Wat zijn tepelkloven?

Tepelkloven zijn pijnlijke wondjes of scheurtjes aan je tepel, die vaak ontstaan in de eerste, tweede of derde week dat je borstvoeding geeft. Tepelkloven ontstaan meestal doordat de tepel tijdens het voeden te veel wordt belast. De meest voorkomende oorzaak is dat je baby niet goed aan de borst drinkt of onvoldoende diep aanhapt. Iedereen kan tepelkloven krijgen, maar kloofjes zijn meestal het gevolg van borstvoeding. Een gebarsten tepel is een teken dat het tepelweefsel te zwaar belast wordt. Door maatregelen te nemen kun je ergere irritaties voorkomen.

Hoe zien tepelkloven eruit?

Je tepel is schilferig of je hebt korstjes op of rond je tepel. Daarnaast is je tepel ook rood en droog, soms met meer uitgesproken roodheid aan het uiteinde. Daarnaast voelt je tepel droog, geïrriteerd, jeukend of pijnlijk.

Hoe ontstaan tepelkloven bij borstvoeding?

Tijdens het opstarten van de borstvoedingsperiode krijg je vaak te maken met meerdere pijntjes en ongemakken. Pijnlijke tepels komen niet altijd door tepelkloven. Zo ontstaat er na een paar dagen stuwing in je borsten om de melkproductie op gang te brengen of kan het toeschietreflex wat pijnlijk zijn. Als je tijdens de hele voeding last hebt van flinke pijn, dan zijn het waarschijnlijk tepelkloven.

• Je baby wordt niet goed aangelegd of hapt niet diep genoeg aan.
• Je hebt last van stuwing: je melkproductie komt op gang waardoor je borsten pijnlijk en gespannen aanvoelen.
• Een te korte tongriem bij je baby die het drinken belemmert.
• Een tepelhoedje kan soms tijdelijk helpen. Een slecht passend of verkeerd gebruikt tepelhoedje kan juist extra wrijving veroorzaken.
• Irritatie van de huid: door wrijving of een te strakke beha kan je huid geïrriteerd raken waardoor je een grotere kans op tepelkloven hebt.
• Vocht: te lang met vochtige zoogcompressen doorlopen kunnen ook tepelkloven veroorzaken.

Soms zijn tepelkloven een symptoom van een andere aandoening die spruw heet. Spruw is een schimmelinfectie in de mond en komt vaak voor bij pasgeborenen. Spruw kan pijn aan de tepels veroorzaken en bestaande tepelkloven pijnlijker maken.

Wat te doen tegen tepelkloven?

Als je tepelkloven hebt opgelopen, ben je er het liefst zo snel mogelijk van af. Het kan je plezier in borstvoeding laten afnemen en stress veroorzaken. Tenzij er een infectie optreedt, kunnen tepelkloven meestal gemakkelijk thuis worden behandeld.

• Leg je baby regelmatig aan en wacht liever niet tot hij erg honger heeft. Wanneer je baby minder hongerig is zal hij wat minder hard of onrustig aan je tepel zuigen.
• Probeer ontspannen te blijven ondanks de pijn. Je baby voelt het direct als je gespannen bent en dat bemoeilijkt het aanleggen.
• Gebruik een koude doek of washand om je tepel te verdoven zodat het aanleggen minder pijnlijk is.
• Probeer tijdens het voeden je houding steeds iets te veranderen, waardoor je baby uit het minst pijnlijke deel van je tepel kan drinken.
• Smeer na het voeden je tepel in met een druppeltje moedermelk (doe dit niet met spruw) en laat het drogen aan de lucht.
• Gebruik na de voeding gel-pads uit de koelkast. De kou kan de pijn verlichten en prettig aanvoelen.
• Smeer na elke voeding een zalf met lanoline op je tepels nadat ze droog zijn. De zalf kan de huid beschermen en het herstel ondersteunen.
• Als aanleggen te pijnlijk is, kun je tijdelijk kolven om je melkproductie op peil te houden. Vraag hierbij zo nodig advies aan een lactatiekundige.
• Genezen de kloofjes niet? Schakel dan de hulp van een lactatiekundige in.

Hoe duurt het tot tepelkloven genezen?

De duur van de genezing varieert. Het kan een paar dagen tot een paar weken duren voordat tepelkloven genezen zijn. De pijn kan eerder verminderen. Oppervlakkige en recente pijn kan binnen enkele uren of dagen verdwijnen. Langdurige en diepe wonden kunnen 2 tot 3 weken nodig hebben om volledig te genezen, zelfs nadat de oorzaak van de pijn is weggenomen.

Als de tepelkloven te pijnlijk worden en borstvoeding lastig wordt

Soms kan de pijn je teveel worden. Als je tegen elke voeding op gaat zien en er zo gespannen van wordt dat je je er niet meer prettig bij voelt, dan is stoppen met borstvoeding een optie. Neem deze beslissing weloverwogen en niet te snel. Je kunt ook tijdelijk stoppen met borstvoeding, maar nog wel blijven kolven. Je kunt beide borsten afwisselen en steeds kiezen voor de minst pijnlijke borst. Zo blijft je melkproductie op peil en kan je je baby voeden met een flesje moedermelk. Als de tepelkloven genezen zijn kun je rustig weer beginnen met het geven van borstvoeding. Bespreek dit altijd eerst met een lactatiekundige, kraamverzorgende of verloskundige. Vaak kan de oorzaak van de pijn worden opgelost waardoor je toch prettig kunt blijven voeden.

Borstontsteking

Als de symptomen onbehandeld blijven, kunnen tepelkloven leiden tot ernstiger complicaties, zoals borstontstekingen of infecties. Dit kan leiden tot abcessen, waarvoor antibiotica en soms een drainage nodig zijn. De borstontsteking leidt tot borstpijn, zwelling, warmte en roodheid. Je kunt ook koorts en koude rillingen krijgen. Vaak begint een borstontsteking met een verstopt melkkanaaltje. Dit herken je aan een pijnlijke, gezwollen harde plek in je borst. Op de plek van de verstopping kan je huid wat rood zijn, maar niet zo rood als bij een borstontsteking het geval is.