Onbewust onveilig

Als ouder wil je natuurlijk het beste voor je baby. Dat een product soms anders wordt gebruikt dan bedoeld en daardoor onveilig wordt, gebeurt natuurlijk niet expres. Je ziet een product misschien bij vrienden of hebt iets via social media zien langskomen. Ook kan de gebruiksaanwijzing niet altijd duidelijk zijn.

Kraamverzorgenden zien dagelijks dat ouders (vaak onbewust) producten verkeerd gebruiken. Via Kenniscentrum Kraamzorg, waarmee WIJ samenwerkt, hoorden we bij welke producten het vaak misgaat en waar je als ouder op kunt letten. Goed om te weten: voor tips & adviezen over veiligheid werkt WIJ samen met VeiligheidNL.

Snel naar

• Co-sleeper: let op randen en openingen
• Babynestje: niet om in te slapen
• Koelmatjes en elektrische dekens: niet voor baby’s
• Draagzak: let op de houding
• Babymelk machine: controleer altijd de hoeveelheid
• Ventilerend matrasbeschermer: voorkomt wiegendood niet
• Schapenvacht: niet geschikt in een wieg of ledikant
• Slaapzak: de juiste maat is belangrijk
• Verwarmbare producten: let op hygiëne en snoeren
• Warmtekruikjes voor de buik: wees voorzichtig met warmte
• Hoe gebruik je producten veilig?

Co-sleeper: let op randen en openingen

Een co-sleeper naast je bed maakt nachtvoedingen vaak een stuk makkelijker. Toch zien kraamverzorgenden soms modellen met plastic of zachte randen en matrassen waarbij kieren kunnen ontstaan. Zorg ervoor dat de zijwanden van de co-sleeper volledig van gaas zijn, of kies een co-sleeper met spijlen. Dit zorgt voor voldoende luchtcirculatie en voorkomt verstikking. Gebruik de co-sleeper altijd volgens de instructies van de fabrikant en controleer of het matrasje goed aansluit.

Lees meer over het gebruik van een co-sleeper, wieg of ledikant.

Babynestje: niet om in te slapen

Helaas wordt het babynestje door veel fabrikanten en winkeliers aangeprezen als slaapplaats. Er wordt letterlijk gezegd ’leg het nestje in het wiegje of het bed van de ouders en de baby ligt veilig tussen de zachte randen van het babynestje’. Maar die zachte randen zijn nu juist het probleem. Als je baby met het hoofdje opzij draait of begint te rollen kan het met het mondje en neusje tegen deze zachte rand aankomen en daardoor minder goed ademhalen. Daardoor is een babynestje om ’s nachts in te slapen niet veilig. Gebruik een babynestje daarom niet in de wieg, het ledikant of het ouderlijk bed.

Je kunt het wel in de box of op een kleed gebruiken, maar blijf er altijd bij. Gebruik een babynestje alleen als er geen losse koorden aan zitten en leg het niet op de bank. Het beschermt je baby niet tegen vallen of tegen een oudere broer of zus die erbij kan komen.

Lees meer over het veilig gebruik van een babynestje.

Koelmatjes en elektrische dekens: niet voor baby’s

In warme zomers komen kraamverzorgenden soms koelmatjes onder baby’s tegen die eigenlijk bedoeld zijn voor huisdieren. In de winter zien ze juist elektrische dekens, warmtematjes en verwarmde kussens. Deze producten zijn niet automatisch geschikt voor een baby. Baby’s kunnen hun lichaamstemperatuur nog niet goed regelen. Gebruik daarom geen producten die niet voor baby’s zijn gemaakt als slaap-, koel- of warmtehulpmiddel.

Je baby aankleden bij warm of koud weer? Let dan goed op de TOG-waarde.

Draagzak: let op de houding

Een draagzak kan heel fijn zijn, zolang je baby er goed in zit. Let vooral op de positie van het hoofd en de nek. De kin mag niet op de borst zakken. De neus en mond moeten altijd vrij blijven, zodat je baby goed kan ademen. Controleer tijdens het dragen regelmatig de houding, zeker bij jonge baby’s die hun hoofd nog niet zelf goed kunnen ondersteunen. Dit gaat nog wel eens mis. Bij twijfel kun je een draagconsulente om advies vragen.

Lees meer over het veilig gebruik van een draagzak of draagdoek.

Babymelk machine: controleer altijd de hoeveelheid

Een babymelk machine kan vooral bij meerdere voedingen per dag veel gemak geven. Toch zien kraamverzorgenden dat het gebruik ervan extra aandacht vraagt. Het apparaat moet goed zijn ingesteld op de voeding die je gebruikt. Het apparaat blijkt regelmatig onbetrouwbaar en niet hygiënisch, vooral bij kleine hoeveelheden.

Ook regelmatig controleren is belangrijk: komt er echt de juiste hoeveelheid water en melkpoeder uit? Vooral bij kleine hoeveelheden kan een afwijking relatief groot zijn. Dagelijks goed schoonmaken is minstens zo belangrijk. Restjes melkpoeder en vocht kunnen achterblijven in het apparaat, waardoor vervuiling en schimmel kunnen ontstaan. Goed om je bewust van te zijn.

