Babykwaaltjes

Koorts

Een normale lichaamstemperatuur schommelt tussen de 36,5 en 37,5 graden Celsius. Bij een temperatuur daarboven, tot 38°C, spreken we van verhoging. Geeft de thermometer meer dan 38°C aan, dan heeft je baby koorts. Koorts is op zichzelf geen ziekte, maar een stijging van de lichaamstemperatuur geeft wel aan dat er ergens in het lichaam iets mis is. Meestal gaat het dan om een infectie, die je baby kan oplopen wanneer er bacteriën of een virus in het spel zijn.

Het lichaam zal zich tegen deze indringers verzetten door zijn temperatuur te verhogen. Koorts is dan ook een natuurlijke afweerreactie van het lichaam tegen ziekteverwekkers. Een hogere temperatuur activeert namelijk allerlei afweermechanismen van het lichaam. Bovendien kunnen de ziekteverwekkers zelf over het algemeen juist erg slecht tegen deze hogere temperatuur: de meeste bacteriën zullen sterven. Zodra de vijandelijke cellen zijn gedood door het afweersysteem van het lichaam, verdwijnt de koorts bij je baby vaak vanzelf.

Temperatuur opnemen
Als je denkt dat je baby koorts heeft, neem dan altijd zijn temperatuur op met een koortsthermometer. Handig is een oorthermometer, die al na een paar seconden de lichaamstemperatuur van je kind weergeeft. Lekker snel en erg makkelijk. Natuurlijk kun je de temperatuur ook meten met behulp van een normale koortsthermometer. Je krijgt het meest betrouwbare resultaat, wanneer je de thermometer ongeveer één cm in de anus steekt en vervolgens één minuut wacht voordat je de temperatuur afleest.

Natuurlijk kun je de temperatuur van je kind ook onder zijn tong of onder zijn oksel meten, deze metingen zijn minder betrouwbaar. Om toch een indicatie te krijgen van de temperatuur, meet je op deze plaatsen bovendien langer achter elkaar. Drie minuten wachten is meestal genoeg. Let op: als je de temperatuur van je kind onder zijn tong meet, bestaat het gevaar dat het de thermometer kapot bijt.

Drinken bij koorts
Wanneer je baby koorts heeft, is het erg belangrijk om ervoor te zorgen dat hij genoeg drinkt. Omdat de lichaamstemperatuur hoger ligt dan normaal, zal het tijdens een koortsaanval meer vocht verliezen. Je zult merken dat je baby zweet en klammer aanvoelt dan anders. Probeer vaker kleine beetjes drinken (vaker aanleggen of minder uit de fles geven) daarmee voorkom je dat je baby uitdroogt. Wanneer je baby hoge koorts heeft (39°C of hoger) moet je ervoor zorgen dat hij voor elke kilo die hij weegt, minstens 50 ml. per dag drinkt.

Het gevaar van uitdroging bij koorts is nog groter, wanneer je baby naast koorts ook last heeft van diarree of overgeven. Daardoor neemt het vochtverlies namelijk nog eens extra toe. Je kunt hem dan een vloeistof toedienen die speciaal is ontwikkeld om uitdroging te voorkomen. Deze vloeistof heet orale rehydratievloeistof (ORS) en is verkrijgbaar bij de apotheek. Het drankje zorgt ervoor dat het vocht- en het zoutgehalte van het lichaam van je kind worden aangevuld. Neem in deze gevallen in ieder geval altijd contact op met je huisarts. Je kunt gemakkelijk zelf controleren of je kind lijdt aan uitdrogingsverschijnselen. Wanneer je de huid van je baby op een armpje of beentje of in een huidplooi oppakt en weer loslaat, hoort die meteen terug te glijden in de oorspronkelijke positie. Als dat niet zo is, is je kind ernstig uitgedroogd en breng je hem zo snel mogelijk naar de eerste hulp van een ziekenhuis.
 
