Van alle kinderen wordt 7 tot 8% voor de 37^e zwangerschapsweek geboren. Bij deze kinderen spreken we van prematuur. Bij een zwangerschap van minder dan 32 weken noemen we dit ernstige vroeggeboorte, maar gelukkig komt dit nóg minder voor. Bekende oorzaken zijn een meerlingzwangerschap, afwijkingen bij moeder en/of kind of plotselinge ernstige ziekte/koorts. Bij zwangerschappen die kunstmatig tot stand zijn gekomen – IVF, ICSI – is er ook een hoger percentage vroeggeboortes. Je baby kan in elk geval niet te vroeg worden geboren doordat je teveel hebt getild of de trap op bent gelopen of door te vrijen.

Gemiddeld worden er in Nederland ca. 2.000 baby’s per jaar geboren voor de 32^e zwangerschapsweek of met een geboortegewicht van minder dan 1500 gram. Dit aantal is gestaag toegenomen de afgelopen jaren o.m door de hogere leeftijd waarop moeders hun eerste kind krijgen. Op oudere leeftijd nemen de kansen op zwangerschapshypertensie (hoge bloeddruk) en pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging) toe, en daarmee dus de kans op een vroeggeboorte, al dan niet ingeleid. Bovendien neemt na het 30e levensjaar je vruchtbaarheid af, waardoor vrouwen meer hun toevlucht zoeken in kunstmatige behandelingen. Niet alleen vergroot dat de kans op een vroeggeboorte, het resulteert ook vaker in een meerlingzwangerschap.

Oorzaken bij de moeder

• Infectie (bijvoorbeeld vanuit de vagina)
• koorts
• Extreem hoge bloeddruk
• Te vroeg gebroken vliezen
• Vroege weeënactiviteit
• Bloedverlies
• Niet (meer) goed functionerende placenta
• Overgewicht
• Roken

Oorzaken bij de baby

• Groeivertraging
• Afwijking

65% van de vroeggeboorten is spontaan. Dreigt je baby eerder te komen, dan wordt gekeken naar de duur van je zwangerschap, de conditie van moeder en kind en de mate van ontsluiting. Indien mogelijk krijg je weeënremmers en/of antibiotica om de bevalling uit te stellen. Ook kun je corticosteroïden - bijnierschorshormonen -  toegediend krijgen; deze zorgen bij je baby voor een snellere rijping van longen en andere organen. Bij een ontsluiting van 5 cm. is de geboorte doorgaans niet meer tegen te houden. Kunstmatig opwekken van de geboorte is natuurlijk alleen mogelijk als er overlevingskansen zijn voor je kleine. Dit zal zo lang mogelijk worden uitgesteld, zoals je begrijpt. In gevallen waarbij de moeder zelf gevaar loopt wanneer de zwangerschap langer blijft bestaan, bijvoorbeeld bij ernstige met een keizersnee.
De aanwezige artsen zien na de geboorte direct hoe je baby het maakt; is je kind gezond of is de situatie zorgwekkend? In de meeste gevallen is het nodig dat je kind de couveuse ingaat.

Kenmerken van een premature baby
• Het eerste dat opvalt, is natuurlijk hoe klein je baby wel niet is. Dat hangt natuurlijk af van de zwangerschapsduur en de groei van je kleine in de buik. Het hoofd ziet er daarentegen groot uit vergeleken met het lijfje.
• De huid is doorzichtig, onderliggende bloedvaten, spieren en vooral ribben zijn duidelijk zichtbaar. De huidskleur varieert al naargelang de toestand van je baby (roze, blauw, grauw, geel). Opvallend bij extreem vroeggeborenen is het laagje fijn donshaar (lanugo), vooral op de schouders, rugje en armpjes.
• Vroeggeboren baby’s zien er slap uit. Dit komt doordat de spieren en zenuwen nog niet zijn volgroeid. Ook maken ze vaak ongecontroleerde, schokkende bewegingen, ‘fladderen’ genaamd.
• De geslachtsorganen zijn gevormd, maar nog in ontwikkeling; bij jongetjes zijn de teelballetjes vaak nog niet ingedaald en bij meisjes bedekken de buitenste schaamlippen nog niet de binnenste. Ook de ontwikkeling van de borstjes (tepel en tepelhof) zijn nog niet voltooid.
• Een prematuurtje heeft wel degelijk een zuigreflex, het is belangrijk om dit met een speentje te stimuleren. Echt drinken gaat namelijk pas vanaf 32 weken (zwangerschap).