'Teveel schermtijd bij jonge kinderen zorgt voor blijvende oogschade'

Bijziendheid bij kinderen: 'dat de schade zo groot kan zijn wisten we niet!'
7 december 2020 - Annette van den Berg

Zelf groeiden we op met af en toe een tekenfilmpje op tv kijken en dat was het. In mijn tienerjaren was ik niet achter mijn Gameboy weg te slaan, maar verder bestond het leven vooral uit buitenspelen. Het gebruik van schermpjes door kinderen is explosief toegenomen. Met een onverbiddelijke conclusie van een boze oogarts tot gevolg: “Jullie hebben zijn ogen verpest, voor de rest van zijn leven. Laat het een waarschuwing voor jullie andere kinderen zijn.”

Het zoontje van een vriendin van me komt bij de oogarts met klachten. Conclusie: "Uw kind is hartstikke bijziend en heeft min drie en dat wordt alleen nog maar erger, waarschijnlijk zelfs tot min zes." De boosdoener? Daar is de oogarts duidelijk over.

De schade is onomkeerbaar

“Vroeger zagen we dit nauwelijks bij kinderen in deze leeftijdsgroep, maar sinds iedereen zijn kind maar achter een schermpje laat zitten, zien we dit nu opeens erg veel. De schade is onomkeerbaar en zijn ogen zullen alleen nog maar slechter worden.”

De boosheid van de oogarts en zijn conclusie hakt er flink in bij ouders. Ze waren voor hun gevoel al hartstikke alert op het schermpjesgebruik in huis, maar de resultaten liegen er niet om. Het zoontje van een vriendin is nu bijziend en volgens de oogarts gaat dit alleen nog maar toenemen tot hij slechtziend wordt of in het ergste geval “praktisch blind”.

De gevaren van schermgebruik

Ook hoogleraar oogheelkunde aan het Rotterdamse Erasmus Medisch Centrum benadrukt de gevaren van schermgebruik in een artikel op de NOS. “Kinderen lopen het risico doordat ze weinig buitenspelen en de hele dag achter een telefoon, tablet of boek zitten.

Door het vele dichtbij kijken kan de oogbol die normaal rond is, op termijn ovaal worden en kunnen cellen die licht moeten opvangen achter in het oog beschadigd raken. Als die cellen verdwijnen helpt een bril ook niet meer. Dan wordt je slechtziend, kun je niet meer lezen en bijvoorbeeld geen gezichten meer herkennen.”

'Wij zijn er kapot van'

De ouders worden naar huis gestuurd met flink wat verdriet en een folder waarin tips staan om de schade te beperken en te voorkomen bij andere kinderen. “Annet, doe alle schermpjes meteen weg, echt. Wij zijn er kapot van,” zegt mijn vriendin tegen me. “Het advies van de oogarts is maximaal 20 minuten achter een schermpje en daar valt zelfs tv kijken onder.”

Verder staat nog in de folder dat kinderen minder kans hebben op bijziendheid, als ze minimaal twee uur per dag buitenspelen en dus niet alleen maar bezig zijn met kijken naar dingen die heel dicht bij hun gezicht gehouden worden, maar ook lekker van zich af kunnen kijken.

Drastische maatregelen nemen

Geschrokken door het nieuws grijpen we meteen drastisch in. Sean wilde bijvoorbeeld alleen maar zijn avondeten als hij ondertussen op een telefoon een filmpje kijkt. Klaar ermee. De tv gaat overdag niet meer aan en de jongens mogen een half uurtje een computerspel doen, nadat ze een uur hebben buiten gespeeld. Of bij slecht weer, als ze binnen hebben gespeeld. Boeken lezen valt blijkbaar ook onder het risico op bijziendheid, maar daarvoor maken we een uitzondering, maar dan wel bij goed licht. Het risico is het grootst bij kinderen die nog in de groei zitten blijkbaar, maar om zelf het goede voorbeeld te geven leggen wij nu ook bewust de telefoons en iPads weg.   

Een duidelijke waarschuwing

We wisten al wel dat schermpjes niet goed voor kinderen zijn, maar dat de schade zo groot kan zijn voor opgroeiende ogen wisten we niet. Eigenlijk zouden die tablets, telefoons en computerspellen met een duidelijke waarschuwing voor de ogen moeten komen, zodat alle ouders zich echt bewust worden van de risico’s op de lange termijn. En we straks niet een hele generatie jongeren hebben die praktisch blind worden.

Lees ook: Paniekaanvallen en moeder zijn: Annette deelt 4 belangrijke tips (het vervolg)

Over Annette

Journaliste Annette (35) en haar Ierse man hebben drie zoons, Jonah (7), Finn (4) en Sean (1). Overdag is ze druk in de weer met omgestoten drinkbekers opruimen, babybillen afvegen en schaafplekken een kusje geven. In de avonduren komt haar schrijverspen uit de kast of laat ze andere moeders zweten tijdens haar Mama & Baby pilateslessen.