Gezond eten met je kind zonder strijd? Volgens expert Sanne werkt dat zó
Voedings- en gedragsdeskundige Sanne Smeets heeft een missie: kinderen gezond laten eten, zonder gezeur aan tafel. Want ja, dat kán. Als je het maar op de juiste manier aanpakt, gelooft ze. En daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen.
Gezond leren eten zonder strijd
Kinderen en gezond eten: ze gaan niet altijd even lekker samen. Voor fruit zijn ze vaak nog wel te porren, maar de smaak van groente kan doorgaans op minder enthousiasme rekenen. Hoe leer je je kind gezond eten zonder dat het een dagelijks terugkerende strijd wordt? Volgens voedings- en gedragsdeskundige Sanne Smeets ligt het antwoord niet in streng zijn of doordrukken, maar in veiligheid en verbinding. “Een kind dat zegt dat het iets niet lust, zegt eigenlijk: ik ken het niet, ik durf het niet.”
Hoe opvoeding eetgewoontes beïnvloedt
Voeding heeft Sanne altijd gefascineerd. Haar zus was professioneel voetbalster en liet zien wat goede voeding met je lichaam kan doen. Op de middelbare school in Amsterdam-Noord waar ze nu werkt als zorgcoördinator, zag ze juist de andere kant: kinderen die slecht sliepen, overgewicht hadden of zich nauwelijks konden concentreren, omdat ze bijvoorbeeld niet ontbeten en dan in de kantine dingen gingen halen waardoor ze in een suikerdip belandden.
Ze zag op de school ook welke rol opvoeding speelt in de eetgewoontes van kinderen. “Als je van huis uit geen gezonde basis meekrijgt, maak je in je puberteit vaak impulsieve keuzes. Ik zie iets, ik wil het en ik doe het. Dat is deels puber-eigen, maar ik zie echt een verschil tussen jongeren die weten wat gezonde voeding is en jongeren die dat nooit hebben geleerd.”
Nieuw: Chef Mama!
Hoe leer je je kind gezond eten, met minder strijd en meer gezelligheid? Met het e-book Chef Mama! Gezond en zonder gezeur van Sanne Smeets kan dat. Dit unieke boek combineert uitleg over de ontwikkeling van je kind met simpele en lekkere recepten.
De eerste vier levensjaren zijn cruciaal
Toen ze zelf moeder werd, wist ze daarom wat haar te doen stond. Na de geboorte van haar zoon Jack, vier jaar geleden, verdiepte Sanne zich nog meer in de relatie tussen voeding en het kinderbrein. Haar uitgangspunt: de eerste vier levensjaren zijn cruciaal. “Er zit opvallend veel overlap tussen hoe een kind zich gedraagt tussen 0 en 4 jaar en in de puberteit. Als je die eerste jaren veilig en stabiel neerzet, geeft dat later enorm veel winst.”
Het vraagt vertrouwen om iets nieuws van je bord naar je mond te brengen
Volgens haar draait gezond leren eten daarom niet alleen om wat er op het bord ligt, maar vooral om hoe een kind zich voelt. “Voor een volwassene is eten voorspelbaar. Je weet hoe iets smaakt. Voor een kind is het onbekend terrein. Het vraagt vertrouwen om iets nieuws van je bord naar je mond te brengen. Als je begrijpt hoe het aanleren van gezond eetgedrag bij een jong kind werkt, kun je die verplichte happen veel meer loslaten.”
In de opvoeding van Jack - en later ook van dochter Charlize, nu 1,5 - had Sanne een aantal doelen voor ogen. “Bovenaan stond dat ze genoeg groente en fruit binnenkregen. Groente is voor vrijwel ieder kind een uitdaging, met name tussen 1,5 en 6 jaar.” Haar tweede doel? Er zelf geen stress van hebben. “Na een lange dag wil je niet aan tafel nog een strijd moeten voeren om eten naar binnen te krijgen. Ik wilde het mezelf niet te moeilijk maken.” Ze kookt daarom veel vooruit en zorgt dat er altijd iets gezonds in de vriezer ligt. “Zo wordt het voor mij een heel werkbaar, makkelijk iets.” Doel nummer drie: de kinderen geen stukken groente opdringen. Geen verplichte happen, geen machtsstrijd bij het avondeten. “Het kan ook op andere manieren en momenten, verdeeld over de dag.”
De manier die wél werkt
Sanne gebruikte haar creativiteit. “Ik ging groente verstoppen in lekkere muffins of pannenkoeken, maakte overal een feestje van. Dan lazen we bijvoorbeeld het boek Kom mee Kees, over een kikker, en dan maakte ik Kikker Kees Burgers, vol groene groenten. Jack vond dat fantastisch. Ik zette op mijn vrije dag een krat boodschappen voor de deur en deed alsof Kikker Kees aanbelde en de boodschappen voor de burgers voor de deur had gezet. Vervolgens gingen we samen de keuken in en maakten we die burgers.” Dat laatste aspect is volgens haar ook belangrijk: “Als je een kind van kleins af aan mee de keuken in neemt, wordt eten iets veiligs en vertrouwds.”
