Toxoplasmose

Toxoplasmose is een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door een parasiet met de naam toxoplasma gondii, een microscopisch klein diertje dat slechts uit één cel bestaat. Ongeveer de helft van de Nederlandse bevolking loopt tijdens zijn leven een toxoplasma-infectie op. In de meeste gevallen merk je weinig van de ziekte, die voor het overgrote deel van de mensen dan ook vrij onschadelijk is. Je houdt er geen blijvende schade aan over en het gaat vaak vanzelf weer over.

Toch is het belangrijk dat er aandacht aan wordt besteed. Toxoplasmose is namelijk voor één specifieke bevolkingsgroep wel erg gevaarlijk: alle zwangere vrouwen en hun ongeboren baby's. Vooral als je zwanger bent of als je zwanger wilt worden, is het erg belangrijk dat je weet wat toxoplasmose is en hoe je het kunt voorkomen.

Hoe loop ik toxoplasmose op?

Toxoplasmose wordt meestal van dieren op mensen overgebracht. Varkens, schapen en koeien kunnen door de parasiet zijn besmet zonder dat dit duidelijk is te zien. De parasieten bevinden zich in het vlees. Wanneer je vlees van besmette dieren eet dat nog rauw is of onvoldoende gekookt, kun je door de parasiet worden besmet. Je kunt de ziekte ook oplopen als je in aanraking komt met de ontlasting van katten. Het is bekend dat vooral in de ontlasting van nog jonge katten relatief veel eitjes van de parasiet aanwezig zijn. Deze eitjes doen er enkele dagen over om te rijpen. Wanneer de kattenbak elke dag wordt verschoond, is er weinig kans om de ziekte op deze manier op te lopen. Vergeet echter niet dat je ook in de tuin of op straat in aanraking kunt komen met kattenontlasting van katten.

Symptomen toxoplasmose

Wanneer je bent geïnfecteerd door de parasiet, zul je bijna geen of alleen vage klachten hebben. De klachten die meestal worden genoemd, zijn:

  • vermoeidheid;
  • langdurige lusteloosheid;
  • opgezwollen klieren;
  • lichte koorts;
  • huiduitslag.

Geen duidelijke symptomen dus die direct wijzen op toxoplasmose. Wanneer je meerdere van de bovenstaande klachten in combinatie hebt, laat je dan door je huisarts controleren.

Herstel en gevolgen

Normaal gesproken duurt de ziekte enkele weken tot maanden. Omdat de klachten zo vaag zijn, merk je tijdens deze periode niet veel. Het kan zelfs zijn dat je het helemaal niet merkt. Ben je eenmaal besmet geraakt, dan ben je de rest van je leven immuun voor de parasiet. Wanneer je tijdens je zwangerschap wordt geïnfecteerd door de parasiet, bestaat er 40% kans dat ook je kind besmet raakt. Hierdoor kan je baby afwijkingen krijgen aan zijn zenuwstelsel of zijn oogjes. Als je baby vanwege de ziekte met deze afwijkingen wordt geboren, spreken de artsen van een congenitale - of ook wel aangeboren - toxoplasmose.

Hoe ernstig de afwijkingen zijn die je baby kunt krijgen, hangt af van het tijdstip in de zwangerschap waarop je de ziekte krijgt. Later in de zwangerschap (dus wanneer je baby zich al ver heeft ontwikkeld) zullen de afwijkingen minder ernstig zijn dan wanneer je al aan het begin van de zwangerschap besmet raakt. Als je de toxoplasmose infectie al vroeg in de zwangerschap oploopt, kan dit leiden tot een miskraam. Wanneer je het later krijgt, kan het zijn dat de besmetting van je baby bij zijn geboorte niet eens zichtbaar is. Wel kan je kind op latere leeftijd oogklachten ontwikkelen die veroorzaakt worden door de besmetting voor zijn geboorte.

Tips en adviezen

Als je zwanger bent, is het belangrijk dat je probeert te voorkomen dat je besmet raakt door de parasiet die toxoplasmose veroorzaakt. Als je deze adviezen opvolgt, is de kans dat je toxoplasmose krijgt tot een minimum beperkt:

  • eet tijdens je zwangerschap geen rauw of halfrauw vlees, zoals filet americain of tartaar. Bak of kook al het overige vlees goed. Goed gebraden of gestoofd vlees is niet gevaarlijk voor je, al het 'rode' vlees wel;
  • was de groenten die je eet grondig om alle eventuele parasieten en eitjes te verwijderen;
  • draag handschoenen wanneer je in de tuin werkt of planten verpot;
  • kom niet aan de kattenbak, deze kun je tijdens je zwangerschap het beste door een ander laten verschonen.

Immuniteit en medicatie

Je krijgt alleen medicijnen tegen toxoplasmose als je de ziekte oploopt wanneer je zwanger bent. Dit omdat de ziekte alleen dan echt gevaarlijk is. Als je tijdens je zwangerschap al immuun bent voor toxoplasmose (wanneer je het al een keer eerder hebt gehad) zijn medicijnen helemaal niet nodig. Helaas weet je in de meeste gevallen niet of je al immuun bent. omdat je zo weinig van de ziekte merkt. Alleen als je een bloedonderzoek laat doen, kom je te weten of je immuun bent of niet. In het overgrote deel van de gevallen is het voldoende dat je de adviezen opvolgt die aangeven hoe je de ziekte kunt voorkomen. Er bestaat helaas geen vaccinatie.

Er bestaan wel methoden om je baby te behandelen, wanneer je denkt dat hij tijdens de zwangerschap besmet is geraakt. Welke behandeling hij krijgt, hangt af van de ernst van de besmetting en van de specifieke afwijking(en). Daarbij is het ook belangrijk hoe snel de infectie wordt ontdekt.

Reacties (1)

afbeelding van Rosita_1984
8 februari 2016
Ik heb een vraag ik heb een kleine woonkamer
En ik heb een hond en een kat en de kattenvpbak staat in de woonkamer loop
Ik nu ook een risico op toxoplasmose ????