Beoordeeld door

Janine van der Kooi Speel- & beweegexpert

Welk speelgoed zorgt voor overprikkeling bij je baby?

Om maar met de deur in huis te vallen: speelgoed met batterijen en speeltjes die niet zelf door je baby stopgezet kunnen worden, zorgen voor overprikkeling. Dus denk aan de mobiel boven de box of autootjes met licht en geluid. Je noemt dit ook wel actief speelmateriaal of ‘speelmateriaal met weinig speelwaarde’.

Mobiel boven de box: wat doet dit met je baby?

Een baby van twee of drie maanden oud is geïnteresseerd in dingen uit zijn omgeving. Als je zijn oogbewegingen observeert, zie je trage bewegingen en langere momenten, waarbij zijn blik ‘vastgeplakt’ is aan een specifiek object. De reden voor dit vastplakken is dat het breindeel, die oogbewegingen en visuele aandacht aansturen, nog niet helemaal ontwikkeld is.

Een baby van twee of drie maanden oud, liggend in de box onder een mobiel, kan zijn ogen er dus nog niet van losmaken. Tegelijk klinkt er muziek en je baby wil op gegeven moment graag wegkijken, omdat het hem te veel wordt. Grote kans dat je baby gaat huilen om dit duidelijk te maken. Een baby ouder dan drie maanden zal zijn ogen er wel los van kunnen maken, maar kan de mobiel natuurlijk niet uitzetten. De beweging boven zijn hoofd en de geluiden kunnen zo alsnog voor overprikkeling zorgen.

Wat ziet je baby eigenlijk echt?

Op Instagram vroeg WIJ deskundige en speel- en beweegexpert Janine haar volgers op social om twee foto’s te maken van hun mobiel boven de box thuis. Eén van de zijkant, vanuit ons perspectief. En één van de onderkant, vanuit het perspectief van de baby. Ze vroeg vervolgens: hoe kijk jij naar de foto van onderaf genomen?

Zo ziet een muziekmobiel eruit voor jou vs je baby

Eigenlijk reageerden alle ouders met: “Dit ziet er gek uit! Mijn baby ziet dus heel iets anders.” Om te onderzoeken of iets passend is voor je baby, kun je eens het perspectief van je baby innemen. En daar kun je verrassende inzichten door krijgen.

Wanneer hebben speeltjes weinig speelwaarde?

In het boek We moeten spelen van Rob Martens worden een aantal kenmerken van spelen genoemd. Drie daarvan zijn deze:

1. De speler neemt en houdt zelf het initiatief.
2. De speler speelt in vrijheid, vanuit intrinsieke motivatie.
3. De speler ervaart plezier, betrokkenheid en inzet.

Laten we deze drie kenmerken van spelen eens toepassen op de mobiel boven de box.

1. Je baby neemt geen initiatief bij een muziekmobiel. Dat doe je als volwassene.
2. Een jonge baby ervaart weinig vrijheid; je kleintje wordt gedwongen naar de mobiel te kijken, omdat het zijn ogen nog niet kan losmaken. En je kleintje kan in de eerste maanden nog niet wegrollen of kruipen.
3. Je baby is niet actief betrokken en hoeft zich niet in te zetten om de mobiel aan de gang te houden.

De conclusie? Een mobiel boven de box heeft weinig speelwaarde en is daarmee eigenlijk minder passend bij de ontwikkeling van je (jonge) baby.

Oeps, wat nu?

Heb jij nu een mobiel boven de box van je baby hangen en denk je: oeps, wat nu? Je hoeft hem echt niet direct weg te halen en in de prullenbak te gooien. Speelgoed met weinig speelwaarde is niet per definitie slecht voor de ontwikkeling van je kind. Het antwoord op de vraag of de mobiel passend is voor jouw baby ligt in jouw observatie.

Vraag jezelf af:
Ligt je baby er ontspannen onder? Volgt het met plezier de draaiende figuurtjes? Er is niks mis met samen genieten van dit momentje van vermaak.

Herken je het ‘vastplakken’ van zijn blik en volgt hier onrust op? Signaleer je tekenen van overprikkeling; bijv. gesloten, gespannen vuistjes? Stop de mobiel en maak contact met je baby, zodat hij weer kan ontspannen.

Kies je ervoor om de mobiel van de box af te halen, dan kun je de speeltjes eraf knippen en die naast je baby neerleggen.

Het babybrein raakt overprikkelt, het lichaam onderprikkelt

Het brein van je baby krijgt door speelgoed met weinig speelwaarde, zoals de mobiel boven de box en speelgoed met batterijen, veel prikkels te verwerken. Dat gaat langzaam, want het brein werkt zes keer langzamer dan bij volwassenen. Tegelijk krijgt het lichaam van je baby weinig beweging, waardoor je baby fysiek niet vermoeid raakt. Hierdoor ontstaan regelmatig slaapproblemen. Het brein kan nog niet kalmeren, omdat er nog te veel te verwerken is, en tegelijk is het lijf nog niet moe genoeg.

Heb jij een baby die moeilijk in slaap komt? Neem dan het speelgoed en de speeltijd eens onder de loep. Wissel speelgoed met weinig speelwaarde in voor speelgoed met een hoge speelwaarde (zie hieronder), of probeer meer tijd vrij te maken voor spelen met speelmateriaal met een hoge speelwaarde.

» Lees ook

Deze speeltjes vindt jouw baby in de eerste fase het leukst

Welk speelgoed heeft een hoge speelwaarde?

Benieuwd welk speelgoed een hoge speelwaarde heeft voor je baby? Hieronder delen we de inspiratielijst van FierZien. Alvast veel speelplezier!

Klik op de afbeelding voor meer inspiratie

Ontdek meer tips en adviezen van deskundige Janine van der Kooi.