Als je het moment aan tafel leuk maakt, is er veel minder weerstand
Bij zoon Jack werkt het als een tierelier. “Hij gaat onwijs goed op mijn aanpak en krijgt elke dag de aanbevolen porties groente en fruit binnen, op een speelse manier.” Dat scheelt een hoop gedoe aan tafel. “Als ik weet dat hij zijn groenten al binnen heeft via muffins of haverkoeken, kunnen we ’s avonds veel relaxter aan tafel zitten. Veel ouders proberen de groenten er allemaal ’s avonds in te proppen, maar dat werkt niet. Een kind komt bijvoorbeeld overprikkeld terug van de opvang en dan moet hij aan tafel ook nog drie spruiten naar binnen werken ‘want dat eten wij op’. De sfeer is opgejaagd, iedereen is moe. Het is voor het hele gezin fijner als je de dag relaxed kunt afsluiten met elkaar. Dat draagt bij aan de relatie, de hechting, aan rust en vertrouwen.”
Bij dochter Charlize volgt ze dezelfde aanpak. Al sinds ze een baby was, want wennen aan gezonde voeding, daar kun je niet vroeg genoeg mee beginnen. “Al bij de eerste vaste hapjes heb ik gezonde voeding aangeboden. Zelfgemaakt. Een potje is misschien makkelijker, maar bloemkool uit een potje smaakt niet hetzelfde als echte bloemkool en dan is de kans groter dat een kind vanaf één jaar vast voedsel gaat weigeren omdat het die ‘echte’ smaak niet kent. Wat jij als ouder aanbiedt, is wat kinderen zich eigen maken. Daarom vind ik het belangrijk dat dat pure, gezonde producten zijn.”
Haar eigen methode in e-book Chef mama!
Hoe meer Sanne over haar methode deelde met vriendinnen en op social media, hoe meer vragen ze erover kreeg. Dat bracht haar op het idee om haar methode te bundelen in een e-book. Dat is er nu: Chef Mama! Gezond en zonder gezeur aan tafel. “In het boek probeer ik ouders via de ontwikkeling van het kind op een simpele manier uit te leggen hoe je je kinderen aanleert om gezond te eten en deel ik ook concrete recepten.”
Kikkerburgers, groentemuffins, speciale pannenkoeken: het klinkt misschien ingewikkeld, maar dat hoeft het volgens Sanne helemaal niet te zijn. “Op die leeftijd zijn ze snel tevreden. Laatst heb ik nog een ‘dinobrood’ gemaakt. Vier ingrediënten, meer was het niet. En dan ga ik echt niet verkleed als dino hobbelend door mijn huis. Het gaat om de taal die je spreekt. Je maakt er iets speciaals van. Het is leuk, gezellig en zorgt voor een leuke connectie met je kind. En het werkt: Jack had met drie happen meer groenten binnen dan eigenlijk nodig is. Daarvan krijg ik zo’n kick.”
Gezellig aan tafel
Sanne wil anderen helpen het weer gezellig te maken aan tafel. “Ik vind het fijn als kinderen het fijn hebben. Een kind is niet bezig met het leren van groente eten. Zeker van 0 tot 4 jaar is een kind veel meer bezig met de connectie met jou als papa of mama. Ga die kleine wezentjes maar wat rustiger grootbrengen, de maatschappij is al hard genoeg. Ik geloof heel sterk dat hechting en veiligheid vanuit het thuisfront de allerbelangrijkste basis zijn die je een kind kunt meegeven. En met elkaar aan tafel, daar gebeurt het gewoon. Het gesprek, het verdriet, de liefde, het lachen. Het draait om samenzijn. Als je het moment aan tafel leuk maakt, is er veel minder weerstand. Dan staan ze er veel meer voor open om dingen te proberen."
Lees ook: Tips voor meer gezelligheid aan tafel
Recept: Kikker Kees pannenkoeken
Ingrediënten voor 8 medium pannenkoeken
- 200 gram biologische verse bladspinazie
- 250 gram speltbloem
- 0,5 liter halfvolle melk
- 6 verse (!) dadels
- 1 ei
- 5 gram bakpoeder
- avocado-olie (om te bakken)
Zo maak je het
Doe de verse spinazie in een kom en voeg de melk, het ei en de (ontpitte) verse dadels toe.
Pureer dit met je staafmixer of blender tot een glad geheel.
Voeg de meel en de bakpoeder toe en meng dit er met een spatel goed doorheen.
Pureer het beslag nog zo’n 2 minuutjes voor extra luchtige pannenkoeken.
Scheutje avocado-olie in de pan en bakken maar!
TIP! Gebruik een pan met een goed werkende antiaanbaklaag, dan krijg je echt de lekkerste (groene) pannenkoeken!
Dit artikel is eerder verschenen in magazine WIJ. Sanne Smeets is ook WIJ Deskundige.
