Wat is het vierde trimester?

Tien vingers en tien teentjes. Alles zit erop en eraan. Wat een wonder is de geboorte van je kleintje toch! Wist je dat je baby eigenlijk ‘onrijp’ geboren wordt? Je kleintje moet na de geboorte erg wennen aan een leven buiten de baarmoeder en is volledig afhankelijk van jou. De eerste twaalf weken worden ook wel het ‘vierde trimester’ genoemd. Verwijzend naar de trimesters in je zwangerschap, waarbij jij en je baby (letterlijk) onlosmakelijk met elkaar verbonden waren. Je kleintje heeft je ook nu nog steeds hard nodig en dat is niet voor niets. Je zult ’m volop zien groeien en ontwikkelen. Ook verandert het uiterlijk van je baby in hoog tempo. Dus alvast een eerste gouden tip: maak veel foto’s en schrijf dingen op, want voor je het weet ben je weer een fase verder.

Lees ook: 6x dit ga je vergeten van je pasgeboren baby

Wennen aan een nieuwe realiteit

Niet alleen voor je baby is een leven buiten jouw buik een enorme verandering, ook voor jou als ouder is het wennen. Hoe goed je je ook probeert voor te bereiden, het vierde trimester voelt vaak als een hectische tijd. Je lichaam is volop aan het herstellen van de bevalling, je hormonen schieten alle kanten op (hallo ontzwangeren) en je baby vraagt dag en nacht om jouw aandacht. Voeden, verschonen, badderen, wiegen, knuffelen. Je staat na de geboorte 24-7 aan en dat voelt alsof je in een trein bent gestapt die niet stopt. Hoewel je dit natuurlijk met alle liefde voor je baby doet, kan je deze periode ook als pittig ervaren. En dat is natuurlijk helemaal oké!

Een leven met een pasgeboren baby is wennen en daar komen, behalve geluk en blijdschap, soms ook andere emoties bij kijken. Wist je dat ouders in de eerste periode vaak emoties als schuld, angst of bezorgdheid, verdriet en schaamte ervaren? Hoe ga je daarmee om in deze drukke eerste weken? Psycholoog Elsbeth deelt in dit artikel tips en adviezen.

Bestaat die roze wolk wel?

Is het dan echt allemaal zo zwaar? Nee gelukkig niet. Voor veel ouders voelt het vierde trimester als een liefdevolle bubbel. De roze wolk kan zeker aanwezig zijn, maar besef goed: hij is er niet constant en zeker niet universeel. En als jij de roze wolk niet of nauwelijks ervaart, weet dat dat ook kan en je hierin zeker niet de enige bent. Ook bij moeder Isolde was de roze wolk ver te zoeken. Lees hier haar persoonlijke verhaal.

Iedere ouder ervaart de eerste weken op zijn eigen manier. Leef daarom lekker in je eigen bubbel en laat de perfecte plaatjes op de socials voor het wat het is. Jouw nieuwe gezin is nu het enige wat telt. Door te accepteren hoe het is en door verwachtingen los te laten, kun je alles vaak beter aan. Oftewel: go with the flow!

Herstellen na je bevalling: dit gebeurt er met je lijf

Eén ding is zeker: bevallen is topsport. Na je bevalling heeft je lichaam vooral rust, liefde en tijd nodig om te herstellen. En dat terwijl je amper slaapt en misschien borstvoeding geeft - wat ook nog eens 500 extra calorieën per dag kost. Wees dus extra lief voor jezelf in deze fase!

Na je bevalling start je lichaam meteen met ontzwangeren en dat kun je merken aan verschillende klachten. Je kunt last hebben van bloedverlies, naweeën en pijn in je buik of bekken. Ook je borsten kunnen gespannen en gevoelig zijn als je melkproductie op gang komt. Dit noem je stuwing. Plassen of naar de wc gaan kan even lastig zijn. Ook kan je schaamstreek gevoelig of pijnlijk aanvoelen als je natuurlijk bent bevallen. Vraag je kraamverzorgende of verloskundige naar tips om de pijn te verzachten als je veel last hebt. Heb je een keizersnede gehad? Doe dan extra rustig aan, zodat je buikwond goed kan herstellen. Geef je eraan over en laat je lekker vertroetelen door je partner en je omgeving. Dat heb je dik verdiend!