Kleding en beddengoed
Vaak denken ouders dat het goed is om een kind met koorts zo warm mogelijk in te pakken met extra kleertjes en een dikke laag dekentjes. Toch is dat niet zo: tijdens de koortsaanval heeft je kind last van overtollige lichaamswarmte, die hij kwijt hoort te kunnen raken. Daarom is het beter om je kind luchtige kleding aan te trekken en onder een lakentje te leggen. Zo voorkom je dat hij last krijgt van warmtestuwing. Probeer wel te voorkomen dat je kind te veel afkoelt. Dat gevaar bestaat vooral wanneer het veel zweet.

Huisarts raadplegen
Veel ouders vragen zich af wanneer ze precies contact op moeten nemen met de huisarts als hun baby koorts heeft. Voor koorts geldt, net als voor alle andere ziekteverschijnselen, dat de ouders dat zelf het beste kunnen beoordelen. Immers, zij kennen hun kind beter dan wie dan ook. Zij zien dan ook vaak het eerst dat er iets ernstigs aan de hand is. In geval van twijfel is het altijd verstandig om toch even te bellen.

Er is een aantal aanwijzingen dat erop duidt dat je kind er ernstig aan toe is. Over het algemeen kun je stellen dat hoge koorts gevaarlijker is naarmate de baby jonger is. Wanneer de temperatuur van een pasgeboren baby boven de 38°C stijgt, kun je het beste contact opnemen met je huisarts. Verder geldt dat de toestand van je kind gevaarlijker wordt, wanneer er naast koorts nog andere ziekteverschijnselen optreden:

  • Bij braken en diarree, raadpleeg je in ieder geval je huisarts.
  • Als je baby slap en lusteloos is, niet reageert tijdens de koortsaanvallen en geen behoefte heeft aan drinken, kun je beter je huisarts om advies vragen.
  • Stuipen en huiduitslag vormen eveneens redenen voor alarm.

Wanneer je baby naast de koorts echter alleen maar last heeft van een verkoudheid (met helder, waterig snot) en verder nog normaal drinkt en helder reageert, is er waarschijnlijk niet zo veel aan de hand.

Stuipen of koortsconvulsies
Sommige kinderen krijgen bij hoge koorts last van stuipen of koortsconvulsies. Dit lijkt lijkt op een epileptische aanval. De spieren verkrampen en trekken onregelmatig samen. Bovendien reageert je kind niet meer op prikkels uit zijn omgeving en lijkt het bewusteloos te zijn. Deze stuipen worden veroorzaakt door een plotselinge storing in de elektrische functie van de hersenen. Stuipen komen het meest voor bij kinderen tussen de zes maanden en vijf jaar. Uit onderzoek is gebleken dat ongeveer 4% van alle kinderen in Nederland tenminste één keer last heeft van stuipen tijdens een koortsaanval. Als je kind eenmaal stuipen heeft gehad tijdens een koortsaanval, bestaat de kans dat dit zich dit een volgende keer herhaalt. De kans daarop is het grootst op een leeftijd tussen 12 en 24 maanden. Wanneer koortsstuipen of epilepsie in de familie zitten, is de kans op herhaling nog groter.

Hoewel de meeste ouders vreselijk schrikken wanneer hun kind last heeft van stuipen, wijzen stuipen lang niet altijd op gevaar. Alleen bij kinderen jonger dan zes maanden zijn koortsstuipen bijna nooit onschuldig. In die gevallen geven de stuipen aan dat je kind ernstig ziek is en neem je altijd contact op met je huisarts. Wanneer een kind dat ouder is dan zes maanden stuipen krijgt tijdens een koortsaanval, is dit in de meeste gevallen geen aanwijzing voor een ernstige ziekte.

Hersenvliesontsteking
Slechts bij 1 tot 4% van de kinderen met koortsstuipen wordt uiteindelijk hersenvliesontsteking (ook wel meningitis) vastgesteld. Dit is een erg gevaarlijke ziekte die kan leiden tot hersenbeschadiging, waardoor je kind geestelijk of lichamelijk gehandicapt kan raken of zelfs kan overlijden. Naast hoge koorts en stuipen vertoont je kind in die gevallen meestal nog een aantal andere verschijnselen.

