Is een ouderschapsplan verplicht?

Bij een scheiding verandert er veel, voor jullie én voor de kinderen. Hoe lastig de situatie tussen jullie als ouders ook is, het belang van de kinderen moet voorop blijven staan. Daarom is een ouderschapsplan bij een scheiding met minderjarige kinderen (tot 18 jaar) in principe verplicht. Hierin leggen jullie belangrijke afspraken vast over de zorg, opvoeding en kosten. Een advocaat stuurt het ouderschapsplan samen met het verzoek tot echtscheiding naar de rechtbank. Zo is duidelijk hoe jullie ook na de scheiding samen voor de kinderen blijven zorgen. Zijn jullie het eens over alle afspraken? Dan kunnen jullie samen één advocaat inschakelen. Zijn jullie het niet eens? Dan heeft meestal iedere ouder een eigen advocaat. De advocaat van één van de ouders dient dan het verzoek in.

Een ouderschapsplan is verplicht als:

• jullie als ouders getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben (met of zonder gezamenlijk gezag);
• jullie als ouder en niet-ouder getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben met gezamenlijk gezag;
• jullie samenwonende ouders zijn met gezamenlijk gezag door een aantekening hiervan in het gezagsregister.

Wie maakt het ouderschapsplan?

Het ouderschapsplan maken jullie als ouders in principe samen, eventueel in overleg met het kind. Je mag het zelf opstellen, maar je kunt hierbij ook hulp krijgen van bijvoorbeeld een mediator of advocaat. Er is dus geen officiële instantie die het plan voor jullie maakt of vooraf moet goedkeuren. Wel moeten jullie allebei achter de afspraken staan en het ouderschapsplan ondertekenen. Bij een scheiding stuurt de advocaat het plan naar de rechtbank. De rechter kan de afspraken bekijken en bijvoorbeeld vragen stellen als daar aanleiding voor is. Komen jullie er samen niet uit? Dan kan een mediator helpen. Lukt het daarna nog steeds niet om afspraken te maken, dan kan de rechter over bepaalde punten een beslissing nemen.

Wat moet er in een ouderschapsplan staan?

In een ouderschapsplan staan in ieder geval afspraken over:

• hoe jullie de zorg, opvoeding en omgang verdelen;
• bij welke ouder het kind wordt ingeschreven;
• op welke dagen het kind bij welke ouder is;
• hoe en hoe vaak jullie elkaar informeren over de kinderen;
• hoe jullie samen belangrijke beslissingen nemen, bijvoorbeeld over de schoolkeuze;
• hoe jullie de kosten voor de verzorging en opvoeding verdelen, waaronder de kinderalimentatie;
• hoe jullie de kinderen hebben betrokken bij de afspraken die over hen gaan.

Een kind vanaf 6 jaar mag meedenken en zijn wensen uitspreken. De ouders nemen uiteindelijk de beslissingen. Het is belangrijk dat kinderen zich prettig voelen bij de afspraken. Geef ze nooit het gevoel dat ze tussen hun ouders moeten kiezen.

Lees ook: Hoe houd je de relatie met je ex goed na de scheiding?

Welke afspraken kun je nog meer maken?

Naast de verplichte onderdelen kunnen jullie extra afspraken opnemen. Juist door praktische zaken vooraf te bespreken, is het voor iedereen duidelijk waar hij aan toe is. Denk bijvoorbeeld aan:

• de verdeling van vakanties, feestdagen en verjaardagen;
• zorgt de ene ouder voor een cadeau als de andere ouder jarig is zodat jullie kind iets kan geven;
• haal- en brengafspraken;
• bedtijden en andere opvoedregels;
• huiswerk en schoolactiviteiten;
• sporten, hobby’s en andere activiteiten;
• contact met opa’s, oma’s en andere familieleden;
• afspraken over telefoons, sociale media en schermtijd;
• medische afspraken en tandartsbezoeken;
• geloof en levensovertuiging;
• reizen naar het buitenland;
• hoe jullie omgaan met nieuwe partners;
• hoe en wanneer jullie het ouderschapsplan samen evalueren en aanpassen.

Niet al deze afspraken zijn verplicht. Jullie bepalen zelf welke extra afspraken voor jullie belangrijk zijn.

Lees ook: Moeder Sharon over haar kennismaking met het ouderschapsplan

Kun je een ouderschapsplan later aanpassen?

Kinderen worden ouder, situaties veranderen en afspraken die eerst goed werkten, werken misschien later niet meer. Jullie kunnen het ouderschapsplan daarom samen aanpassen, bijvoorbeeld als jullie de zorg anders willen verdelen of de kinderalimentatie willen wijzigen. Zijn jullie het allebei eens over de nieuwe afspraken? Zet deze dan op papier en onderteken ze allebei. In principe hoef je hiervoor niet opnieuw naar de rechter, ook niet als eerdere afspraken door de rechter zijn vastgelegd. Bewaar allebei een kopie van jullie nieuwe overeenkomst.

Heb je hulp nodig bij het schrijven van een ouderschapsplan? Bekijk dan deze pagina van het Juridisch Loket voor stap-voor-stap hulp.

Bron: Rijksoverheid.nl en juridischloket.nl