Depressief na je bevalling: alles over een postnatale depressie

Herstellen na je bevalling - Postnatale depressie

Veel kersverse moeders hebben vlak na de geboorte last van kraamtranen of de babyblues. Meestal is dit van tijdelijke aard en voel je je snel weer beter. Wanneer klachten niet vanzelf weggaan en in plaats daarvan steeds erger worden, zou het kunnen dat er iets meer aan de hand is. Bij sommige vrouwen ontwikkelen de kraamtranen zich tot een serieuze depressie. Dit wordt een postpartum depressie of postnatale depressie genoemd, een depressie na de bevalling. In Nederland ontwikkel 1 op de 8 vrouwen een postnatale depressie. Dit komt neer op 23.400 vrouwen per jaar.

Symptomen depressie

Je had het je zo mooi voorgesteld, je nieuwe leven als moeder met je pasgeboren baby. Het kan flink tegenvallen als je je helemaal niet zo blij voelt. Als je lijdt aan een postnatale depressie, heb je mogelijk dezelfde symptomen als een vrouw met de babyblues, maar dan in sterkere vorm. Je kunt je gekweld voelen door aanvallen van woede, irrationele angst, schuld, paniek, zware neerslachtigheid, verwarring en wanhoop. Vaak raakt je slaap- en je eetpatroon verstoord. Het kan zijn dat je bang bent om gek te worden en vreest dat je je baby wat zult aandoen. Vrouwen met een postnatale depressie verliezen bovendien vaak hun gevoel van eigenwaarde.

Postpartum / postnatale depressie

Een postnatale depressie is een psychische aandoening die ernstig uit de hand kan lopen als er niks aan wordt gedaan. Wanneer het vermoeden bestaat dat je een postnatale depressie hebt, ga dan eens in gesprek met je partner of iemand anders die dichtbij je staat. Samen zouden jullie de stap kunnen zetten om professionele hulp in te schakelen. Je baby kan namelijk blijvende gevolgen ontwikkelen van jouw depressie. Gelukkig is het goed te behandelen met antidepressiva. Overleg met je arts of je eventueel borstvoeding kunt blijven geven met deze medicijnen. Met een goede behandeling gaat de depressie vaak binnen enkele weken tot maanden over. Daarna moet je echter vaak nog wel een aantal maanden tot een jaar medicijnen blijven gebruiken.

Naast de medicijnen is de steun van je partner, familie en vrienden tijdens een postnatale depressie van groot belang. Om jezelf de rust en de aandacht te gunnen die je nodig hebt, kun je vragen of je partner de zorg voor de baby, eventuele andere kinderen en het huishouden wil overnemen. Misschien kan en wil je (schoon)moeder, zus of vriendin bijspringen in deze moeilijke periode. Als je er alleen voorstaat, kun je ook vragen om gezinshulp.

Lichaamsbeweging is een fijne manier om afleiding te zoeken. Blijf niet somber op de bank zitten, maar pak de wandelwagen voor een stevige wandeling in de buitenlucht. Wees vooral aardig voor jezelf en doe geen dingen waar je geen zin in hebt of die je van streek maken. Het helpt ook enorm wanneer je je angsten, zorgen en gevoelens deelt met anderen. Probeer deze emoties zo min mogelijk op te kroppen. Een postnatale depressie kun je overigens ontwikkelen tot 12 maanden na de bevalling. 

Postpartum psychose

De negatieve gevoelens en emoties die je na je bevalling ervaart, nemen in sommige gevallen een extreme vorm aan. Een klein percentage vrouwen krijgt na de bevalling last van waandenkbeelden en hallucinaties, bijvoorbeeld in de vorm van zelfmoordgedachten of de neiging om de baby wat aan te doen. Als je deze verschijnselen vertoont, spreken we van een postpartum psychose. Een postpartum psychose ontstaat niet altijd direct na de bevalling. Net als bij een postpartum depressie heb je bij een postpartum psychose altijd medische hulp nodig. Vaak moet je worden opgenomen in een ziekenhuis of een psychiatrische instelling. De behandeling die je krijgt, bestaat zowel uit medicatie als uit therapie. Je baby gaat altijd met je mee als je wordt opgenomen.

