Gezin & Wetgeving

Naamgeving

Keuzes, keuzes: alsof het kiezen van een voornaam voor je baby niet al moeilijk genoeg is, mag je sinds 1 januari 1998 ook zelf bepalen welke achternaam je kind krijgt! Toch gelden in beide gevallen - zowel bij het kiezen van een voor- als een achternaam - nog wel een aantal wettelijke regels. Welke dat zijn en hoe ze precies in elkaar zitten, lees je in het volgende artikel.

Mag ik zelf kiezen welke achternaam mijn kind krijgt?
Ja, sinds 1 januari 1998 biedt de wet de mogelijkheid om zelf de achternaam van je baby te kiezen. Je mag kiezen of je kind jouw achternaam krijgt of die van je partner. Dit geldt echter alleen voor je eerste kind met deze partner: de keuze die je voor je eerste kind maakt, geldt ook voor alle volgende kinderen in het gezin.

De overheid heeft deze regel ingesteld om ervoor te zorgen dat binnen het gezin een eenheid van achternamen blijft bestaan, wat niet alleen handig is op administratief gebied, maar ook een emotionele waarde heeft. Het is namelijk gebleken dat vooral kinderen het erg belangrijk vinden om dezelfde achternaam te hebben als hun broertjes en zusjes.
 
Hoe werkt het als je bent getrouwd?
Als je bent getrouwd, mag je samen met je partner bepalen welke achternaam jullie eerste kind krijgt. Daarbij mag je kiezen tussen je eigen achternaam en die van je partner. Als je deze keuze officieel wilt maken, moet je met je partner naar de Burgerlijke Stand om de achternaam van je baby vast te stellen.
Je moet daarvoor echt allebei persoonlijk aanwezig zijn. Daarom kun je dit het beste alvast tijdens de zwangerschap doen. Immers, het is vaak te zwaar of te lastig voor een kersverse moeder om na de bevalling, op het moment van aangifte, naar de Burgerlijke Stand te gaan.

Wanneer je niet vóór of bij de aangifte van de geboorte samen officieel verklaart welke achternaam je kind krijgt, krijgt het de achternaam van zijn vader. Je hoeft dus niet in alle gevallen samen naar de Burgerlijke Stand.

Immers, als je toch al voor de naam van de vader kiest en je het niet belangrijk vindt om dat officieel vast te leggen, kan de vader zonder bezwaar alleen aangifte doen. Je kind krijgt dan automatisch zijn naam.

Mag ik ook kiezen als ik niet ben getrouwd?
Als je niet bent getrouwd, mag je ook kiezen of het kind jouw achternaam krijgt of die van je partner. Je legt deze keuze vast op het moment van erkenning, dus wanneer de vader van de baby officieel aangeeft dat hij het kind als het zijne erkent.

Wanneer je kiest voor de achternaam van de vader, moet je hierover samen een verklaring afleggen voor de Burgerlijke Stand. Als je deze verklaring niet aflegt, krijgt je baby automatisch de achternaam van zijn moeder. De vader kan het kind al voor de geboorte erkennen en dus kun je, ook als je niet bent getrouwd, ook al voor de geboorte van je baby bepalen welke achternaam hij krijgt.

Hoe werkt het als je een alleenstaande ouder bent?
Het kan ook zijn dat je er alleen voor staat, wanneer je een baby krijgt. Deze situatie doet zich bijvoorbeeld voor wanneer je een ongetrouwde moeder bent en de vader je kind niet erkent. In zo'n geval krijgt je baby altijd jouw achternaam. Ook kan het zijn dat je partner is overleden, voordat jullie de achternaam van je baby hadden vastgesteld. Bij de ambtenaar van de Burgerlijke Stand mag je dan alsnog bepalen of jullie kind jouw achternaam krijgt of die van je overleden partner.

Hoe werkt het als je een kind adopteert?
Als je samen met je partner een kind adopteert, mag je zelf kiezen of het jouw achternaam krijgt of die van je partner, maar dan moet het wel om jullie eerste kind gaan. Anders krijgt het dezelfde naam als je andere kinderen. De keuze van de naam vindt plaats op het moment dat voor de rechter wordt vastgesteld dat je het kind adopteert.

Mag mijn kind ook zelf een achternaam kiezen?
Ja, in een aantal gevallen mag je kind ook zelf een achternaam kiezen. Als je kind is geadopteerd, mag het, zodra het zestien jaar of ouder is, zelf zijn achternaam kiezen. Dit geldt ook wanneer je kind is geboren, terwijl je niet was getrouwd: wanneer je kind door je partner is erkend, mag het, eveneens wanneer het zestien jaar of ouder is, zelf zijn achternaam kiezen.

Kinderen hebben bovendien in alle andere gevallen het recht om, zodra ze meerderjarig zijn, hun achternaam één keer te veranderen. Daarbij gaat het echter niet om een naamskeuze, maar om een naamswijziging. Hieraan zijn weer aparte regels verbonden, die niet in dit artikel worden besproken.
Mag ik mijn kind de achternamen van beide ouders geven?
Nee, het is niet mogelijk om het kind een dubbele achternaam te geven. Je moet kiezen tussen de achternaam van de vader en de achternaam van de moeder.
 
Wij zijn twee vrouwen/twee mannen. Welke achternaam krijgt ons kind?
Bij twee vrouwen krijgt het kind de naam van de biologische moeder. Bij gezamenlijk gezag of bij adoptie door twee vrouwen of twee mannen krijgt het eerste kind de naam van een van beide ouders. Volgende kinderen krijgen dezelfde naam als het eerste kind.
 
Wat betreft de voornaam:
Een vraag die aanstaande ouders lange tijd kan bezighouden: hoe zullen we ons kindje noemen? Voor een voornaam lijken de mogelijkheden eindeloos, maar toch moet je rekening houden met een aantal 'spelregels'.

In principe ben je als ouders vrij in de keuze van de voorna(a)m(en) van je kind. Het komt een enkele keer voor dat de ambtenaar van de Burgerlijke Stand een voornaam weigert, omdat deze 'ongepast is of overeenstemt met een bestaande geslachtsnaam (tenzij die naam ook een gebruikelijk voornaam is). Zo mag je je kind wel Jans Jansen noemen, omdat Jans zowel een (deel van een) geslachtsnaam als een voornaam kan zijn, maar zul je tegenstand krijgen als je tot Bakker Jansen besluit.

Als er wordt gekeken naar gepastheid, wordt ook rekening gehouden met gebruikelijke jongens- en meisjesnamen. Je zoon als Christina aangeven zal niet door alle ambtenaren worden geaccepteerd. Eveneens zullen namen zoals 'Scheetje' of 'Bolleboos' worden geweigerd, met als reden dat je je kind met een onredelijke naam opzadelt. Gelukkig hebben de meeste ouders ook oog voor het belang van hun kind en zullen zij een 'normale' voornaam kiezen.

Waar kan ik meer informatie krijgen?
Voor meer informatie kun je contact opnemen met Rijksoverheid.nl.