onderdeel uitmaken van de behandeling worden vergoed. Houd ook hierbij rekening met het verplicht eigen risico.

ICSI

ICSI (Intracytoplasmatische Sperma Injectie) is een vorm van IVF. Het begin van de behandeling verloopt hetzelfde: met hormoonmedicatie worden meerdere eicellen gestimuleerd, waarna deze via een punctie worden verwijderd. Het verschil zit in de bevruchting. In plaats van eicellen en zaadcellen samen te brengen, injecteert een embryoloog één zaadcel rechtstreeks in een eicel. Hierdoor kan de kans op een bevruchting groter zijn wanneer de kwaliteit van het sperma sterk verminderd is. Net zoals bij IVF wordt hierna meestal één embryo teruggeplaatst in de baarmoeder, en worden eventuele andere embryo’s ingevroren voor een latere terugplaatsing.

Als er een medische indicatie is, valt ICSI onder dezelfde vergoedingsregeling als IVF.

Check goed je zorgverzekering

Heb je een onvervulde kinderwens en start je binnenkort met een vruchtbaarheidstraject? Dan kan het verstandig zijn om je zorgverzekering nog eens goed te bekijken. Hoewel de vergoeding voor vruchtbaarheidsbehandelingen vanuit de zorgverzekering overal hetzelfde is, kunnen zorgverzekeraars verschillen in de ziekenhuizen en fertiliteitsklinieken waarmee zij een contract hebben. Het kan verstandig zijn om vooraf je verzekering te vergelijken.

Goed voorbereid beginnen aan je fertiliteitstraject

Als het niet lukt om natuurlijk zwanger te worden, kan dit veel onzekerheid met zich meebrengen. Een vruchtbaarheidsbehandeling kan de kans vergroten dat je droom uiteindelijk in vervulling gaat. Gelukkig worden de meest voorkomende vruchtbaarheidsbehandelingen bij een medische indicatie vergoed vanuit je zorgverzekering. Door je vooraf goed in te lezen en te laten informeren, ga je goed voorbereid het traject in.