Oorzaken van depressiviteit na de bevalling

Het is niet mogelijk om één duidelijke oorzaak te noemen voor het ontstaan van depressies na de bevalling. Het is vaak een combinatie van verschillende lichamelijke, psychische en sociale oorzaken. Op lichamelijk gebied zijn het de hormonale veranderingen die de aanzet kunnen geven voor een depressie. Ook als je verwachtingen van het moederschap in strijd met de realiteit is, kan je dat een duwtje in de verkeerde richting geven. Verder kunnen het de omstandigheden tijdens en na de bevalling zijn, die je depressief maken. En soms kun je helemaal niet zo goed aanwijzen waar je depressieve gevoelens vandaan komen.

Hormonen
Tijdens je zwangerschap heeft je lichaam een grote hoeveelheid progesteron en oestrogeen aangemaakt, de zogenaamde zwangerschapshormonen. Deze zijn negen maanden lang op een hoog peil in je lichaam gebleven. Vlak na de bevalling daalt het niveau van deze hormonen sterk, tot het niveau van voor de zwangerschap is bereikt. Voor je lichaam is het moeilijk om zich aan deze plotselinge daling aan te passen. Het kan hierop reageren met sterke stemmingswisselingen en zo een depressie veroorzaken. De ene vrouw is hier gevoeliger voor dan de andere.

Psychische druk
Het kan zijn dat je voor de bevalling een erg positief en idealistisch beeld van het moederschap hebt gecreëerd. Wanneer de realiteit niet met dit beeld overeen blijkt te komen, kan dat een zware klap zijn. Misschien dacht je dat je dolgelukkig zou zijn wanneer je eenmaal je kind vast kon houden, maar voel je je helemaal niet zo geweldig. Het kan ook zijn dat je op een gezonde, blozende baby had gerekend en nu teleurgesteld bent, bijvoorbeeld omdat je kind te vroeg geboren is, omdat je kind ziek is of erg veel huilt.

Omstandigheden
Een depressie kan ook worden veroorzaakt door problemen met je partner. Misschien heeft hij je maar weinig steun gegeven tijdens je zwangerschap, de bevalling en de kraamdagen. Daardoor voel je je misschien teleurgesteld en in de steek gelaten. De oorzaak kan ook liggen in het feit dat je niet in staat bent om het moederschap te combineren met een baan, terwijl je het gevoel hebt dat je omgeving dat wel van je verwacht. Of misschien is de depressie wel in gang gezet doordat je een heel zware bevalling hebt gehad, zonder dat je je daarop hebt kunnen voorbereiden. Ook de omstandigheden kunnen zo de aanleiding vormen voor een depressie.

Hulp zoeken

Hoe graag je het ook zelf wilt oplossen, trek echt op tijd aan de bel. Maak een afspraak met je huisarts. Die kan naar je luisteren en je - indien nodig - doorverwijzen naar bijvoorbeeld een psycholoog. Probeer daarnaast ook hulp van anderen te accepteren. Laat je partner, (schoon)ouders of vrienden een keertje voor de baby zorgen. Op deze manier kun je zelf even rust nemen. Doe af en toe iets leuks waar je energie van krijgt en wees lief voor jezelf!

Het ministerie van Volksgezondheid heeft een site met tips en adviezen rond postnatale depressie. En de organisatie Me Mam richt zich volledig op aanstaande of nieuwe moeders met psychische klachten. 