Lees ook: Alles over herstellen na je bevalling

Vragen of twijfels? Hulp is dichtbij

Voelt iets niet goed of maak je je ergens zorgen over? Trek dan altijd aan de bel bij je kraamverzorgende, verloskundige of huisarts. Zes weken na je bevalling sta je nog onder controle bij je verloskundige. Weet dat je met al je vragen bij haar terecht kunt. Twijfel je over je baby? Bij medische vragen bel je de huisarts, voor overige vragen over voeding en verzorging kun je bij het consultatiebureau terecht. Je gaat daar de eerste weken regelmatig met je kleintje naartoe voor medische checks, vaccinaties en natuurlijk om te kijken naar de groei en ontwikkeling van je baby. Heb je advies nodig of wil je je kleintje extra laten wegen of nakijken? Dat is allemaal mogelijk. Je hebt vaak verschillende inloopspreekuren of je kunt bellen (of soms ook appen) voor advies. Kortom, weet dat hulp beschikbaar en dichtbij is. Wel zo fijn!

Emoties & hormonen

Na je bevalling verandert je hormoonhuisding flink. Veel moeders krijgen op dag drie of vier in de kraamweek last van de welbekende kraamtranen en babyblues. Het ene moment voel je je intens gelukkig, het volgende moment barst je in tranen uit en weet je niet meer hoe je het allemaal moet doen. Weet dat dit er (helaas) bij hoort. Verzet je er niet tegen, praat erover en gooi het eruit. Dat lucht echt enorm op. Na een paar dagen is het vaak weer over. Ervaar je overigens helemaal geen babyblues? Ook dat is mogelijk en normaal.

Als je merkt dat je voor langere tijd somber bent na de geboorte, geen plezier meer ervaart of je nergens toe kunt zetten, neem dit dan serieus. Het kan een teken zijn van een postnatale depressie of juist PMS of PMDD. Ook hier geldt: praat erover met je partner, vriendin, verloskundige of huisarts. Blijf er niet alleen mee rondlopen en weet dat je met de juiste hulp weer de oude kunt worden. Ook Maria kreeg een postnatale depressie na de geboorte en vertelt aan WIJ haar persoonlijke verhaal. Haar boodschap aan moeders: “Zoek hulp en schaam je er niet voor, want je kunt er zelf niets aan doen.”

De moederteit: hallo nieuwe identiteit!

Naast je fysieke herstel verandert er ook iets op dieper niveau, namelijk: je identiteit. Je transformeert van vrouw naar moeder en dat zorgt voor de zogenoemde ‘moederteit’. Dit is vergelijkbaar met de puberteit, waarin je jezelf opnieuw uitvindt. Deze transformatie raakt eigenlijk álles - je brein, je lichaam, je sociale rollen, je overtuigingen, je relatie, je werk en zelfs je wereldbeeld. Het is dus volkomen normaal dat je niet meteen weer ‘de oude’ bent. Verwachtingen van buitenaf - snel weer aan het werk, het huishouden runnen, er stralend uitzien - maken het extra zwaar.

Wist je dat 38% van de moeders in het eerste jaar uitvalt of stopt met werken? Niet omdat ze niet willen, maar omdat het simpelweg te veel is. Wees je bewust van deze identiteitsverandering en geef jezelf ruimte om te ontdekken wat voor jou werkt, zonder dat je hoeft te voldoen aan ‘het perfecte plaatje’. Voer eerlijke gesprekken met je partner over de verdeling van alle taken en vraag hulp, al is het maar om iets kleins. Meer weten? Lees hier alles over de moederteit.

7 tips om het vierde trimester goed door te komen

Het vierde trimester is in alle opzichten een bijzondere tijd die je niet snel zal vergeten. Veel dingen heb je in deze fase niet in de hand, maar waar je wél controle over hebt, zijn de keuzes die jij zelf maakt. We delen hieronder daarom zeven tips die je helpen om de eerste weken met je pasgeboren baby goed door te komen.

1. Slaap als je baby slaapt

Een pasgeboren baby heeft naast voeding, vooral rust en geborgenheid nodig. Jij ook. Dus stel grenzen, zeg ‘nee’ tegen kraambezoek als het niet uitkomt en kies bewust je rustmomenten uit. Daarbij: slaap als je baby slaapt. Ook al is dit midden op de dag. Een powernap van 20 minuten kan al wonderen doen als je erg moe bent.

2. Doen: huid-op-huid contact

Jouw geur, stem, hartslag: het is wat je baby kent en nodig heeft. Huid-op-huid contact helpt bij het reguleren van zijn temperatuur, ademhaling en emoties. Het versterkt de hechting en geeft jullie allebei rust. Dus buidelen met je kind? Zeker doen!

