RS-virus bij je baby: symptomen en behandeling

RS-virus bij je baby: symptomen en behandeling

Het RS-virus (Respiratoir Syncytiaal virus / RSV) is verwant aan het griepvirus en lijkt erg op een verkoudheid. Vooral baby’s en jonge kinderen kunnen er veel last van hebben. Het is het meest voorkomende verkoudheidsvirus bij jonge kinderen. Bijna alle kinderen raken ermee besmet voordat ze twee jaar zijn. Het RS-virus veroorzaakt een infectie in de luchtwegen, waardoor je baby het benauwd krijgt. Bij erge benauwdheid kan het zijn dat je baby moet worden opgenomen in het ziekenhuis. 

Het duurt gemiddeld tien dagen voordat hij weer beter is. Dit hangt af van de ernst van de ziekte. Het RS-virus is seizoensgebonden en is vooral in de wintermaanden actief. Het komt doorgaans voor van oktober tot maart.

Hoe wordt je baby besmet met het RS-virus?

Het RS-virus is erg besmettelijk. Het wordt overgebracht door kleine druppeltjes in de lucht of via lichamelijk contact. Je kunt een ander besmetten door te niezen of hoesten. Ook via de handen wordt het RS-virus makkelijk overgedragen. Doordat het RS-virus urenlang kan overleven op voorwerpen (speelgoed, leuningen, zakdoek) kan het ook hierdoor worden overgedragen. Factoren die het risico op besmetting met het RS-virus verhogen zijn de geboortemaand van de baby (september-februari), de aanwezigheid van oudere broertjes of zusjes die naar de crèche of naar school gaan en een erfelijke aanleg voor astma, eczeem en/of hooikoorts.De piek van een ernstige infectie met het RS-virus ligt op twee maanden. Daarna neemt het risico snel af. 

Wat zijn de symptomen van het RS-virus bij je baby?

Het RS-virus veroorzaakt bij de meeste gezonde kinderen en volwassenen klachten die lijken op een gewone verkoudheid, met een loopneus, verstopte neus en soms lichte koorts. Voor kinderen onder de twee jaar, en met name baby’s jonger dan zes maanden, kan een infectie met het RS-virus gevaarlijk zijn. Bij hen kunnen ook de kleine luchtwegen in de longen gaan ontsteken. Dit heet bronchiolitis. Hierdoor zwellen de slijmvliezen op en wordt er veel slijm geproduceerd. De klachten verergeren tot veel hoesten, benauwdheid en piepende ademhaling. Bronchiolitis kan door verschillende virussen worden veroorzaakt, maar bij kinderen meestal door het RS-virus.

Heeft je baby het erg benauwd, dan zal hij zijn neusvleugels wijd sperren. Dit heet neusvleugelen. Vaak gaat dit gepaard met slecht eten en drinken. Soms ademt je kind piepend of zagend. Bij inademen trekt de huid tussen de ribben naar binnen. In de meeste gevallen heeft hij verhoging (< 38°C), maar geen hoge koorts. Bij deze symptomen waarschuw je altijd de huisarts.

Ga ook onmiddellijk naar de huisarts als je deze symptomen ziet:

  • Je kind stopt soms opeens een paar seconden met ademen.
  • Sufheid: je kind lijkt slaperig en is moeilijk te wekken.
  • Je kind eet of drinkt helemaal niet meer.
  • Cyanose: bleke of blauwige kleur van de lippen en nageltjes.

Je kunt gratis 'RS virus en longontsteking bij jonge kinderen' downloaden in de webwinkel van het Longfonds.

Hoe wordt je baby behandeld bij het RS-virus?

Er is geen specifieke behandeling tegen het RS-virus. Gelukkig verloopt het virus meestal mild, ook bij de meeste baby's. Het is wel belangrijk dat je je baby goed in de gaten blijft houden. Je kunt het RS-virus alleen bestrijden door je baby goed te laten uitzieken. Het gaat in de meeste gevallen vanzelf weer over. Als je baby het erg benauwd heeft, zal de huisarts je neusdruppels en/of inhalatiemiddelen voorschrijven. Als je baby bijna geen lucht meer krijgt, slecht drinkt en daardoor tekenen van uitdroging vertoont, dan wordt hij opgenomen in het ziekenhuis. 

Ziekenhuisopname bij RS-virus

In ernstige gevallen, als je kind door de benauwdheid te weinig kan drinken of te weinig zuurstof in het bloed kan opnemen, leidt dit tot ziekenhuisopname. Extra risico lopen baby's die te vroeg geboren zijn (<37 weken zwangerschap) of baby's jonger dan 6 weken. Heeft je baby een ziekte, zoals een ernstige aangeboren hartafwijking, chronische longziekte of afweerstoornis? Houd hem dan heel goed in de gaten als hij verkouden is.