Reacties (6)

afbeelding van 77
29 december 2014
Jemig, nu ik de symptomen van terug lees, begin ik weer te huilen.
Ik had nooit verwacht me zo lang rottig te voelen na de geboorte van mijn eerste, bijna 3 jaar geleden.
Ik had een perfecte zwangerschap en was helemaal klaar voor het moederschap. "Goede" bevalling gehad in het ziekenhuis (eigen keus) en daarna naar huis. De eerste weken tot maanden was ik wel gespannen, ook door het geven van borstvoeding, waar ik heel erg op gefixeerd was en het verliezen van mijn vaste werk i.v.m. fusie. Vanaf de 4e maand werden mijn negatieve gevoelens erger, zag overal als een berg tegenop en had nergens plezier in. Mijn man moest wegens zijn huurbaas, zijn eigen bedrijf opzeggen en werk zoeken, wat hij naar mijn mening niet met volle overgave deed en daar kregen we vaak ruzie over. Ik voelde me heel rot, ik zat inmiddels in de Ziektewet, ik was namelijk nog wel in dienst van mijn werkgever, maar niet meer actief werkende. We zaten dus maandenlang op elkaars lip. Ons kindje dat inmiddels bijna een jaar was sliep overdag weinig en daardoor had ik ook geen tijd om tot rust te komen en als ik wel rustte kwam mijn partner binnenvallen of moest iets hebben of wat dan ook. Door onze spanningen, was ons kindje ook niet relaxed en daardoor voelde ik mij weer schuldig. Ik heb heel veel gehuild en gepiekerd en zorgen gemaakt over de relatie met mijn vriend. Na een jaar was ik het echt zat om me zo te voelen en heb ik mijn sport weer opgepakt, effe andere praat en goed voor mijn lichaam. Ook heb ik bij de dokter aangegeven dat ik me al een tijd zeer kl*te voel en kreeg daarop medicijnen om mijn emoties niet zo te laten schommelen. (Ik heb niet eerder deze hulp gezocht omdat ik het graag allemaal zelf wilde oplossen, het zou wel goed komen!) Eigenlijk meteen voelde ik mij een stuk rustiger en relaxter. Ik kreeg psychische hulp van de GGZ aangeboden en dat heeft me mede doen inzien dat ik (vooral) vanuit mezelf moet kijken. Wat wil ik graag? En hoe zou ik het dan willen doen? en me dus niet vastpinnen op alle goede adviezen en raad die je leest en je meegedeeld wordt en waarvan je denkt dat het op die manier moet. Toen kreeg ik nog onenigheid met mijn (ex-)werkgever, ivm het ziek zijn. Dus moest ik daar ook (nog) voor vechten. Daar ging ook tijd en energie in zitten, die je op dat moment eigenlijk niet kunt missen, maar wat wel noodzakelijk was, voor de nabije toekomst. Ongeveer 1,5 jr na de geboorte van ons kindje hebben mijn partner en ik een aantal maanden apart gewoond, wat voor ons heel goed heeft uitgepakt. Inmiddels zijn wij een jaar verder dan toen. Mijn partner heeft wel werk, maar helaas heb ik zelf nog steeds geen werk, maar kan dat wel beter relativeren. Wij zijn inmiddels 20 weken zwanger van de 2e en natuurlijk maak ik mij een beetje zorgen, maar bovenal zijn wij ontzettend blij dat we samen door deze zeer zware periode heen zijn gekomen en ik ben blijer en gezelliger en voel ik me weer mezelf worden. Enthousiast en vol levenslust. Ik sport nog steeds en ben een HBO studie begonnen. Daarin kan ik me heerlijk verdiepen en ga ervan uit werk in te vinden. Wij zien een mooie toekomst voor ons 4-tjes en deze keer gaan wij het na de geboorte heel anders doen!
afbeelding van java
26 november 2014
@annie84, Een vriendin van mij zei ooit in een soortgelijke situatie dat ze het geslacht bij nummer 4 ook niet wilde weten, omdat je na een bevalling meteen verliefd bent op je kind en dat dan het geslacht niet meer uitmaakt. Je hebt er dan hard voor gewerkt en bent blij met alles ;-) En bedenk dat een jongensgezin ook leuk is. Ik kende vroeger in onze straat een gezin met 7 jongens.... De meisjes wilden niet, dus toen zijn ze maar gestopt... Ik snap je wel hoor, maar geniet van wat je krijgt. Als je dat probeert en blij bent met je baby ipv met het geslacht, dan komt het wel goed!