3. Volg je moedergevoel

Iedereen heeft wel een mening klaar als je een baby hebt. Maar niemand kent jouw baby zoals jij. Vertrouw op jezelf. Je kunt je pasgeboren baby niet verwennen. Echt niet. Jij weet het beste wat je kind nodig heeft, dus laat je niet gekmaken door (ongevraagde) adviezen van een ander en volg altijd je moedergevoel!

4. Vraag hulp

Je zwangerschap, de bevalling, je hebt het allemaal doorstaan en daar mag je ontzettend trots op zijn. Je hoeft het in de periode na de geboorte niet allemaal alleen te doen. Wat het ook is: je partner, je moeder, een vriendin, of een professional … ze kunnen hulp bieden. Dus of het gaat om hulp bij het huishouden, koken, borstvoedingsproblemen of gewoon iemand die even langskomt om te luisteren. Het kan echt verschil maken.

5. Eet & drink voldoende

Je lichaam heeft in deze fase extra brandstof nodig. Zeker als je borstvoeding geeft. Eet gevarieerd, gezond en drink voldoende (ongeveer 2 liter per dag). En geniet vooral ook lekker van de dingen die je weer mag nu je niet meer zwanger bent. Ook als die een keer minder gezond zijn. Mmm …

6. Temper je verwachtingen

Heel eerlijk? Verlof na je bevalling is geen vakantie. Je hebt vaak weinig tijd voor jezelf. Dus verwacht niet dat je huis steeds op orde is, dat je baby snel doorslaapt of dat je na zes weken je oude leven weer oppakt. Oftewel: leg de lat liever wat lager voor jezelf en verwacht dat je niet veel gedaan krijgt op een dag. Je baby bepaalt nu het ritme en door dat gewoonweg te accepteren, wordt het veel makkelijker (en leuker). Let maar op!

7. Vergelijken heeft geen zin

“Die van mij sliep al met zes weken door” en “Wat is je baby klein zeg!” Het zijn van die typische opmerkingen die je in deze fase hard kunnen raken en eigenlijk geen steek verder helpen. Je baby vergelijken met een ander heeft totaal geen zin en maakt je alleen maar onzeker. Weet dat ieder kind uniek is en dat ook jouw baby zich ontwikkelt in zijn eigen tempo. Dus focus je lekker op je eigen kleintje. Jij voelt zelf precies wat je kind nodig heeft.

Andere moeders over het vierde trimester

WIJ vroeg op de socials hoe andere moeders het vierde trimester hebben ervaren. Nieuwsgierig? Hieronder vind je een greep uit de reacties en tips.

• “Volg het ritme van je kind. Maak je kleintje niet wakker voor kraamvisite. Ik deed dat bij mijn eerste wel, wat leidde tot overprikkeling. Bij mijn tweede zette ik mijn kind voorop.”

• “Het is zeker intens, maar dat hoeft niet gelijk negatief te zijn. Accepteer hulp en ga lekker slapen als je baby slaapt.”

• “Het is een hele mooie, intense tijd. Borstvoeding is prachtig, maar kan ook stressvol zijn. Luister goed naar jezelf.”

• “De eerste week had ik last van mijn lijf, maar ik zat helemaal in onze bubbel. Geen behoefte aan bezoek, we genoten samen.”

• “Ik heb zes weken moeten wennen aan het idee dat we met zijn drieën waren. Ik rouwde om mijn oude leven, maar daarna ging het beter. Geef jezelf die tijd.”

Lees meer ervaringen en tips van moeders over het vierde trimester.

5x goed om te weten

• Dit wil je weten over borstvoeding geven
• Zo deal je met de gebroken nachten (en haal je meer uit je slaap)
• Dunstan Babytaal: de 5 huiltjes herkennen
• Zo slaapt je baby veilig (en zo niet)
• Je baby troosten en kalmeren met de Happiest Baby Methode

Tot slot

Het vierde trimester is een onvergetelijk en overweldigende fase. Maar ook magisch, ontroerend en transformerend. Je leert jezelf opnieuw kennen, groeit in je rol als ouder, en ontdekt wat onvoorwaardelijke liefde écht betekent. Wees lief extra voor jezelf, pak je rust waar het kan en vertrouw op je moederinstinct. Dan komt het helemaal goed. Zet ’m op!

Wil je jouw ervaring delen over het vierde trimester? Deel je verhaal met de redactie via redactie@wij.nl.