  • Behandeling in het ziekenhuis
    Een baby met een ernstige vorm van het RS-virus moet gemiddeld een week in het ziekenhuis blijven. Dat is best schrikken voor zowel jou als je baby, vooral als de ziekenhuisopname erg plotseling is. 
  • Uitdroging voorkomen
    Baby’s die door het RS-virus slechter zijn gaan drinken, krijgen meestal een maagsonde. Dit is een slangetje dat via de neus rechtstreeks naar de maag loopt. Zo krijgen ze voldoende vocht en voedingsstoffen binnen. Vocht toedienen kan eventueel ook via een infuus.
  • Zuurstof toedienen
    Om ervoor te zorgen dat je baby beter kan ademhalen, krijgt hij medicijnen. Deze worden vaak in de vorm van een spray toegediend. Deze spray laat de slijmvliezen slinken en lost het slijm op. Hierdoor gaan de luchtwegen weer open. Dit sprayen wordt vernevelen genoemd. Soms is vernevelen alleen niet genoeg. Dan kan het zijn dat je baby enige tijd extra zuurstof nodig heeft. Dit wordt gemeten middels het zuurstofgehalte in het bloed. Als dit te laag is, krijgt je baby extra zuurstof toegediend met een zuurstofbrilletje. In de ergste gevallen moet je baby worden beademend. Dat komt gelukkig heel weinig voor.
  • Met je baby in het ziekenhuis
    In het ziekenhuis komt er veel op jou en je baby af. Probeer zo rustig mogelijk te blijven en blijf tegen je baby praten. Jouw stem geeft hem vertrouwen. Blijf je baby lekker knuffelen, borstvoeding geven en zorg dat hij zijn vertrouwde spulletjes om zich heen heeft (zoals een knuffel of pyjama).
  • Weer naar huis
    Een ziekenhuisopname heeft impact op je baby. Het kan goed mogelijk zijn dat je baby na de ziekenhuisopname nog een tijd onrustig slaapt en aanhankelijk is. Geef hem extra veel liefde en aandacht. Het gaat weer over.

Wat zijn de gevolgen van het RS-virus bij je baby?

Het kan zijn dat je baby nog enige tijd last heeft van de besmetting met RS. Baby's die een ernstige infectie door het RS-virus hebben gehad, zijn vaak sneller verkouden of snotterig dan anderen. Tijdens deze verkoudheden komt het piepen of rochelen bij het ademen soms weer een beetje terug. Krijgt je baby het weer benauwd? Dan kan het zijn dat het RS-virus terug is. Neem dan contact op met je huisarts. Het feit dat je baby na het RS-virus nog wat kortademig is, betekent overigens niet dat hij astma heeft. Deze kortademigheid is alleen een gevolg van het virus. Meestal verdwijnen deze verschijnselen vanzelf, wanneer hij ouder en sterker wordt.

Preventie: hoe voorkom je het RS-virus bij je baby?

Het is moeilijk om te voorkomen dat je baby het RS-virus krijgt. Houd je baby zo veel mogelijk uit de buurt van verkouden mensen. Raak hem alleen aan met goed gewassen handen. Rook niet in de buurt van je baby. Als je baby eerder is besmet met het RS-virus, is het niet zo dat hij er immuun voor is. Het kan dus zijn dat de ziekte terugkomt. Hoe ouder en sterker hij is, hoe beter zijn lichaam het RS-virus kan bestrijden. Een tweede ziekenhuisopname komt dan ook niet zo vaak voor. 

Wie behoort tot de risicogroep voor het krijgen van het RS-virus?

Gezonde en ‘op tijd geboren’ (zwangerschapsduur > 37 weken) baby's lopen het minste risico op ernstige infectie met het RS-virus. Slechts 1% van deze kinderen belandt met een RS-infectie in het ziekenhuis.Tot de risicogroep behoren o.a. zeer jonge kinderen met chronische long- of hartaandoeningen, afweerstoornissen en zeer premature kinderen of kinderen met syndroom van Down. Vooral jonge baby's zijn vatbaar voor het virus. Dit komt omdat de longen van baby’s nog niet helemaal volgroeid zijn. Hierdoor zijn de luchtwegen erg gevoelig voor infecties. Omdat de luchtwegen van een baby nog erg smal en klein zijn, krijgt hij het bovendien al snel benauwd als zijn slijmvliezen opzetten en er slijm in zijn longblaasjes komt. Vaak hebben kleintjes ook nog niet voldoende kracht om het slijm op te hoesten. Bij deze kinderen is het dus zaak om extra voorzichtig te zijn.

Volwassenen en oudere kinderen worden niet echt ziek van het RS-virus. Ze krijgen hooguit een stevige verkoudheid. Maar vaak zijn zij wel degenen die de ziekte verspreiden en kleine kinderen besmetten. Het is dus verstandig om oudere kinderen en volwassenen met een verkoudheid bij je baby uit de buurt te houden.

Is er een medicijn tegen het RS-virus?

Er is geen medicijn tegen het RS-virus. Meestal is een behandeling niet nodig en verdwijnen de klachten na een paar dagen. In het ziekenhuis kunnen alleen de gevolgen van een RS-infectie worden behandeld. Zoals zuurstoftekort bestrijden en ontstekingen aan de luchtwegen onderdrukken met antibiotica. 

Kinderen die onder de risicogroep vallen, krijgen in het seizoen dat het RS-virus actief is, een soort vaccin aangeboden. Het heet passieve immunisatie. Dit beschermt niet tegen infectie met het virus, maar wel enigszins tegen ziekenhuisopname. Risicokinderen krijgen dit elke maand van oktober tot maart.

RS-virus: wat gebeurt er in je longen?

Video: Longfonds

Voor meer informatie over RS-virus bij baby's en jonge kinderen: kijk op Longfonds.nl