Verder mis ik in bovenstaand artikel aandacht voor schildklierproblemen die na je bevalling dezelfde symptomen geven als een pnd. Dat had ik dus. Simpel op te sporen met een bloedonderzoek. Die van mij ging veel te langzaam. Nou, dan kom je dus niet meer van de bank, zo moe en lusteloos. Gelukkig kwamen we er binnen een half jaar achter, maar ik kan iedereen aanraden om bij klachten je schildklier te laten testen. Het is nl. bekend dat na een bevalling de schildklier dwars kan gaan liggen. Met medicijnen is dit op te lossen. (wel blijvend helaas).
afbeelding van annie84
26 juli 2014
Misschien een gekke vraag, maar ik stel hem toch maar. Want het zit me vreselijk hoog. Ik ben nu zwanger van de 4e. We hebben al 3 prachtige jongens. We hebben bij alle 3 de jongens bewust gekozen om niet te willen weten wat het werd. Bij deze zwangerschap is de wens een meisje te krijgen zo ontzettend groot dat ik bang ben om ook een depressie te krijgen na de geboorte, als het blijkt dat het toch weer een jongen is. Kan dit denken jullie, of niet?
afbeelding van Loesa
24 juli 2014
Ik had een vacuumbevalling. Daardoor heb ik een trauma gekregen na de bevalling. In het zwembad met de schuimwaterpistolen van kinderen, kreeg ik de ervaring terug. Dat heeft een tijd geduurd. Omdat ik begreep dat ik een trauma had, kon ik het begrijpen van mezelf en nu als ik de piepschuimwaterpistolen zie, heb ik het niet meer. Als de kinderen aan de waterpistool water gingen trekken en spuiten, kreeg ik dat helemaal terug van de bevalling. Nu heb ik net gelezen dat een uitdrijving van de bevalling 1 tot anderhalf uur kan duren bij een eerste bevalling. En bij mij met de vacuum in ongeveer een kwartier. En de baby zat onder de bloed en heeft nog bloed gespuugd toen ze geboren was. Dus ze had bloed geslikt tijdens de uitdrijving. Dus een grote trauma voor mezelf. En daarbij hadden ze me ook nog ingeknipt, wat je voor altijd zal blijven voelen zeiden ze.
Ze is verder wel gezond, alleen kon ze moeilijk fles zuigen, dus ik kocht een zuigspeen met een groter gaatje. Toen ging de fles er in 5 minuten in. Zo heb ik het gered.
afbeelding van yvonne en siem
16 februari 2014
Na mijn bevalling zat ik ook niet lekker in me vel... ik dacht is dit nu die roze wolk waar iedereen het altijd over heeft... nou ik had dat totaal niet,! Ik heb helemaal geen zware bevalling gehad het ging allemaal heel snel.. maar volgens mij belevenis toen was ik er nog niet klaar voor.. iedereen zei jij loopt tegen het einde 40 weken of zelfs later.. dus het kwam in mijn gedachte onverwachts. ?. Gelukkig heb ik een super kraamverzorgster gehad..!!!! En me vriend had kerst vakantie.. ik was van het padje haha toch te druk geweest met visite de 1e week.. vooral familie... ik raad mensen aan om de geboortekaartjes later te versturen.... .zodat je eerst zelf kunt wennen aan een nieuwe situatie.
afbeelding van charlotte H
23 oktober 2013
Ik ken deze symptomen heel goed, soms heb ik ook het gevoel dat ik te kort schiet na de kleine en mijn partner toe.
te veel druk op je nemen is ook echt niet goed. Je gaat er uiteindelijk alleen maar zelf onder leiden en dat moet je juist zien te voorkomen.