‘Als je uitgeput bent, maak je soms andere keuzes’

Als (aanstaande) ouder wil je natuurlijk dat je baby zo veilig mogelijk slaapt. Daarmee verklein je onder andere het risico op verstikking en wiegendood. Toch blijken ouders in de praktijk, vaak ongepland, af te wijken van de veiligheidsadviezen. Zo laat bijna de helft hun baby weleens op de borst slapen, omdat hij anders niet in slaap valt. Ruim een kwart geeft aan dat dit zelfs meerdere dagen per week gebeurt.

“Iedere ouder wil het beste voor zijn baby. Maar als je nachten gebroken zijn en je baby steeds wakker wordt zodra je hem in zijn bedje legt, kan het ineens een stuk ingewikkelder zijn om je baby veilig te laten slapen”, zegt Mariska van der Kogel, hoofdredacteur van WIJ. “Op zo’n moment maak je soms andere keuzes dan je vooraf had bedacht. Ouders hebben daarom vooral adviezen nodig die ook om drie uur ’s nachts haalbaar zijn.”

De 4 van Veilig Slapen als houvast

Daarnaast geven ouders in het onderzoek aan dat ze (ook) om andere redenen samen met hun baby slapen. Voor ‘liefde, warmte en geborgenheid’, voor ‘een fijn moment samen’ of om ‘hechting en borstvoeding te stimuleren’. En natuurlijk: een slapende baby op je borst ís ook heel fijn. Toch is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de richtlijnen voor veilig slapen om weloverwogen keuzes te maken.

Mieke Cotterink, expert Kinderveiligheid bij VeiligheidNL legt uit: “We hebben de belangrijkste adviezen samengevat in De 4 van Veilig Slapen: je baby slaapt op zijn rug, je baby slaapt in een eigen bedje of wiegje (op jullie kamer), je baby slaapt in een leeg bedje én in een slaapzak als hij na een paar weken beweeglijker wordt. Een laken met een dekentje is in de eerste weken een goed alternatief, mits kort en stevig opgemaakt met de voetjes bijna tegen het voeteneinde.”

Resultaten uit het onderzoek

Wat blijkt nog meer? We hebben de belangrijkste resultaten uit het onderzoek van WIJ en VeiligheidNL op een rij gezet.

• Bij baby’s tot 6 maanden slaapt bijna driekwart (74%) in de slaapkamer van de ouders. Bij baby’s tot 12 maanden is dit ruim de helft (57%). De belangrijkste reden voor aparte slaapkamers? Zowel ouders als baby’s slapen er beter door.

• In de eerste zes maanden is de co-sleeper veruit het populairst (50%), wat goed past bij de behoefte om de baby dichtbij te houden. Naarmate kinderen ouder worden (tot 1 jaar), gaan steeds minder baby’s in de co-sleeper (33%) en wordt het ledikant juist de meest gebruikte slaapplek (45%). Samen in bed slapen met ouders doen we relatief weinig (7-11%). De ouders die hiervoor kiezen doen dat vooral omdat ze denken dat hun baby daar het beste slaapt. En vanwege het praktische gemak en de nabijheid.

• Een grote groep ouders laat hun baby weleens op de borst slapen: 62% geeft aan dat dit de afgelopen week is gebeurd, waarvan een aanzienlijk deel (27%) zelfs op meerdere dagen. Dit lijkt vaak geen bewuste, vooraf geplande keuze: bijna de helft van de ouders geeft namelijk aan dat hun baby anders niet wilde slapen.

• Tegelijkertijd laten de resultaten zien dat de meeste ouders zich relatief gerust voelen over de veiligheid van de slaap omgeving van hun baby. Ca. twee derde maakt zich geen zorgen, terwijl ongeveer een derde ‘een beetje’ zorgen ervaart.

• Een grote meerderheid van de ouders (73%) gaat actief op zoek naar advies of informatie over veilig slapen. We raadplegen online bronnen veruit het meest (76%), gevolgd door professionals zoals de kraamverzorgende (61%) en het consultatiebureau (41%). Ook informele bronnen zoals familie en vrienden spelen een rol. Een opvallend deel van de ouders maakt gebruik van AI-tools (23%) en social media (13%) als informatiebron.

• Een belangrijke uitdaging waar ouders tegenaan lopen, is het omgaan met tegenstrijdige adviezen. Maar liefst 62% geeft aan hiermee te maken te hebben gehad. Opvallend is dat slechts een deel van deze groep (35%) vervolgens actief iets met die verschillen doet.