Het advies vanuit de kraampraktijk is daarom om zo’n apparaat niet meteen vanaf de eerste dagen als vanzelfsprekend te gebruiken. Leer eerst hoe je zelf op de juiste manier een fles klaarmaakt en controleer daarna regelmatig of de machine nog de juiste hoeveelheden afgeeft.

Lees meer over het veilig gebruik van een babymelk machine.

Matrasbeschermers met ventilerende toplaag: voorkomt wiegendood niet

Een matrasbeschermer met ventilerende toplaag wordt soms gekocht door ouders met het idee dat die wiegendood kan helpen voorkomen, maar dit klopt niet. De ventilerende toplaag zorgt er niet voor dat baby’s die op de buik slapen gewoon kunnen doorademen. Sommige fabrikanten en winkeliers zeggen van wel, maar dat is niet terecht. Het is nooit aangetoond in (wetenschappelijk) onderzoek. VeiligheidNL adviseert: laat je baby altijd op de rug slapen, ook op een matrasbeschermer met ventilerende toplaag.

Gebruik een ventilerend matrasbeschermer alleen als je baby zijn temperatuur goed kan reguleren. Dit is om twee redenen: de ventilerende toplaag zorgt voor afkoeling van pasgeboren baby’s. En als je een kruik met heet water gebruikt, kan er heet water uit lekken. Dit water kan niet door de onderste laag van deze matrasbeschermers zakken. Dat kan brandwonden veroorzaken.

Meer weten? Lees ook: Zo slaapt je baby veilig.

Schapenvacht: niet geschikt in een wieg of ledikant

Een schapenvacht wordt soms door ouders gebruikt, omdat het zo lekker zacht en warm lijkt voor je kleintje. Maar gebruik nooit een schapenvacht (of lamsvacht) in een wieg of ledikant. Een schapenvacht is erg warm en dat verhoogt de kans op oververhitting. Bovendien kan een baby met het gezicht in de vacht komen te liggen. Combineer een schapenvacht ook nooit met een kruik. De combinatie van isolerend materiaal en extra warmte kan gevaarlijk zijn voor je baby, omdat je kleintje zijn warmte niet goed kwijt kan.

Meer weten? Lees ook: Zo zorg je dat je baby het niet te warm heeft in bed.

Slaapzak: de juiste maat is belangrijk

Zodra je baby beweeglijk wordt, is een babyslaapzak het veiligst. Een laken en deken zijn dan niet meer nodig. Kies wel een passende maat slaapzak voor je kleintje. Controleer vooral de opening bij de nek en de armsgaten. Die moeten goed aansluiten. Je baby mag niet in de slaapzak kunnen wegzakken. Kijk niet alleen naar de leeftijd op het label, maar ook altijd naar de pasvorm.

Lees meer over veilig beddengoed voor je baby.

Verwarmbare producten: let op hygiëne en snoeren

Verwarmde billendoekjes, een verwarmbaar aankleedkussen of een flessenwarmer klinken comfortabel. In de praktijk blijken ze alleen niet altijd zo handig en veilig. Sommige apparaten staan langdurig aan of er liggen snoeren die rond de verzorgingsplek van je kleintje. Dat vraagt extra aandacht. En bij producten die vocht of doekjes warm houden, moet je ook goed letten op schoonmaken en hygiëne. Warmte en vocht kunnen er namelijk voor zorgen dat vuil en bacteriën zich makkelijker ophopen.

Warmtekruikjes voor de buik: wees voorzichtig met warmte

Er bestaan producten die bedoeld zijn om de buik van je baby warm te houden, bijvoorbeeld bij darmkrampjes. Kraamverzorgenden hebben hier soms goede ervaringen mee, maar veilig gebruik blijft belangrijk. Controleer altijd de temperatuur voordat je het product bij je baby gebruikt en leg een warmtebron nooit rechtstreeks op de huid van je baby. En gebruik dit soort producten alleen onder toezicht, dus nooit bij je baby in bed.

Hoe gebruik je producten veilig?

Veel producten voor baby’s en kinderen zijn bedacht om het dagelijks leven makkelijker te maken. Maar een handig apparaat of hulpmiddel brengt soms risico’s met zich mee. Lees daarom altijd de gebruiksaanwijzing aandachtig door, controleer of een product geschikt is voor de leeftijd van je baby en kijk kritisch naar de plek en de manier waarop je het gebruikt.

Twijfel je over het gebruik van iets? Vraag dan je kraamverzorgende, verloskundige of het consultatiebureau om advies. Juist kleine aanpassingen in het gebruik kunnen een groot verschil maken als het om veiligheid gaat.

Dit artikel is gemaakt met hulp van Kenniscentrum Kraamzorg en VeiligheidNL. Meer weten? Bekijk ook de tips en adviezen van expert kraamzorg Barbara of van deskundige kinderveiligheid Mieke.