  • Een kind met hersenvliesontsteking heeft, behalve koorts, ook een stijve nek, waardoor het zijn kin niet meer op zijn borst kan leggen. Dit geldt echter alleen voor oudere kinderen!
  • Baby's hebben zogenoemde luierpijn. Door het optillen van de beentjes komt er druk op het hersenvlies, waardoor ze pijn hebben en huilen.
  • Verder willen ze liever niet aangeraakt worden.
  • Ook als je kind jammerend huilt, kan dit een symptoom zijn dat het zich niet lekker voelt.
  • De fontanel is vaak opgezet, het kind is overgevoelig voor licht en moet soms overgeven. Ook kan het kleine, paarsrode vlekjes op zijn huid hebben, die worden veroorzaakt door bloedinkjes en kunnen samengroeien tot grotere vlekken.

Als je kind deze verschijnselen vertoont, waarschuw je onmiddellijk een arts.

Medicijnen tegen koorts
Er is een grote hoeveelheid koortswerende middelen op de markt, die vaak zonder recept verkrijgbaar zijn. Toch is het altijd verstandig, zeker bij jonge kinderen, om niet zelf te gaan dokteren. In plaats daarvan kun je beter bij je huisarts informeren of deze middelen wel geschikt zijn. Jonge kinderen mogen in ieder geval nooit een pijnstiller krijgen die acetylsalicylzuur bevat. Dit zuur zit onder meer in aspirine, Aspro en Ascal. Bij jonge kinderen kan dit zuur lijden tot een ernstige aandoening, die kan resulteren in een coma.
 

Trefwoorden

  • babykwaaltjes
  • koorts
Reacties ( 6 )
afbeelding van Lizs
20 januari 2014

ORS kopen en toedienen is niet nodig indien je borstvoeding geeft.
borstvoeding s de beste ORS die er bestaat.

En wat al gezegd is; niet de koorts gaan proberen te temperen met middeltjes. Zo ontregel je een belangrijke functie van het lichaam.
En altijd (!) afgaan of je moedergevoel.
afbeelding van jean-459155
08 januari 2014

ik heb een dochter van 4,5 maand en heeft sterk wisselende temp. ook ziet ze met enige regelmaat blauw wat is dit!
afbeelding van noel-260721
06 november 2013

Onze kleine meid is met 39.8 graden koorts opgenomen in het ziekenhuis. Bij ontdekken van koorts naar huisarts gegaan en door verwezen naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis werd aangegeven dat baby's jonger dan 2 maanden standaard worden opgenomen, omdat een baby dan echt nog geen koorts mag hebben. En dus eigenlijk een signaal is dat er echt iets mis is. Uiteindelijk heeft ze 10 dagen in het ziekenhuis gelegen. Niet twijfelen en naar huisarts gaan!
afbeelding van MiaMe
05 maart 2013

Koorts is goed - het betekent dat het immuunsysteem zijn werk doet! Dus vooral niet onderdrukken met paracetamol oid. Je kunt je kindje ondersteunen door met een koud washandje de enkels, polsen, en voorhoofd af en toe af te deppen. Lekker veel laten slapen en het lichaam zijn werk laten doen. Het onderdrukken van koorts kan namelijk ervoor zorgen dat er vervelende aandoeningen ontwikkelen zoals astma.

Bij hoge koorts (+40graden) of koorts na vaccinatie wel altijd een dokter inschakelen!
afbeelding van Moedervan3meiden
02 januari 2013

Mijn dochter van 6 maanden heeft af en toe een onder temperatuur van 35,3 graden. Maakt kennelijk ook niet uit volgens kinderarts mits het niet langer duurt dan 3 dagen
afbeelding van lind-704183
02 januari 2013

Een baby onder de 3 maanden met koorts, MOET altijd beoordeeld worden door een huisarts!