‘Ouders kiezen vaak onbedoeld voor risicovolle oplossingen’

Kraamverzorgende Rose Anne Verbakel-Urlings, eigenaresse van Kraamzorg La Vie, ziet in de praktijk regelmatig dat ouders niet (helemaal) op de hoogte zijn van de veiligheidsadviezen. “Er liggen vaak babynestjes, doeken of knuffels in de bedjes. Soms willen ouders hun baby op de zij laten slapen, omdat ze denken dat hun kleintje anders stikt in zijn spuug. Ik vertel dan dat de baby het veiligst op zijn rug slaapt, zonder knuffels. Regelmatig weten ze dit niet.”

Als ouders vervolgens op de hoogte zijn van de slaapadviezen, ziet Rose Anne dat dit soms toch lastig voor ze vol te houden is. “Ze volgen de adviezen in eerste instantie op. Maar we horen wel vaak dat wanneer we ’s ochtends weer bij het gezin komen, ze zeggen: ‘Ik weet dat de baby in zijn bedje op zijn rug moet slapen, maar hij wilde echt niet.’ Ze hebben dan de baby tussen hen in gelegd, op een aankleedkussen of in een nestje. Of de baby heeft op de borst geslapen. Dit zodat hun baby en zij zelf wél kunnen slapen.” Mieke begrijpt dit wel. “Maar ouders realiseren zich vaak niet dat ze onbedoeld kiezen voor risicovolle oplossingen. Daarom is het juist zo belangrijk dat de kraamverzorgende hierover een open gesprek voert met ouders en samen met hen op zoek gaat naar veilige alternatieven.”

WIJ wil ouders goed informeren, want sharing is caring! Zo hebben we onlangs met Kenniscentrum Kraamzorg en VeiligheidNL ook het volgende artikel gemaakt: Deze babyproducten worden vaak verkeerd gebruikt.

6 op de 10 komt tegenstrijdige adviezen tegen

Hoewel uit het onderzoek blijkt dat twee derde van de ouders zich geen zorgen maakt over de veiligheid van de slaapomgeving, gaat 73% toch actief op zoek naar informatie of advies over dit onderwerp. Ze raadplegen verschillende bronnen: online-informatie wordt het meest gebruikt (76%), gevolgd door de kraamzorg (61%) en het consultatiebureau (41%). Bijna een kwart van de ouders (23%) gebruikt AI-tools en 13% informatie van sociale media. Helaas betekent meer informatie niet automatisch meer duidelijkheid. Sterker nog: 6 op de 10 ouders zegt tegenstrijdige adviezen tegen te komen. Slechts een derde van hen gaat actief op zoek naar een verklaring voor die verschillen.

Mieke: “Gelukkig kwam uit het onderzoek naar voren dat ouders het advies van de zorgprofessional wel als het meest betrouwbaar achten. Daarom adviseer ik om bij twijfel altijd even een bevestiging te vragen bij je kraamzorg, op het consultatiebureau of te kijken op Kinderveiligheid.nl.”

Ook op WIJ.nl vind je betrouwbare slaapadviezen, omdat we onze content laten controleren door VeiligheidNL. Meer weten? Bekijk hier alle deskundigen van WIJ.

Wat is wél haalbaar voor ouder in de praktijk?

Mieke heeft een aantal praktische adviezen die helpen je om je baby zo veilig mogelijk te laten slapen, ook als dat in de praktijk lastig is. “Een co-sleeper werkt heel goed. Zo kun je je baby veilig in zijn eigen bedje laten slapen, maar is hij wel dichtbij. Ook voor de voedingsmomenten is dit erg handig, je tilt je baby er eenvoudig uit. En om te voorkomen dat je tijdens een voedingsmoment zelf in slaap valt met je baby in je armen, kun je een wekker zetten. Heb je weinig middelen, dan kun je een co-sleeper huren of een babystartpakket aanvragen bij Stichting Babyspullen. Hier zit ook een stevige, veilige wieg bij.

En last but not least: zorg goed voor jezelf. Gebroken nachten zijn intens en je hoeft het niet allemaal alleen te doen. Durf op tijd om hulp te vragen. Slaap bijvoorbeeld overdag bij als je moeder of buurvrouw even op jullie baby past. Zo kun je de nachten beter aan.”

Bron: Resultaten onderzoek Veilig slapen van WIJ & VeiligheidNL, september 2026